Door het land der Skipetaren (Dutch) Karl May 2902 downloads.pdf

The Project Gutenberg eBook of Door het land der
Skipetaren

This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and
most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions
whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms
of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at
www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you
will have to check the laws of the country where you are located
before using this eBook.

Title: Door het land der Skipetaren

Author: Karl May

Illustrator: Jan Sluijters

Release date: December 29, 2008 [eBook #27652]

Language: Dutch

Other information and formats: www.gutenberg.org/ebooks/27652

Credits: Produced by Jeroen Hellingman and the Online Distributed
Proofreading Team at http://www.pgdp.net/

*** START OF THE PROJECT GUTENBERG EBOOK DOOR HET
LAND DER SKIPETAREN ***

Door het land der Skipetaren

Ik leegde zijn zakken een voor een. (Bladz. 6).

Dr. Karl May’s Reisavonturen

Door het land der Skipetaren

Van Dr. Karl May
Naar het 47ste duizendtal der Duitsche uitgave
Met 8 Platen naar Teekeningen van Jan Sluyters

Tweede druk
Amsterdam
H. J. W. Becht

Boek-, Courant- en Steendrukkerij G. J. Thieme, Nijmegen.

Eerste hoofdstuk.

Ontmaskerd.
De Turksche rechtpleging, heeft, zooals bekend is, haar eigenaardigheden,
men zou zelfs kunnen zeggen haar schaduwzijden, die te meer uitkomen
naarmate de streek waarvan sprake is, meer afgelegen is.

Onder de heerschende omstandigheden is het dus niet te verwonderen dat
daar, waar de verschillende bandelooze stammen der Arnauten, die
voortdurend met elkaar in oorlog leven, gevestigd zijn, van “recht”
eigenlijk geen sprake wezen kan.

Bij Ostromdscha begint het gebied der Skipetaren, die maar één wet
kennen, nl. dat de zwakkere voor den sterkere moet wijken. Toen dan ook
ons optreden tegenover den Mubarek,1 ons met het “gerecht” in aanraking
bracht, begrepen wij, dat, wilden wij niet aan het kortste eind trekken, ook
wij die wet moesten toepassen. Wij hadden dit reeds in den namiddag
gedaan, en wel met goed gevolg, en waren van plan, op de zitting waar wij
thans werden gewacht, eveneens op krachtige wijze op te treden.

Toen wij ons naar het “gerechtsgebouw” begaven, begon de avond reeds te
vallen. Wij zagen onderweg verscheidene menschen die op de binnenplaats
geen plekje meer hadden kunnen vinden en zich nu langs den weg hadden
opgesteld, om ons ten minste te zien voorbijkomen.

Nadat wij op de binnenplaats waren aangekomen, werd de poort achter ons
gesloten, wat voor ons geen goed teeken was. De Mubarek had al zijn
invloed doen gelden, en naar het scheen met goed gevolg.

Wij baanden ons een weg door de menschen, tot aan de plek waar het
verhoor zou plaats vinden. Behalve een stoel stond er een lange bank en
waren alle benoodigdheden voor de bastonnade voorhanden.

Men had olie in de bakken gedaan en het werk aangestoken, wat over den
geheelen omtrek een fantastisch licht verspreidde.

De heeren van het gerecht waren in het huis. Men verwittigde hen van onze
komst. De Khawassen stelden zich rondom ons op, zoodat de weg naar de
poort voor ons was afgesneden. Daar deze gesloten was, scheen ons het
optreden van de politiemannen dubbel bedenkelijk.

Doodsche stilte heerschte rondom. Nu verschenen de vijf heeren en de
Khawassen presenteerden de blanke sabel.

—O, Allah!—zeide Halef spottend. Wat zal ons gebeuren, Sihdi! Ik sidder
van angst.

—Ik ook!

—Zal ik die domme menschen, die zich verbeelden dat zij ons met hun
sabels vrees kunnen aanjagen, eens kennis laten maken met mijn zweep?

—Geen dwaasheden! Gij hebt vandaag reeds eenmaal ondoordacht
gehandeld en zijt daardoor grootendeels schuld dat wij ons hier bevinden.

De vijf rechters hadden plaats genomen.

De Kodscha Bascha op den stoel, de anderen op de bank. Een vrouw drong
door de menigte heen en nam plaats achter den plaatsvervanger. Ik
herkende dadelijk Nohuda, die haar schoonheid door ’t gebruik van oker
trachtte te verbergen. De plaatsvervanger scheen dus wel haar gelukkige
echtgenoot te zijn. Hij had een onbeduidend gelaat.

Naast den Kodscha Bascha zat de Mubarek. Hij had een papier op de
knieën, terwijl tusschen hem en zijn buurman een klein potje stond. Daar er
een veerenpen in stak, vermoedde ik dat het inkt bevatte.

De Kodscha Bascha schudde het hoofd en schraapte zich de keel. Dat was
het teeken dat de zitting een aanvang nemen zou. Met kraaiende stem, die
tot op grooten afstand verstaanbaar was, begon hij:

—In den naam van den Profeet, en in naam van den Padischa, wien Allah
een lang leven schenke, wij hebben deze Kasa bijeengeroepen om te

oordeelen over twee misdaden, die heden in onze stad en in de nabijheid
daarvan, hebben plaats gevonden. Selim kom naar voren. Gij zijt de
aanklager. Vertel nu, wat er met u is gebeurd.

De Khawas trad nader en begon zijn verhaal. Wat wij te hooren kregen was
inderdaad belachelijk. Hij was ingespannen bezig met ambtelijk werk, toen
hij door ons, met moorddadige bedoelingen, werd overvallen. Alleen door
zijn tegenwoordigheid van geest en zijn dapper verweer, was hij er in
geslaagd zijn leven te redden.

Toen hij uitgesproken had, vroeg de Kodscha:

—En wie heeft u geslagen?

—Deze!—antwoordde hij op Halef wijzende.

—Wij weten nu, wie het is en wat hij heeft misdreven, en zullen dus
beraadslagen wat ons in deze te doen staat.

Hij fluisterde een poos met zijn mederechters en zeide toen met luider
stemme:

—De Kasa heeft besloten, dat den misdadiger op iedere voetzool veertig
zweepslagen zullen worden toegediend, waarna hij veertig dagen zal
worden gevangen gezet. Aldus geschiede in naam van den Padischa, wien
Allah zegene!

Halef greep naar zijn zweep, en ik had groote moeite om niet in lachen uit
te barsten.

—En nu is het tweede vergrijp aan de orde!—verkondigde de ambtenaar.—
Manuwadschi kom naar voren en spreek!

De man deed wat hem gezegd werd. Hij scheen angstiger te zijn dan ik.
Maar toen hij zijn verhaal wilde beginnen, wendde ik mij op zeer beleefden
toon tot den Kodscha Bascha, met de woorden:

—Zoudt gij zoo beleefd willen zijn om op te staan! Hij rees, niets
vermoedende, van zijn zitplaats op, waarna ik hem op zij schoof en zelf
zitten ging.

—Ik dank u!—zeide ik.—Het past den mindere den meerdere eer te
bewijzen. Gij hebt u zeer goed gedragen.

Het is dood jammer, dat het niet mogelijk is een juiste beschrijving te geven
van zijn gezicht. Hij begon vervaarlijk te knikkebollen, wilde spreken, maar
kon van louter schrik geen woord over de lippen krijgen. Om nu ten minste
toch uitdrukking te geven aan zijn ontsteltenis, al was het dan ook alleen
door gebaren, strekte hij zijn armen uit en sloeg de handen boven zijn
knikkend hoofd ineen.

Niemand sprak een woord. Geen Khawas verroerde zich. Men wachtte
blijkbaar op een uitbarsting van woede van den gebieder. Deze kwam
eindelijk weer eenigermate tot zichzelf, deed allerlei uitroepen en
schreeuwde mij ten slotte toe:

—Wat verzint gij? Hoe kunt gij zoo ontzettend onbeschaamd zijn, en—

—Hadschi Halef Omar! viel ik hem op luiden toon in de rede. Neem uw
zweep en den eerste den beste die het waagt mij nog één onvertogen,
onbeleefd woord toe te voegen, geeft gij een pak slaag dat de stukken er af
vliegen, onverschillig wie het zijn moge!

De kleine Hadschi stond dadelijk klaar met zijn zweep.

—Emir, ik gehoorzaam!—zeide hij op vasten toon. Gij hebt mij maar een
wenk te geven.

Het was jammer dat de verlichting veel te wenschen overliet, anders had
men heel wat verbaasde gezichten kunnen zien. De Kodscha Bascha was
blijkbaar met zijn houding verlegen. Toen fluisterde de Mubarek hem een
paar woorden in het oor, waarna hij de Khawassen beval:

—Neemt hem gevangen en sluit hem in den kelder!

Hij wees daarbij naar mij.

De politiedienaren traden nader, met de blanke sabel in de hand.

—Terug!—riep ik hun toe.—Wie ’t waagt mij aan te raken, schiet ik neer.

Ik hield hun de beide revolvers voor, en in het volgende oogenblik zag ik
geen Khawas meer. Zij waren onder de menigte verdwenen.

—Wat is de aanleiding tot uw toorn?—vroeg ik den Kodscha. Waarom staat
gij? Laat den Mubarek opstaan en zet gij u op zijn plaats.

Nu ging er een luid gemompel door de menigte. Dat ik den Kodscha durfde
beleedigen, was nog denkbaar, maar dat ik nu ook den Heilige aanviel, dat
werd hun toch wat te erg. Men begon te morren.

Dat gaf den Kodscha moed. Hij riep mij toornig toe:

—Mensch, gij moogt zijn wie gij wilt, maar voor zooveel onbeschaamdheid
zal ik u ten strengste straffen. De Mubarek is een Heilige, een uitverkorene
van Allah, een wonderdoener. Wanneer hij wil, kan hij het vuur uit den
Hemel op uw hoofd doen nederdalen!

—Zwijg, Kodscha Bascha! En als gij spreken wilt, spreek dan verstandig.
De Mubarek is geen Heilige en evenmin een wonderdoener. Hij is een
misdadiger, een woekeraar, een booswicht!

Kreten van afkeuring gingen nu uit de menigte op, maar boven alles uit,
klonk de stem van den Mubarek. Hij was opgestaan en strekte de hand naar
mij uit.

—Hij is een Giaur, een ongeloovige hond. Ik vervloek hem. Moge de hel
zich voor hem openen en hem verslinden. De booze geesten zullen...

Verder kwam hij niet, want mijn kleine Hadschi had hem zulk een
zweepslag toegediend, dat de oude zondaar in zijn woorden bleef steken en
een geweldigen luchtsprong maakte.

Dat was een waagstuk, zooals dan trouwens ook al heel spoedig bleek. Na
een oogenblik van volkomen stilte, vernam men aan alle kanten dreigende
kreten uit de menigte. Er ontstond gedrang. Ik ging vlug naast den Mubarek
staan.

—Rahat-Süküt! Weest rustig en stil! Ik zal u bewijzen dat ik gelijk heb.
Halef, breng het licht eens naderbij.—En nu, menschen, ziet, wie de
Mubarek is en hoe hij u bedriegt. Ziet gij deze krukken? Ik pakte den
schurk met de rechterhand in den nek, en kneep zijn mageren hals haast
fijn. Met de linkerhand rukte ik zijn kaftan open. Juist, aan iedren kant hing
een kruk. Beide waren van scharnieren voorzien en konden dubbel geslagen
worden.

Bij die gelegenheid zag ik dat de binnenkant van zijn kaftan anders was
gekleurd dan de buitenkant. Er waren verscheidene zakken in het
kleedingstuk. Ik tastte in den eerste den beste en haalde een harig voorwerp
te voorschijn. Het was een pruik, juist het vale verwarde haar, dat ik bij den
bedelaar had opgemerkt.

De kerel was zoo verschrikt, dat hij vergat eenigen tegenstand te bieden. Nu
echter schreeuwde hij om hulp en sloeg de armen om zich heen.

—Osko, Omar! houdt hem vast. En stevig! Of het hem pijn doet, hindert
niets!

De beide aangesprokenen grepen hem, zoodat ik nu mijn handen vrij had.
Daar Halef een der olievaten weer in de nabijheid had gezet, werd de groep
helder verlicht en konden de aanwezigen duidelijk alles zien. Zij bleven
rustig.

—Deze man,—ging ik voort,—dien gij allen voor een heilige houdt, is een
bondgenoot van den duivel, of misschien wel de duivel zelf. Zijn woning is
een verblijfplaats van dieven en moordenaars, zooals ik u later zal bewijzen.
In allerlei vermommingen trekt hij het land door, om gelegenheden tot
misdaden op te zoeken. Hij en de bedelaar Sakat, zijn een en dezelfde
persoon. Hier onder de oksels bindt hij de krukken. En daar zij onder het

loopen tegen elkander slaan, hebt gij dat gehouden voor het rammelen van
zijn knokken. Hier is de pruik, die hij als kreupele draagt!

Ik leegde zijn zakken een voor één, bekeek de voorwerpen en verklaarde
hun doel en gebruik.

—Hier is een busje met meel, dat dienen moet om hem een andere
gelaatskleur te geven. Daar is de lap waarmee hij het weer gauw kan
afvegen. Hier is een fleschje water, wat zeker dienen moest om zich
behoorlijk te kunnen afwasschen op plaatsen waar geen water bij de hand
was. En wat ziet gij hier? Ja, wat zou dat wel wezen? Twee gummi
balletjes, die hij gebruikte om zich wangen te maken als hij den bedelaar
wilde voorstellen. Zijn gelaat was dan voller. Ziet gij de verschillende
kleuren van den kaftan. Als bedelaar keerde hij den donkeren kant naar
buiten en bond zich dien om het middel vast. Dan zag het kleed er oud en
afgedragen uit. Hebt gij ooit den bedelaar en den Mubarek tegelijk gezien?
Zeker niet, want dat was ook niet mogelijk, daar het een en dezelfde
persoon was. En heeft de Mubarek zich niet het eerst vertoond, toen ook de
bedelaar in den omtrek kwam?

Deze laatste argumenten schenen wel het meest overtuigend te zijn, want
van alle kanten hoorde men goedkeurende en toestemmende uitroepen.

Nu nam ik een klein pakje uit een der zakken. Ik wikkelde de lompen,
waarin het gewikkeld was, los en haalde een armband van oude
Venetiaansche goudstukken te voorschijn. Bij eenige munten was de
stempel nog zeer duidelijk zichtbaar. Bij het licht der vlammen zag ik, op
een der keerzijden, duidelijk het beeld van den heiligen Markus, die den
Doge het kruisvaandel overreikt, en aan de andere zijde het beeld van een
anderen mij onbekenden heilige, omgeven door sterren en de woorden: Sit
tibi, Christe, datus, quem tu regis, iste ducatus.

—Hier is een Bilezik van twaalf gouden munten, in een lap gewikkeld,—
ging ik voort,—wie weet waar hij die gestolen heeft! Wanneer gij navraagt,
zal de eigenares vermoedelijk wel te vinden zijn.

—On iki zikkeler, twaalf muntstukken!—riep een vrouwenstem achter mij.
—Laat eens zien! De vorige week is mij zulk een armband ontstolen.

Het was Nohuda, de Erwt; zij kwam nu naderbij, nam mij den armband uit
de hand, bekeek dien en riep uit:

—Allah! het is de mijne. Het is een erfstuk van een mijner vrouwelijke
voorouders. Bekijk hem en overtuig u dat hij inderdaad mij toebehoort.

Zij reikte hem haar man.

—Bij Allah, het is de uwe!—erkende hij.

—Bedenk u dus eens, Nohuda, of de Mubarek omstreeks dien tijd bij u is
geweest,—zeide ik.

—De Mubarek niet, maar de kreupele. Hij werd binnengeroepen om wat
eten in ontvangst te nemen. Ik had mijn sierraden op de tafel liggen en
bergde die in een kastje weg. Dat heeft hij gezien. En toen ik een paar
dagen later er naar keek, was de armband verdwenen.

—Nu, nu kent gij den dief!

—Ja hij is het! Hij had hem! Het is bewezen. O schavuit, die gij zijt! Ik zal
u de oogen uitkrabben. Ik zal———

—Zwijg nu!—viel ik haar in de rede, bevreesd dat als de stroom harer
welbespraaktheid eenmaal was losgebroken, die niet zoo spoedig weer tot
staan zou zijn gebracht.

—Neem den armband terug en laat den dief straffen. Gij ziet nu eens, welk
een mensch gij allen hebt vereerd. En die roover is nog wel tot Basch Kiatib
benoemd en heeft over anderen recht gesproken. Mij heeft hij reeds naar de
hel gevloekt, en het heeft niet veel gescheeld of hij had de hier verzamelde
menigte tegen mij in het harnas gejaagd. Ik eisch dat hij op een veilige
plaats wordt opgesloten, vanwaar ontkomen niet mogelijk is, en dat de

Makredsch van Saloniki onmiddellijk met het gebeurde in kennis wordt
gesteld.

Men was het niet alleen volkomen met mij eens, maar riep van alle kanten:

—Laat hem eerst afranselen! Geef hem een bastonnade! Slaat hem de
voetzolen stuk!

—Sapijtijn iz ona bojunu!—Draait hem den hals om!—krijschte Nohuda,
die woedend was over den gepleegden diefstal.

De Mubarek had tot nu toe gezwegen. Maar nu schreeuwde hij:

—Gelooft hem niet! Hij is een Giaur. Hij is de dief en heeft mij den
armband eerst zooeven in mijn zak gestopt. Hij—Aï, Aï!—

Hij viel zichzelf met dien uitroep van pijn in de rede, omdat Halefs zweep
onzacht op zijn rug neerkwam.

—Wacht schurk! riep de Hadschi.—Ik zal op uw rug schrijven dat wij eerst
heden hier in de buurt zijn gekomen. Hoe kan de Emir dan den armband
hebben gestolen? En buitendien, zulk een beroemde Effendi is geen dief.
Daar hebt gij uw loon!

Hij diende hem nog een paar zweepslagen toe, waardoor de oude schavuit
brulde van pijn.

—Aferim! Aferim! Bravo! Bravo! riepen de lieden die een oogenblik van te
voren ons gevaarlijk dreigden te worden. De Kodscha Bascha wist niet wat
hij doen of zeggen moest. Hij liet mij mijn gang gaan, maar had toch gauw
van de gelegenheid gebruik gemaakt om weder op zijn stoel te gaan zitten.
Zoo was dan toch tenminste zijn eer gered. Zijn medeaanzittenden zwegen.
Zij schenen het ietwat benauwd te hebben. De Khawassen bemerkende dat
mijn papieren begonnen te stijgen, en aannemende dat ik daardoor goed
gehumeurd en niet meer gevaarlijk voor hen wezen zou, kwamen, de een
vóór, de ander na, weer naderbij.

—Bindt den kerel!—riep ik hun toe. Boeit hem!

Zij gehoorzaamden onmiddellijk, en geen der aanwezige rechterlijke
ambtenaren verzette zich tegen mijn eigenmachtig optreden.

De Mubarek bemerkte zeer goed, dat het voor hem het verstandigste was
zich in zijn lot te schikken. Hij liet zich binden zonder den minsten
tegenstand te bieden en ging toen weer op zijn plaats zitten, waar hij ineen
zonk. De anderen stonden onmiddellijk op. Zij wilden de bank niet met een
misdadiger deelen.—En nu zullen wij op de rechtspraak terug komen!—zei
ik tegen den Kodscha Bascha.

—Kent gij de wetten van uw land?

—Natuurlijk moet ik die kennen!—antwoordde hij—ik heb immers aan de
hoogeschool gestudeerd.

—Dat geloof ik niet!

—Waarom niet?—vroeg hij beleedigd.—Ik ken het geheele geestelijk recht
dat op den Koran berust, op de Sunna en de uitspraken van de eerste vier
Khalifen.

—Kent gij dan ook het Mülteka el buher, wat uw burgerlijk en
strafrechterlijk wetboek is?

—Ook dat ken ik. Scheik Ibrahim Halebi heeft het vervaardigd.

—Wanneer gij die bepalingen inderdaad kent, waarom handelt gij dan niet
dienovereenkomstig.

—Ik heb mij steeds en ook heden stipt daaraan gehouden.

—Dat is niet waar. Er staat geschreven, dat de rechter ook zelfs den
grootsten misdadiger, alvorens hem te veroordeelen, gelegenheid geven
moet tot verdediging. Gij hebt nu mijn vriend en metgezel veroordeeld,
zonder hem ook maar een enkel oogenblik aan het woord te laten. Uw

vonnis is dus niet rechtmatig. Ook moeten bij de behandeling alle
aangeklaagden en alle getuigen tegenwoordig zijn, en dat was hier niet het
geval.

—Ze zijn er immers allen!

—Neen. Ibarek de herbergier ontbreekt. Waar is hij?

De rechter schudde verlegen met het hoofd, stond op en antwoordde:—Ik
zal hem laten halen!

Hij wilde weggaan, maar ik vermoedde wat met Ibarek was gebeurd, en
hield den Kodscha Bascha tegen, terwijl ik de Khawassen gelastte:

—Ga Ibarek halen, maar gij brengt hem hier, precies in denzelfden toestand
waarin gij hem vindt!

Twee hunner gingen heen en keerden weldra met den waard terug. Men had
hem de handen op den rug gebonden.

—Wat is dat? Wat heeft de man gedaan dat men hem heeft gebonden?—
vroeg ik.—Wie heeft daartoe het bevel gegeven?

—De Bascha schudde vervaarlijk met het hoofd en zeide:

—De Mubarek wilde het zóó!

—Dus moet de Kodscha Bascha doen, wat de Basch Kiatib beveelt? En gij
zegt nog wel, dat gij de wetten hebt bestudeerd! Dan is het inderdaad geen
wonder, dat in uw gebied een spitsboef voor een Heilige wordt gehouden.

—Ik was in mijn recht!—verdedigde hij flauwtjes.

—Dat kunt gij mij niet bewijzen!

—O zeker! Ik heb u niet laten gevangen nemen, omdat gij vreemdeling zijt.
De herbergier echter is een inwoner des lands en staat onder mijn macht!

—En gij meent dat gij die macht moogt misbruiken! Daar staan nog eenige
honderden uwer ondergeschikten. Meent gij, dat gij maar met hen doen
kunt wat u goeddunkt! Misschien hebt gij dat tot nu toe wel gedaan, maar
zij zullen, wat heden is voorgevallen, wel ter harte nemen en voortaan
gerechtigheid verlangen. Ibarek is bestolen geworden. Hij kwam tot u om
hulp en inplaats daarvan hebt gij hem laten boeien en opsluiten. Hoe zult gij
die onrechtvaardigheid verantwoorden? Ik verlang dat gij hem onmiddellijk
losbindt!

—Dat moeten de Khawassen doen!

—Neen, gij zelf zult het doen, tot boete voor uw groote onrechtvaardigheid.

Dat was hem toch te veel. Toornig sprong hij op.

—Wie zijt gij eigenlijk, dat gij hier een toon aanslaat als waart gij de
Makredsch of Bilad i Kamse Mollatari in persoon.

—Hier zijn mijn papieren!

Ik gaf hem mijn drie passen. Toen hij het Teskereh, het Buyuruldi en zelfs
den Ferman zag, kneep hij verschrikt zijn kleine waterige oogen dicht en
zijn hoofd knikte heen en weer als het Metronoom van den beroemden
Regensburger Johann Nepomuk Mälyz.

—Heer, gij staat onder bescherming van den Grooten Heer! riep hij uit.

—Zorg dan, dat ik een deel dier bescherming over u kan uitstrekken.

—Ik zal doen wat gij verlangt.

Hij trad op Ibarek toe en maakte hem de banden los.

—Zijt gij nu tevreden? vroeg hij.

—Ten deele. Er wordt nog meer van u verlangd. Uw Khawas Selim heeft
een valsche getuigenis afgelegd. De zaak heeft zich heel anders

toegedragen, dan hij heeft verteld. De Mubarek zal hem wel hebben
voorgezegd, wat hij zeggen moest om ons het meeste kwaad te doen.

—Dat geloof ik niet!

—Maar ik geloof het wel, want hij heeft ook den overman verleid om
omtrent mij een onware getuigenis af te leggen.

—Is dat waar?

Deze vraag was gericht tot den overman, die nu van meening was, dat de
Mubarek hem geen kwaad meer kon doen en dus vrijuit vertelde, dat deze
hem de les had voorgezegd.

—Gij ziet,—aldus wendde ik mij tot den Bascha,—dat ik dezen man
geenszins naar het leven heb gestaan. Ik bemerkte dat hij de compagnon
van dien oude was, en nam hem met mij mede om daarvan wat naders te
weten te komen. Dat is alles, en indien gij mij daarvoor wilt straffen, ben ik
bereid mij te verdedigen!

—Heer, er kan geen sprake zijn van u te bestraffen, want gij hebt geen
kwaad gedaan!

—Dan kan ook mijn metgezel niet worden gestraft wegens zijn optreden
tegenover den Khawas, want niet hij, maar heel iemand anders is daar de
schuld van!

—En wie is die andere?

—Gij zelf!

—Ik?—Hoezoo?

—Toen Ibarek bestolen was geworden, kwam hij tot u om ’t aan te geven.
En wat hebt gij gedaan om uw plicht te vervullen?

—Alles wat ik kon!

—Zoo! En dat was?

—Ik heb Selim opgedragen om na te denken over hetgeen in deze kon
worden gedaan!

—En de andere Khawassen hadt gij daarmede niet belast!

—Neen, dat was niet noodig, die hadden toch niets gevonden!

—Dan moeten uw politiedienaren wel zeer groote domkoppen zijn, als gij
reeds vooruit weet dat zij geen succes zullen hebben. De misdaad heeft hier
plaats gehad. En waarom dan de zaak juist opgedragen aan Selim, die eerst
sedert kort hier is gevestigd?

—Omdat hij de knapste is!

—Ik vermoed, dat gij daarvoor een heel andere reden hadt.

—Heer, welke reden zou ik daarvoor hebben?

—Een goed ambtenaar spant alle krachten in om de bedrijvers van
dergelijke misdaden te vinden. Maar gij hebt gezwegen en den eene wien
gij er mede in kennis steldet, een geheele week tijd gegeven om over de
zaak na te denken. Het had er alles van, alsof gij de dieven gelegenheid
wildet geven om weg te komen.

—Effendi, wat denkt gij wel van mij!

—Mijn oordeel over u is het gevolg van uw manier van handelen. Niets lag
meer voor de hand, dan dat gij hier in Ostromdscha naar de misdadigers liet
zoeken.

—Zij zijn immers naar Doiran gereden!

—Om dát te gelooven, moet men al heel onnoozel zijn. Geen dief zal ooit
zeggen, waar hij van plan is heen te gaan. Dat moest gij als oud jurist toch
weten. En wat nu, als ik tot de ontdekking kom dat gij een vriend van die
misdadigers zijt?

Hij begon van louter schrik weer met het hoofd te knikken.

—Ik weet niet wat ik daarop moet antwoorden, riep hij uit.

—Zeg maar liever niets, want mijn meening blijft toch dezelfde. Wanneer
gij u in deze zaak hadt gedragen, zooals uw plicht u dat gebood, waren de
dieven al lang ontdekt!

—Gelooft gij dan dat zij vrijwillig bij mij zouden zijn gekomen om zich aan
te geven?

—Neen, maar ik geloof dat zij hier in Ostromdscha zijn!

—Onmogelijk; in geen enkelen Konak zijn die reizigers afgestegen.

—Dat zullen zij wel laten. Zoo dicht bij de plaats van de misdaad zullen zij
zich niet openlijk vertoonen. Zij hebben zich verborgen.

—En moet ik dan weten bij wien?

—Waarom niet? Ik ben een vreemde en weet het toch!

—Wat? Weet gij het?

—Ja, en heel nauwkeurig zelfs!

—Dan moet gij alwetend zijn!

—Neen, maar ik heb geleerd na te denken. Zulke schurken verbergen zich
natuurlijk alleen bij iemand, die even slecht is als zij. Wie is nu het slechtste
schepsel in Ostromdscha?

—Meent gij den Mubarek?

—Geraden!

—En bij hem zouden zij zijn?

—Precies!

—Gij vergist u.

—Ik vergis me zoo weinig, dat ik bereid ben met u een weddenschap aan te
gaan. Wanneer gij de dieven gevangen wilt nemen hebt gij maar naar boven
op den berg te gaan.

Hij keek den Mubarek aan, en deze beantwoordde dien blik. Het scheen mij
alsof die twee het met elkander eens waren.

—Die tocht zou tevergeefs zijn, Heer!—zeide hij.

—Ik ben van het tegendeel overtuigd, en ik zeg u dat wij niet alleen de
dieven maar ook de gestolen voorwerpen zouden vinden. En daarom gelast
ik u mij met de Khawassen te volgen!

—Gij schertst toch zeker!

—Neen, het is mij volle ernst!

—In deze duisternis?

—Zijt gij bang?

—Neen, maar zulke menschen zijn gevaarlijk. Indien zij inderdaad
daarboven zijn, zullen zij zich verdedigen. Wacht liever tot morgen als de
dag is aangebroken.

—Vóór dien tijd zouden zij kunnen ontsnappen. Het heeft er trouwens wel
iets van of hier menschen zijn, die de dieven zouden waarschuwen.

—Dat zal niemand doen. Ik zelf zou er voor zorgen, dat niemand naar de
ruïne kon gaan.

—Zorg liever dat wij spoedig kunnen opbreken, en gelast dat er lantaarns
worden mede genomen!

—Maar, Heer, laat dat voornemen toch varen!

—Neen, wanneer gij uw plicht niet wilt doen, kunt gij thuis blijven. Ik zal
wel menschen vinden, die het ambt van Kodscha Bascha meer waard zijn
dan gij!

Dát hielp. Hij schudde nog wel hoogst bedenkelijk met het hoofd, maar
zeide toch:

—Gij moet mijn bedoeling niet miskennen. Ik ben slechts op uw eigen
welzijn bedacht, en verlang niet dat gij u in gevaar begeeft!

—Bekommer u daar maar niet over. Ik zal wel voor mijzelf zorgen.

—Gaat de Mubarek meê?

—Ja, hij moet ons den weg wijzen!

—Dan zal ik voor verlichting en voor wapens zorgen!—zeide hij, en ging in
huis om, zooals ik vermoedde, een en ander in orde te maken.

1 Zie “de Schuilhoeken van den Balkan”.

Tweede hoofdstuk.

Een nachtelijke tocht.
De Kodscha Bascha keerde weldra terug met eenige oude lantarens, fakkels
en een aantal spanen, waarna wij ons op weg begaven waarbij velen der
omstanders zich bij ons aansloten.

Een nachtelijke tocht naar de ruïne om dieven op te vangen, dát was nog
nooit alhier vertoond en was een heel vermaak voor de bevolking; daarom
gingen ook nagenoeg alle bewoners van de plaats met ons mede.

Voorop gingen eenige Khawassen, dan volgde de Bascha met de overige
rechters, daar achter de Mubarek tusschen Osko en Omar, wie ik zijn
bewaking had opgedragen; vervolgens kwam ik met Halef en de beide
zwagers, de herbergiers, terwijl daar achter alle bewoners van Ostromdscha,
mannen en vrouwen, oud en jong volgden.

Luid pratende, werd de tocht begonnen, maar hoe dichter wij bij de ruïne
kwamen, hoe stiller de menschen werden. Zij begonnen in te zien, dat men
voorzichtig zijn moet om dieven te vangen.

Eindelijk bij den rand van het bosch, bleven velen achter. Dat waren de
vreesachtigen. Zij bezwoeren bij hoog en laag, dat zij hier alleen post
vatten, opdat de dieven langs dezen weg niet zouden kunnen ontkomen.

Toen wij eindelijk op de open plek waren aangekomen, heerschte daar een
stilte als van het graf. De helden kregen het benauwd. De spitsboeven
konden ieder oogenblik te voorschijn komen, of zich achter een boom
hebben verborgen. Men ging zoo zachtjes voorwaarts, om hen niet op te
jagen, en om geen kans te loopen dat deze of gene met hen handgemeen
werd, want er waren vrouwen ook bij.

De Mubarek stond met Osko en Omar voor de deur van de ruïne. Hij
verlangde dat wij hem zouden binnen laten. Daar hij zich met chemie
bezighield en allerlei zoogenaamde tooverkunsten kende, vertrouwde ik

hem niet best. Hij kon wel het een of ander hebben in orde gemaakt, voor
het geval van een plotselinge gevangenneming.

—Wat moet gij daar binnen doen?—vroeg ik. Hij antwoordde niet. De
goede man scheen niets meer van mij te willen weten.

—Wanneer gij geen antwoord geeft, kunt gij ook niet verwachten, dat aan
uw verzoek wordt voldaan.

Nu antwoordde hij.

—Ik heb daar dieren, die gevoederd moeten worden.

—Dat zal ik zelf morgen wel doen. Uw tehuis is voortaan de gevangenis,
maar toch zal ik doen wat gij verlangt, indien gij mij naar waarheid
antwoordt op eenige vragen die ik u zal stellen.

—Vraag maar op!

—Hebt gij bezoek?

—Neen.

—Er woont dus niemand in uw hut dan gij alleen, en gij weet ook niet of
het mogelijk is dat een ander zich in de hut ophoudt.

—Er is niemand, anders moest ik het weten.

—Kent gij ook twee personen, met name Manach el Barscha en Barud el
Amasat?

—Ik ken noch den een noch den ander.

—En toch beweren zij, u zeer goed te kennen.

—Dat is niet waar.

—Zij zeggen ook, dat gij hen heden met mijn komst in kennis hebt gesteld.

—Dat is niet waar!

—En dat gij er voor zorgen zoudt, dat ik in de gevangenis werd gezet,
waarna gij zoudt komen en mij vermoorden!

Hij antwoordde niet dadelijk. ’t Kwam hem ongehoord voor, dat ik alles
weten zou.

Eindelijk antwoordde hij.

—Heer, ik begrijp niet waarover gij spreekt en ken geen der mannen wier
namen gij hebt genoemd!

—Gij zijt zóó onwetend dat ik inderdaad medelijden met u heb, en uit
medelijden zal ik u nu eens laten zien, welke gevaarlijke menschen hier in
de nabijheid zijn!

Met deze woorden pakte ik hem bij den arm en nam hem mede. Halef ging
met een fakkel vooruit, de heeren van het gerecht, Osko en Omar, benevens
de beide herbergiers volgden, terwijl de anderen achter moesten blijven,
omdat het binnenste gedeelte der ruïne geen ruimte bood voor zoovele
personen.—Toen Halef de klimop op zijde schoof, hoorde ik dat de oude
een vloek uitstiet.

—Wat? Paarden? vroeg de Kodscha Bascha, toen wij in de afdeeling
kwamen die voor stal werd gebruikt.

—Waar paarden zijn, moeten ook menschen wezen, wie zij toebehooren!—
merkte Halef op. Laten wij eens verder kijken!

De drie schelmen die Halef en ik, bij ons vorig bezoek aan de hut, hadden
geboeid,1 lagen nog juist zooals wij hen hadden verlaten.

Niemand sprak een woord. Met Halef’s hulp maakte ik hun touwen en
banden los, althans voor zoover dit noodig was om hun gelegenheid te
geven om op te staan en hun voeten te gebruiken.

—Manach el Barscha, kent gij dezen man?—vroeg ik, naar den Mubarek
wijzende.

—Allah vervloeke u!—antwoordde hij.

—Barud el Amasat, kent gij hem?

—Stort van de brug des Doods in de eeuwige verdoemenis!—riep hij.

Nu wendde ik mij tot den opzichter der gevangenis.

—Uw eenige misdaad is, dat gij den gevangene hebt bevrijd. Deze beiden
zullen streng worden gestraft, doch uw straf zal lichter uitvallen, wanneer
gij toont geen halsstarrig zondaar te zijn. Zeg de waarheid! Kent gij dezen
man?

—Ja,—antwoordde hij, na zich een oogenblik te hebben bedacht.

—Wie is hij?

—De oude Mubarek!

—Kent gij ook zijn werkelijken naam?

—Neen!

—Hij en uw beide kameraden kennen elkander ook?

—Ja, Manach el Barscha is zeer dikwijls bij hem geweest.

—En ik zou te Menlik vermoord worden?

—Ja!—

—En vandaag werd dat plan wederom opgevat. Men wilde mij nu in de
gevangenis dooden.

—Zoo is het!

—En nu nog iets. Terwijl gij met Ibarek en zijn vrienden kaart speeldet,
hebben de beide anderen hem bestolen.

—Dat heb niet ik, maar dat hebben zij gedaan!

—Nu, het is wel. Ge zijt er dan toch bij betrokken, en hebt met uw
kunstgrepen den diefstal mogelijk gemaakt. Ik heb genoeg gehoord!—En
mij tot den Kodscha Bascha wendende ging ik voort:

—Nu, heb ik gelijk gehad? Zijn de dieven niet in de ruïne!

—Gij had hen reeds gevonden, toen gij mij over hen spraakt.

—Juist, maar dat ik hen zoo te juister tijd en zoo gauw gevonden heb, is een
bewijs te meer hoe gemakkelijk het voor u zou zijn geweest om uw plicht te
doen. Deze drie personen moeten onmiddellijk naar de gevangenis worden
overgebracht, en morgen brengt gij rapport uit bij den Makredsch, waar ik
mijn schrijven zal bijvoegen. Hij zal dan beslissen wat gebeuren moet. Hier
Ibarek, ik geloof dat daar op den grond alle voorwerpen liggen die men u
heeft ontstolen.

Ibarek was verbazend in zijn schik, zijn bezittingen terug te zien, en wilde
alles weder bij zich steken, waartegen de Kodscha Bascha zich echter
verzette, bewerende een en ander als bewijsstukken bij de behandeling der
zaak te moeten overleggen.

Ik begreep zijn bedoeling, en twijfelde er aan of Ibarek dan ooit iets van het
zijne zou terug zien. Ik antwoordde daarom, dat dit niet noodig was en ik
een lijst zou opstellen, vermeldende alle aanwezige voorwerpen naar hun
waarde geschat, die volkomen denzelfden dienst zou kunnen doen, en in
weerwil van het tegenstribbelen van den Kodscha werd alles door mijn
kleinen Hadschi in minder dan geen tijd bij elkaar gepakt en in diens
zakken gestoken.

—Dieven!—mompelde de Mubarek.

Halef’s zweep gaf hem op die opmerking een duidelijk en goed voelbaar
antwoord. De gevangenen werden nu uit de ruïne, naar de open plek
gebracht, waar het nieuwsgierige publiek zich om hen verdrong, en weldra
zette de stoet zich in beweging. De Khawassen namen de vier gevangenen
in hun midden, en de heeren van het gerecht volgden.

Op een wenk van Halef bleef ik met hem achter.

Toen de anderen verdwenen waren, maakten wij de deur der hut open en
staken, met behulp van vuursteen, een stuk papier aan waarmede wij een
fakkel ontbrandden. Het eerste vertrek dat wij binnen traden, was nagenoeg
geheel leeg, maar toen wij het tweede wilden binnen gaan, zag ik
verscheidene draden die boven, onder en midden langs den ingang liepen.
Ik raakte een daarvan voorzichtig met het handvat van mijn zweep aan en
dadelijk daarop weerklonk een schot, wat ons deed besluiten heen te gaan
en onze onderzoekingstocht uit te stellen tot den volgenden morgen. Juist
toen wij den terugweg wilden aanvaarden, kwam een vrouwelijke gedaante
op ons toeloopen. Ik kon haar gelaat niet onderscheiden. Zij greep echter
mijn hand en drukte, vóór ik het kon verhinderen, er haar lippen op.

—Ik zag bij het schijnsel van de fakkel, dat gij het waart, Effendi en ik kom
u nogmaals mijn dank betuigen.

Het was Nebatja, de kruidenzoekster.

—Wat doet gij hierboven? vroeg ik haar.—Waart gij reeds hier toen wij de
gevangenen kwamen halen?

—Neen! Het is voor mij geen vreugde des harten zulke ongelukkige
menschen te zien. Maar ik was op de binnenplaats van den Kodscha
Bascha, toen gij veroordeeld worden zoudt. Heer, gij zijt dapper geweest,
maar gij hebt u een bitteren vijand gemaakt!

—Wie dan? De Mubarek?

—Neen, dien meen ik niet, ofschoon ook hij u haat! Ik meen den Kodscha
Bascha.

—Ja, ik wil wel gelooven, dat hij niet bijzonder op mij zal gesteld zijn,
maar als vijand behoef ik hem niet te vreezen.

—Maar toch vraag ik u, wees voorzichtig!

—Is hij zoo slecht?

—Ja, hij is overheidspersoon, maar beschermt in ’t geheim alle dieven,
schelmen en moordenaars van de bende van den Shoet.

—Hoe weet gij dat?

—Omdat hij dikwijls des nachts hierboven bij den Mubarek kwam.

—Zijt gij dan dikwijls hier geweest?

—O ja! Ofschoon de Mubarek het mij verboden had. Er zijn echter planten
die men alleen des nachts kan zoeken. Dit werd mij in den laatsten tijd
dikwijls zeer moeilijk gemaakt. Maar heden hebt gij mijn vijand
ontmaskerd en hem onschadelijk gemaakt. Hij is nu gevangen en daarom
ben ik dadelijk hierheen gegaan om na middernacht een koning te zoeken.

—Een koning? Is dat ook een plant?

—Ja, kent gij die niet.

—Neen! Hoe is de naam van die plant?

—Het is de Hadsch Marrjam. Hoe jammer, dat gij die niet kent.

—Ja, die ken ik wel, maar ik wist niet dat die een koning had.

—Slechts weinige menschen weten dat, en dan is nog maar zelden iemand
zoo gelukkig om een koning te vinden. Het is vandaag de eerste zondag na
Nieuwe Maan en dan heeft men het meeste kans een koning te vinden.
Wanneer gij tijd hebt, kunt gij hem zien schitteren.

—Ik zou gaarne met u meegaan, want ik stel levendig belang in zulke
natuurgeheimen, maar ik moet, helaas, naar de stad terug.

—Dan zal ik u hem morgen avond brengen, dan is de glans nog niet
gedoofd.

—Ik weet niet of ik dan nog in Ostromdscha wezen zal.

—Heer, wilt gij reeds zoo spoedig weer vertrekken.

—Ja, ik kwam niet hier met het voornemen hier lang te vertoeven. Ik heb
maar weinig tijd te missen. Maar vertel mij eens, welke kracht schrijft gij
aan den distelkoning toe?

—De gewone Hadsch Marrjam geneest, als thee gedronken, de longtering,
wanneer deze tenminste niet te zeer verouderd is. De distel bevat eene stof
die de kleine ziektekiemen, die zich in de longen bevinden, doodt. Van den
koning vertelt men echter, dat hij longlijders nog van den rand van het graf
redt.

—Hebt gij het wel eens beproefd?

—Neen, maar ik geloof dat de Schepper alles kan wat hij wil en ook het
kleinste plantje de grootste geneeskracht geven kan.

—Kom dan morgen bij mij en laat mij den koning zien, wanneer ik er nog
ben. Weet gij waar ik woon?

—Ja, dat heb ik gehoord. Rust wel, Effendi!

—Veel succes met den koning, Nebatja!—En zij ging heen.

Weinig vermoedde ik, dat ik den distelkoning weldra mijn leven zou hebben
te danken, en ’t zou mijn geluk zijn dat de kruidenzoekster dien avond naar
de ruïne was gegaan om hem te zoeken.

1 Zie “de Schuilhoeken van den Balkan”.

Derde hoofdstuk.

Ontvlucht!
Toen wij weder in het plaatsje kwamen, gingen wij dadelijk naar den
Kodscha Bascha, waar ik mijn verklaring opstelde. Zijn kleine oogen
fonkelden, toen wij den inhoud van de drie geldzakken uittelden.

Hij vroeg nogmaals of ik de overzending niet aan hem wilde overlaten,
maar ik bleef er op staan, daar zelf voor te zorgen. Weldra zou het blijken
dat ik daar goed aan had gedaan. Om mij te ergeren bleef hij er echter op
aandringen, dat zij dan tenminste met zijn zegel zouden worden voorzien,
waartegen ik mij natuurlijk geen oogenblik verzette.

Daarna begaf ik mij naar de gevangenen. Zij waren in een kelder opgesloten
en geboeid. Ik vroeg hem, of dat geen onnoodig kwellen was: hij was echter
van meening dat men tegen zulke perceelen niet streng genoeg kon
optreden, hij was zelfs van plan om gedurende den nacht een zijner
ondergeschikten bij de deur op wacht te zetten.

Ik voelde mij dus, wat de gevangenen betrof, volkomen gerustgesteld, en
dacht inderdaad niet, dat men hen alleen geboeid had, omdat men
verwachtte dat ik naar hen zou komen kijken.

Van hier begaf ik mij naar den Konak waar wij ons eindelijk aan den
avondmaaltijd zetten. Wij zaten weer in hetzelfde vertrek als dien middag,
bijeen. Het ging er recht opgewekt toe, want de gebeurtenissen van dien dag
gaven stof te over tot een levendige gedachtenwisseling, en zoo werd het
lang na middernacht, vóór wij ons ter ruste begaven.

Mij werd de mooiste kamer aangewezen, die ik langs een trap bereikte.
Daar er twee bedden stonden, nam ik den kleinen Hadschi bij mij. Ik wist
dat zulk een bewijs van vriendschap hem zeer aangenaam was.

Mijn horloge wees even over tweeën toen wij ons gereed maakten ons van
onze kleederen te ontdoen. Daar werd aan de gegrendelde voordeur geklopt.

Ik deed het blind open en keek naar buiten. Er stond iemand voor de deur,
maar ik kon niet onderscheiden wie het was.

—Kim dir?—wie is daar? vroeg ik.

—O, dat is uw stem!—klonk een vrouwenstem.—Niet waar, gij zijt de
vreemde Effendi?

—Ja, en gij zijt de plantenzoekster!

—Ja, Heer, kom naar beneden; ik heb u wat te zeggen!

—Is het noodzakelijk?

—Zeker!

—En kan ik daarna weer gaan slapen?

—Nu, dat zal wel niet zoo heel gauw zijn!

—Wacht, ik kom!

Eenige oogenblikken later was ik beneden bij haar.

—Effendi, er is iets heel ergs gebeurd. De gevangenen zijn ontvlucht.

—Wat zegt ge! Is het werkelijk waar?

—Ja, zij zijn gevlucht.

—Hoe weet gij dat?

—Ik heb het gezien, en zelfs gehoord wat zij spraken.

—Hoezoo?

—Daar boven op den berg, bij de hut van den Mubarek.

—Sihdi;—zeide Halef.—Wij moeten weg, onmiddellijk weg, den berg op;
neerschieten moeten wij hen, anders wagen wij ons leven!

—Wacht, eerst moeten wij alles weten. Nebatja, vertel ons eens hoeveel er
waren.

—De drie vreemdelingen, de Mubarek en de Kodscha Bascha.

—Wat nu! Was de Kodscha Bascha er ook bij?

—Ja, hij heeft hen zelf losgelaten en daarvoor van den Mubarek vijfduizend
piasters gekregen.

—Weet gij dat zeker?

—Ik heb het duidelijk gehoord.

—Vertel ons dan alles. Maar kort, want wij hebben geen tijd te verliezen.

—Ik had dan den distelkoning gehaald en wilde naar de open plek op den
berg terugkeeren. Toen zag ik vier mannen komen uit de richting van de
stad. Ik wilde mij niet laten zien en kroop weg in den hoek, die gevormd
wordt door de hut en den muur die er tegen aan staat. De vier mannen
wilden de hut binnen gaan waarvan de deur echter gesloten was. Drie
hunner kende ik niet, de vierde echter was de Mubarek. Zij spraken er over
dat de rechter hen nu vrij had gelaten, en weldra zou komen om daarvoor
vijfduizend piasters in ontvangst te nemen. Wanneer zij hem betaald
hadden, wilden zij weg, maar zij moesten zich toch op u wreken. Die een
zeide, dat gij in ieder geval naar Radowitsch en Istib zoudt gaan. En
onderweg zouden de Aladschy’s u dan aanvallen.

—Wie zijn de Aladschy’s?

—Dat weet ik niet. Toen kwam de Kodscha Bascha, en daar niemand een
sleutel had, trapten zij de deur in. Er werd licht gemaakt en juist daar, waar
ik stond, een raam geopend. Daaruit kwamen vogels, vleermuizen en andere
dieren, wie de Mubarek de vrijheid gaf. Toen werd ik bang en vluchtte zoo

gauw mijn voeten mij dragen konden, naar de stad, naar u toe. En dat is het
wat ik u had te zeggen.

—Ik dank u Nebatja! Morgen zult gij uw belooning ontvangen. Ga nu naar
huis. Ik heb geen tijd meer te missen!

Nu ging ik weer naar binnen. Ik behoefde niemand te wekken, want het feit
dat ik was opgeklopt geworden, was een zeker teeken geweest, dat er iets
bijzonders aan de hand was en men was dus reeds opgestaan. Twee minuten
later waren wij allen gewapend en onderweg. Halef, Osko, Omar en ik. De
beide herbergiers hadden de stad willen alarmeeren, maar ik had hun dat
verboden, want de vluchtelingen zouden het leven hooren en daardoor
gewaarschuwd zijn geworden. Ik droeg den beiden zwagers op, nog eenige
wakkere mannen bijeen te roepen en met hen den straatweg naar
Radowitsch te bezetten. Zóó moesten de vluchtelingen ons in ieder geval in
de handen vallen, wanneer het ons tenminste niet eerder gelukte hen
onschadelijk te maken.

Wij vieren gingen den berg op, zoo gauw wij konden, maar toen wij bij het
bosch kwamen, waren wij wel genoodzaakt, om, wilden wij niet vallen,
onzen gang te matigen.

Plotseling was het mij alsof dichtbij iemand een korte hooge “I” uitstiet, als
door plotselingen schrik bevangen. Toen was het alsof ik iemand hoorde
vallen.

—Halt!—fluisterde ik de anderen toe. Er is daar iemand vóór ons. Blijft
staan en houdt u kalm en rustig.

Na eenige oogenblikken naderde iemand langzaam. Het waren
onregelmatige stappen en het scheen wel alsof de eene voet langzamer en
ook zachter dan de andere werd neergezet. Hij hinkte. Misschien had hij
zich bij een val gekwetst.

Nu was hij vlak bij mij. Het was geen heldere nacht, en tusschen de plaats
waar ik stond en de boomen, was het pikdonker. Daarom onderscheidde ik

meer door mijn instinct dan door mijn oogen geleid, een lange magere
gestalte, die veel op die van den Kodscha Bascha geleek.

Ik pakte hem bij de borst.

—Dur we sus,—Sta stil en zwijg!—gebood ik hem op gedempten toon.

—Ia Allah!—riep hij verschrikt.

—Wees stil, of ik sla u dood!

—Wie zijt gij?—vroeg hij.

—Kent gij mij niet?

—Ah! gij zijt de vreemdeling! Wat wilt gij hier?

Misschien hoorde hij het aan mijn stem. Misschien ook was mijn gestalte
beter te herkennen dan de zijne. Hij wist tenminste wien hij voor zich had.

—En gij! Wie zijt gij!—vroeg ik. Misschien de Kodscha Bascha, die de
gevangenen heeft losgelaten.

—Ej Müdschizat! O wonder!—schreeuwde hij.—Hij weet het!

Hij maakte een zijsprong om zich los te rukken. Ik hield hem stevig vast,
daar ik wel had vermoed, dat hij zou trachten te vluchten, maar zijn oude
kaftan was niet zoo stevig als mijn greep. Eén ruk zijnerzijds en ik hield een
stuk van het vod in mijn hand, en de man verdween tusschen de boomen,
waar het natuurlijk vruchteloos zou zijn geweest om hem te vervolgen.

Buitendien schreeuwde hij zoo hard hij kon:

—Hajde, sa-usch kulibeden choriadscha tschapuk—Weg, weg uit de hut,
zoo gauw ge kunt!

—O Sihdi! wat zijt gij dom geweest!—riep Halef uit. Gij hadt den kerel
beet en laat hem weer ontkomen. Dat had ik eens moeten doen!

—Stil!—viel ik hem in de rede. Wij hebben nu geen tijd tot verwijten. Wij
moeten, zoo gauw wij kunnen, naar de hut, want zijn geschreeuw bewijst
dat zij dáár zijn.

Toen klonk van boven de vraag:

—Nitschün, ne deji, Waarom, om welke reden?

—Jabandschylar, edschnebiler! Katschyn, koschyn, sytschryn,—De
vreemdelingen, de vreemdelingen. Vlucht, loopt, springt!—luidde het
antwoord.

Wij haastten ons nu natuurlijk zooveel mogelijk; maar de hobbelige weg
bemoeilijkte ons natuurlijk zeer. Wij waren pas enkele passen vooruit
gekomen, toen wij een knal hoorden en een vuurstraal naar boven zagen
schieten, het volgende oogenblik was alles weer donker.

—Sihdi, bir top fisckenkler ile.—Heer, dat was een kanon met raketten!—
merkte Halef op, die achter mij aan klauterde. O, Allah, het brandt!

—Wij zagen nu door de boomen heen, een vuurgloed, en toen wij op de
open plek waren aangekomen, stond de hut aan alle kanten in lichte laaie.
Een stem klonk ons tegemoet:

—Daar komen zij! Ziet gij hen? Geeft vuur!

Wij werden door den gloed der vlammen helder verlicht en boden dus een
zeker mikpunt.

—Terug!—riep ik en nam tegelijkertijd een sprong, waarmede ik achter een
naastbijstaanden boom terecht kwam.

De andere volgden onmiddellijk mijn voorbeeld en juist nog te rechter tijd,
want even daarna knalden drie schoten, die gelukkig geen van alle raak
waren.

In den sprong had ik mijn geweer nog juist kunnen opvatten. De vonk van
de schoten had mij de plek verraden, waar de schurken zich bevonden. Een
oogenblik later haalde ik over en moest er een getroffen hebben, want een
stem riep:

—Ej Selaket, bre ha! Jaralanmyschim!—O ongeluk! Help! help! ik ben
getroffen!

—En nu vooruit!—riep de kleine dappere Hadschi Halef Omar en sprong
van achter zijn boom te voorschijn.

—Halt!—waarschuwde ik, terwijl ik hem bij den arm pakte. Het is mogelijk
dat zij twee loopen op hun geweren hebben!

—Al hebben zij er honderd! Ik sla hen neer, die schurken en schavuiten!

Hij rukte zich los, keerde zijn geweer om, en sprong over de hel verlichte
open ruimte. Nu bleef ons niets anders over dan hem te volgen. Het was
zeer gevaarlijk, doch gelukkig had men daarboven geen enkel
tweeloopsgeweer, terwijl ook de tijd, om opnieuw te laden had ontbroken.
Wij kwamen heelhuids tot aan de rots, vanwaar men op ons had geschoten,
doch dit was ook het eenige voordeel wat die onvoorzichtige bestorming
ons opleverde. Er was niemand meer.

—Sihdi! waar zouden zij gebleven zijn?—vroeg Halef. Hebt gij er een
vermoeden van?

—Neen, waar zij zijn, dat weet ik niet, maar wel wat zij zijn!

—Nu wat dan?

—Slimmer dan wij, en in alle gevallen slimmer dan gij.

—Begint gij mij weer te beknorren.

—Gij verdient niet beter. Wij hadden hen zeker gepakt, als gij niet in eens
vooruitgesprongen waart.

—Hoe dan?

—Wij hadden dan, beschut door de boomen, ongemerkt voorbij de open
plek kunnen komen en zóó tot in hun onmiddellijke nabijheid!

—Dan waren zij toch al weg geweest.

—Dat is nog de vraag. Zij hebben natuurlijk een openlijken aanval
vermeden, maar het was ons misschien wel gelukt hen te vangen, wanneer
wij hen voorzichtig omsingeld hadden, vooral wanneer een uwer hier was
achtergebleven en een loos schot had gelost. Dan hadden zij gemeend dat
wij allen nog hier waren!

—En gelooft gij, dat wij hen nu niet meer kunnen inhalen.

—Zij zijn in ieder geval nog in de nabijheid; maar ga in zulk een duisternis
nu maar eens zoeken! Het schijnsel van het vuur verlicht alleen deze open
plek. En zelfs al wisten wij precies waar zij zaten, zouden wij hen nog met
rust moeten laten, want zij zouden ons hooren komen, en wat dan het
gevolg zou zijn, laat zich gemakkelijk raden.

—Ja zij zouden ons met kogels ontvangen en ik heb wel eens hooren
vertellen dat de meeste menschen daar niet tegen bestand zijn. Maar wat
zullen wij nu doen?

—Luisteren!

Deze korte gedachtenwisseling was natuurlijk op gedempten toon gevoerd.
Het was waarschijnlijk dat de vier mannen niet ver weg waren en wij
mochten hen, door luid spreken, niet in onze nabijheid lokken.

Buitendien hadden wij ons zóó opgesteld, dat wij geheel in de schaduw
stonden.

Wij luisterden een oogenblik, maar het geknetter van de brandende hut
hinderde ons. Toen mijn oor er echter aan gewend was, hoorde ik duidelijk
het ritselen van takken. Ook Osko had het vernomen en vroeg:

—Hoort gij wel, Effendi, hoe zij zich daarginds een weg banen?

—Naar het geluid te oordeelen, zijn zij hier hoogstens een honderd pas
vandaan, en daar wij wel kunnen aannemen dat onder de boomen geen
struikgewas is, kan de cirkel die de boomen rondom den bergtop
beschrijven, niet zoo groot zijn. Dat hebben zij wel geweten en zijn daarom
dien kant uit gevlucht!

—Hoe kunnen zij dat weten? Gij zijt hier toch zelf vreemd.

—Manach el Barscha is reeds vaak hier geweest en bovendien de oude
Mubarek is immers bij hen!

Ik ging nu naar de hut en rukte een der dakstangen, die brandend naar
beneden hing, geheel los. Daar het hout zeer harsachtig was, brandde die als
een fakkel. Hiermede volgde ik de richting, die de vluchtelingen schenen te
hebben ingeslagen.

Mijn drie metgezellen sloten zich bij mij aan, terwijl zij hun geweren
gereed hielden om te schieten.

Het knetteren van het vuur had mij toch op een dwaalspoor gebracht. De
breedte van den boschrand was hier niet zoo groot als ik gedacht had. Al
zeer spoedig hadden wij den uitersten rand bereikt en zagen nu duidelijk de
plaats waar de vluchtelingen zich een weg hadden gebaand. Wij volgden
niet, en stonden een oogenblik later weder op de vlakte, toen mijn fakkel
uitdoofde. Toen hoorden wij onder ons een paard hinneken, en dadelijk
daarop weerklonk paardengetrappel door de nachtelijke stilte.

—Odschurola, chowardalar! Vaarwel schurken! riep men ons met luider
stem toe.—Kyzartfiz jarijn dejil o bir gun dschehennemde!—Overmorgen
braadt gij in de hel!

Dat was duidelijk genoeg. En wanneer ik nog niet geweten had dat men
voornemens was ons op te wachten, dan had ik het nu gemakkelijk kunnen
raden. Zoo heel slim was dat volkje dus nog niet.

—Nu zijn zij weg! Wat nu te doen?

—Op het oogenblik niets. Wij zijn nu weer juist evenver als voor onze
aankomst hier in Ostromdscha. Onze vijanden zijn ons voor. Zij zijn vrij en
zelfs nog één man sterker. Nu kan de jacht weer op nieuw beginnen, en wie
weet of wij ooit weer zulk een goede gelegenheid zullen hebben om hen te
vangen als hier!

—Zeg dat wel, Sihdi. Die Kodscha Bascha moest gehangen worden.

—Hij heeft hen niet alleen vrij gelaten, maar hun ook hun paarden
teruggegeven.

—Gelooft gij dat?

—Natuurlijk. Gij hebt immers gehoord, dat zij paarden hadden. Die hebben
voor hen gereed gestaan.

—Dat zal hij natuurlijk ontkennen.

—Zijn leugens helpen hem niets. Ik heb een stuk uit zijn kaftan gescheurd,
dat ik in mijn zak gestoken heb.

—Maar hoe wilt gij het met hem aanleggen! Hebt gij eenige macht over
hem?

—Helaas, neen!

—Dan zal ik de zaak terhand nemen.

—Wat wilt gij doen!

—Dat komt vanzelf!

—Geen nieuwe dwaasheid, Halef!

—Wees maar niet bang, Sihdi. Ik zal niet overijld handelen maar de zaak
met de grootste kalmte en het meeste overleg behandelen. Moeten wij niet

eerst weer naar de hut terug gaan?

—Ja. Misschien valt er nog iets te redden.

Wij vonden, in weerwil van de duisternis gemakkelijk den weg terug, dien
wij nu kenden. De woning van den Mubarek scheen veel brandbare stoffen
te hebben bevat, want nog altijd sloegen de vlammen hoog op. De brand,
die van verre zichtbaar was had inmiddels vele menschen naar boven
gelokt.

Juist toen wij van onder de boomen te voorschijn traden, kwam de Kodscha
Bascha aanloopen, die, toen hij ons gewaar werd, met de armen in de lucht
zwaaiende op ons wees en riep:

—Grijpt hen! Vat hen! Pakt hen! Zij zijn de brandstichters!

Ik was over zooveel brutaliteit meer verbaasd dan vertoornd. Die man bezat
een groote dosis onbeschaamdheid. De aanwezigen, die allen wisten hoe ik
hem dien dag reeds had behandeld, haastten zich natuurlijk niet om zijn
bevel ten uitvoer te brengen.

Nu gebeurde er echter iets, waarop hij zeer zeker niet had gerekend.

De kleine Halef trad namelijk op hem toe en vroeg:

—Ne mi iz sewgülüm—Wat zijn wij, lieveling?

—Harakadschilarfiz! Brandstichters, zijt gij!—antwoordde hij.

—Gij vergist u, Kodscha Bascha. Wij zijn heel wat anders. Leerlooiers zijn
wij, en om u dat eens duidelijk te maken, zullen wij uw vel eens in
behandeling nemen. Niet uw geheele huid, want daarvoor hebben wij geen
tijd, maar alleen het deel dat wel goed stevig wezen mag, daar gij er op
zitten moet! Osko en Omar helpt eens een handje!

Dat lieten die beiden zich geen tweemaal zeggen, en tot groote voldoening
van de meesten der aanwezigen, kreeg de schurk een pak zooals nog

nimmer aan eenig overheidspersoon was uitgedeeld.

Toen Halef eindelijk zijn zweep weer in den gordel stak, gaf hij den
afgestrafte den volgenden goeden raad:

—En nu geef ik u in overweging, in de eerste dagen niet op iets hards te
gaan zitten, want dat zou u wel eens minder goed kunnen bekomen en
afbreuk doen aan de schoonheid van uw aangezicht en de harmonie uwer
gelaatstrekken. Gij moet onze edele daad geheel laten uitwerken, en tot in
lengte van dagen zult gij de vreemdelingen zegenen wier komst voor u zoo
heilzaam is geweest. Wij hopen dat gij ieder jaar dezen dag feestelijk zult
herdenken en ons in vriendelijk aandenken houden. Sta nu op en betuig mij,
met een kus uw hartelijken dank, zooals het betaamt!

Een luid gelach volgde op deze, op plechtigen toon uitgesproken rede.

De Kodscha Bascha, wien Omar en Osko nu losgelaten hadden stond
langzaam op, en legde zijn beide handen op de door Halef reeds nader
beschreven plaats. Toen de kleine man in zijn nabijheid kwam, riep hij hem
woedend toe:

—Schurk! Hondsvot! Wat hebt gij gedaan! Het lichaam van een
overheidspersoon ontheiligd. Ik zal u en uw genooten in de boeien laten
sluiten!

—Houd u bedaard! viel Halef hem in de rede. Indien gij het een
ontheiliging noemt, dat gij maar twintig zweepslagen hebt ontvangen, dan
zijn wij gaarne bereid die fout onmiddellijk te herstellen. Leg hem maar
weer in positie!

—Neen! neen!—schreeuwde de oude schavuit angstig. Ik ga al! Ik ga al!

Hij wilde zich haastig verwijderen, doch ik greep hem bij den arm en
ondervroeg hem op barschen toon, wat hij met de gevangenen had
uitgevoerd. Hardnekkig bleef hij ontkennen, dat hij hun de vrijheid gegeven
en daarvoor van den Mubarek een ruime belooning ontvangen zou hebben.

Toen ik hem dit laatste voor de voeten wierp sloeg hij de handen in elkaar
en riep uit:

—Wat zegt gij! Waarvan durft gij mij beschuldigen! Wie zijt gij, dat gij het
durft wagen een Kodscha Bascha voor een misdadiger uit te maken! Geld
zou ik hebben ontvangen! De gevangenen vrij hebben gelaten? Ik zal u
gevangen laten nemen en de wet in al haar strengheid op u toepassen——
neen, neen, ga heen, laat mij voorbij!

De laatste woorden golden Halef, die hem bij den arm greep, de zweep
ophief en dreigend uitriep:

—Moet ik ook nog andere plaatsen raken? Weet gij nu nog niet dat dit geen
manier is om ons te behandelen. Wanneer gij het waagt nog één
onaangenaam woord te zeggen, zult ge andermaal kennis maken met mijn
zweep.

Ik wendde mij nu tot de omstanders en deelde hun mede wat ik van Nebatja
had vernomen; echter zonder haar naam te noemen. Ik voegde er bij, dat wij
toen den Kodscha Bascha hadden ontmoet, die de misdadigers had
gewaarschuwd.

Toen trad een hunner naar voren, in wien ik onmiddellijk een der bijzittende
rechters herkende.

—Effendi, wat gij ons hier mededeelt, doet me verbaasd staan. Wij hebben
u veel te danken, want gij hebt een der grootste misdadigers ontmaskerd,
dien wij ooit hebben ontmoet. Indien hij en zijn spitsbroeders werkelijk zijn
ontvlucht, moet degeen die hen daarbij behulpzaam geweest is, ten
strengste worden gestraft. Ik heb u heden gezien en gehoord, en geloof niet
dat gij iets zult zeggen zonder zeker te zijn van uw zaak. Gij moet dus wel
geldige redenen hebben om den Kodscha Bascha hier aan te klagen, en daar
ik nu in rang op hem volg, ben ik verplicht in zijn plaats op te treden,
wanneer het blijkt dat hij niet waardig is zijn ambt te bekleeden. Gij hebt u
dus, van nu af aan, tot mij te wenden.

De man was in elk geval eerlijk, al scheen het mij ook toe dat hij niet zeer
beslist zou durven optreden.

Zonder mij lang te bedenken antwoordde ik hem:

—Het verheugt mij in u een man te leeren kennen, wien het wel en wee der
burgers ter harte gaat, en ik hoop dat gij onpartijdig en zonder vrees zult
kunnen en durven optreden.

—Dat zal ik doen, maar dan moet gij mij van de waarheid uwer beweringen
overtuigen.

—Natuurlijk!

—Gij zult mij dus dienen te zeggen, hoe gij weet, dat Kodscha Bascha hier
boven is geweest en van den Mubarek geld ontvangen heeft.

—Neen, dat zeg ik niet!

—Waarom niet!

—Omdat ik de persoon, die mij een en ander heeft medegedeeld, niet in
moeilijkheden brengen wil.

—Dat zal niet gebeuren!

—Veroorloof mij, daaraan te twijfelen. Gij zijt een braaf man wat echter
niet van alle beambten kan worden gezegd. Ik ken u voldoende om te weten
dat, wanneer ik weg ben, de Kodscha Bascha weer zal doen en laten wat
hem goeddunkt, en de persoon van wien ik alles vernomen heb, zou het dan
hard hebben te verantwoorden. Het is dus beter dat ik geen namen noem.

—Maar hoe kunt gij dan de bewijzen leveren?

—O, dat gaat wel. Het geld dat de Kodscha Bascha ontvangen heeft moet òf
in zijn zakken òf in zijn huis zijn, en dat hij hier boven was en zich van mij
heeft losgerukt, is eveneens zeer gemakkelijk te bewijzen want ik hield een
stuk van zijn kaftan in de hand.

—Dat is niet waar,—riep de beklaagde. Kijk maar of hier een stuk uit is!

Hij wees met zijn beide handen naar de plaats, waar ik hem had
vastgegrepen. De kaftan was ongeschonden.

—Gij moet u vergist hebben!—zeide de plaatsvervangende rechter.

—En gij schertst!—hernam ik lachend.

—Hoezoo? vroeg hij verbaasd.

—Wanneer ik u aanzie, lijkt gij mij verstandig en slim genoeg, om te
hebben opgemerkt dat de Kodscha Bascha, zich reeds heeft verraden.

—Verraden?

—Ja, hebt gij niet gezien, waar hij heen wees, toen hij onze aandacht op
zijn kaftan vestigde?

—Ja zeker!

—Nu, waarheen dan?

—Boven aan de borst, links.

—Heb ik u echter verteld, waar ik het stuk heb uitgescheurd?

—Neen, Effendi.

—Nu, precies op dezelfde plaats die hij heeft aangewezen. Hoe weet hij
dat?

De man keek mij verbaasd aan, en vroeg:

—Effendi, zijt gij misschien een hoofd van de politie?

—Waarom vraagt gij dat?

—Omdat alleen zulk een hooggeplaatst beambte zulke scherpzinnige
gedachten hebben kan.

—Gij vergist u. Ik woon niet in het land van den Padischah, maar in
Nemtsche memlekedi, waar de burgers zoo volkomen volgens de wet
handelen, dat ieder kind de onvoorzichtigheid van den Kodscha Bascha zou
hebben opgemerkt en begrepen.

—Dan heeft Allah uw land met meer verstand gezegend dan het onze.

—Maar gij ziet toch wel in, dat ik gelijk heb?

—Ja, ja, wanneer hij naar die plek wijst, moet hij weten dat de kaftan daar
is gescheurd. Wat hebt gij daartegen in te brengen Kodscha Bascha?

—Ik zeg niets!—antwoordde de aangesprokene. Ik ben te trotsch om langer
met een Nemtsche te verkeeren.

—Uw houding is echter geenszins waardig. Waarom houdt ge uw handen
zoo voortdurend achter u? vroeg ik lachend.

—Zwijg!—riep hij toornig uit. Gij zult nog wel worden gestraft voor uw
onbeschaamdheid. Ziet gij dan niet, dat mijn kaftan in het geheel niet
gescheurd is.

—Zeker zie ik dat, maar ik zie ook dat dit een andere kaftan is. Degeen die
gij van morgen aanhadt, was ouder dan deze!

—Ik bezit er slechts één.

—Dat zullen wij zien!

—Ja, de Kodscha Bascha bezit slechts dezen éénen kaftan!—bevestigde de
knecht.

—Gij hebt slechts te spreken als u iets wordt gevraagd,—voegde ik hem
toe, en mij daarna tot den plaatsvervangenden rechter wendende vroeg ik
dezen:

—Weet gij ook hoeveel kaftans de Kodscha Bascha heeft?

—Neen, Effendi! Wat raken mij de kleederen van een ander!

—Maar gij weet mij wel te vertellen, waar hij de paarden der misdadigers
heeft gelaten!

—Ja, in zijn stal.

—Heeft hijzelf ook paarden?

—Ja!

—Hoeveel?

—Vier!

—Welke kleur hebben die?

—Die zijn zwart. Hij heeft een voorliefde voor donkere beesten, niet waar
Bascha?

—Wat kunnen mij de paarden van die menschen schelen?—antwoordde de
gevraagde. En aangezien met hem niets was aan te vangen, de verbrande
hut van den Mubarek geen verdere bewijsstukken kon opleveren en wij hier
niets meer vonden wat ons op den weg kon helpen de vluchtelingen te
vinden, of de schuld van den Kodscha Bascha te bewijzen, stelde ik voor
naar het gerechtsgebouw te gaan, om ons te overtuigen dat de gevangenen
werkelijk waren ontvlucht.

Juist toen wij op het punt stonden aan dit voornemen gevolg te geven, zag
ik den Hadschi haastig op zijde springen en even daarop klonk het dreigend
uit zijn mond:

—Halt! Gij blijft hier, of ik steek u mijn mes tusschen de ribben!

—Laat me los!—riep een andere stem. Ik heb niets met u te maken!

—Maar ik des te meer met u. Gij zijt gevangen!

—Oho!

—Ja, en als ge niet heel gauw goedschiks medegaat, dan heb ik hier een
zweep waarmede dan de knecht ook eens kennis kan maken, nadat ik er zijn
meester mede heb geliefkoosd!

De knecht had zich willen haasten om voor ons de woning van den Kodscha
Bascha te bereiken en zijn familie te waarschuwen. Hij werd nu met zijn
meester in het midden genomen.

Vierde hoofdstuk.

Het onderzoek.
En ten tweedemale ging een zonderlinge stoet bergaf. Eenige mannen
droegen fakkels om den weg te verlichten. Alle bewoners van de plaats
waren gealarmeerd en toen wij de binnenplaats bereikten, was het even vol
als des avonds.

De gevangenis was natuurlijk ledig. De paarden der boeven stonden in de
oude bouwvallige stal, maar die van den Kodscha Bascha waren
verdwenen.

De beide knechts beweerden, dat die op een even onverklaarbare wijze als
de vier dieven, waren verdwenen.

—Nu zullen wij eens zien of wij het geld en den kaftan van den Kodscha
Bascha ook kunnen vinden!—zeide ik tot den rechter.

—Waar wilt gij dat zoeken?

—Bij zijn vrouw.

—Die zal ontkennen en liegen.

—Dat zullen wij afwachten. Het komt zeer veel aan op den toon, waarop
men spreekt. Ga maar mede naar binnen.

Wij traden nu het huis binnen, waartoe wij niemand anders verlof gaven,
den eigenaar natuurlijk het allerminst. De rechter was met de plaatselijke
inrichting bekend.

Hij ging in het donker vooruit en deed toen een deur open. Deze kwam uit
in een kleine kamer waar een tafel en een paar houten stoelen stonden;
langs den muur lag een lang kussen dat dienen moest voor personen die op
oostersche wijze wenschten plaats te nemen.

Op de tafel stond een steenen lamp en daarbij zat een oude vrouw.

—Dat is de vrouw!—zeide mijn metgezel.

Zij keek ons angstig aan. Ik stapte op haar toe, liet de kolf van mijn geweer
dreunend op den grond neerkomen en zeide op mijn meest barschen toon:

—Jaschly kaftani senin kodschanun werde?—Waar is de oude kaftan van
uw man?

Indien zij van plan was geweest te liegen, werd zij door mijn toon zoo
overbluft dat zij antwoordde, terwijl zij op een tweede deur wees:

—Sandykda!—In de kist!

—Onu getir!—Haal dien.

Zij ging de deur uit. Ik hoorde een houten deksel openen en weer dicht
doen, waarna zij met het verlangde kleedingstuk terug keerde. Ik nam het
haar uit de hand en vouwde het open. Een deel van den linkerborstkant
ontbrak, en toen ik het afgescheurde stuk uit mijn zak te voorschijn haalde
en in het gat paste, kwam dat precies uit. De vrouw sloeg angstig al onze
bewegingen gade. Zij was zeker volkomen van alles op de hoogte.

—Getir Aktsheji.—Breng het geld,—beval ik haar op denzelfden barschen
toon.

—Ne asl aktscha, welk geld?—vroeg zij aarzelend.

—Dat wat uw man van den Mubarek heeft gekregen. Waar is het? Gauw
wat!—hernam de rechter.

Hij deed daarbij moeite, om een even barschen toon, als ik aan te slaan. Zij
werd inderdaad zoo verlegen dat zij bevende bekende:

—Ook in de kist!

—Voor den dag er mede!

Zij ging weder in de donkere kamer, maar ditmaal duurde het wat langer
voor zij terug kwam. Het geld was zeker onder in de kist gestopt. Men had
het in een ouden, versleten tulband gewikkeld. De rechter telde het, en het
kwam volkomen overeen met de som die de kruidenzoekster mij had
genoemd.

—Wat moet daarmee gebeuren?—vroeg hij mij.

—Dat moet gij weten!—luidde mijn antwoord.

—Dan wordt het verbeurd verklaard.

—Natuurlijk. Gij moet het aan den opperrechter inzenden.

—Natuurlijk, en dat zal gebeuren zoodra de dag is aangebroken. Gaan wij
nu weer heen?

—Neen, ik heb eerst nog een paar woorden met deze vrouw te spreken, en
het zal haar danig berouwen, als zij mij niet geheel naar waarheid
antwoordt. Voor een vrouw van haar leeftijd is de bastonnade
levensgevaarlijk.

Toen viel zij op de knieën en hief smeekend de handen op.

—Geen bastonnade, geen bastonnade, groote beroemde, genadige Effendi!
Ik bemerk zeer goed dat alles is verraden en ik zal geen enkele onwaarheid
zeggen.

—Sta dan op. Gij moogt alleen voor Allah knielen. Uw man heeft de vier
mannen laten ontvluchten, niet waar?

—Zoo is het!

—En toen heeft hij hun vier paarden gegeven.

—Ja, alle vier.

—En waar zijn zij heengegaan?

—Naar——naar——Radowitsch.

Daar zij aarzelde, vermoedde ik dat zij nu slechts gedeeltelijk de waarheid
zeide. Daarom gelaste ik haar:

—Zeg alles! Waarom verzwijgt gij de andere plaatsen? Wanneer gij niet
oprecht zijt, zal ik genoodzaakt wezen om u naar de bank te laten brengen
en door meisjes te laten geeselen!

—Heer, ik zal het zeggen. Zij zijn naar Radowitsch gegaan en wilden dan
verder trekken naar Sbiganzy.

—Waarschijnlijk naar den slager Tschurak, die daar woont?

—Juist!

—En dan naar de hut in de rotskloof?

—Heer, hoe weet gij dat?

—Antwoordt!

—Ja, daar wilden zij heengaan.

—En dan verder?

—Dat weet ik niet.

—Wat willen zij daar uitvoeren?

—Dat heb ik niet gehoord; mijn man vertelt mij zulke dingen niet.

—Maar hij kent den Shoet?

—Misschien wel, dat weet ik niet.

—Hij heeft ook allerlei geheimzinnigs met den Mubarek gehad?

—Wat zij met elkander verhandeld hebben, weet ik niet; maar hij is dikwijls
naar boven op den berg bij den Mubarek geweest en die kwam des nachts
vaak bij ons.

—Hebt gij de gevangenen vandaag gadegeslagen?

—Ik heb hen gezien.

—Kent gij hen?

—Slechts een hunner, die vroeger wel af en toe hier kwam.

—Welken? Wellicht Manach el Barscha.

—Ik weet zijn naam niet. Hij is ontvanger van de Charadsch-belasting in
Usküb geweest.

—Dan was hij het! En wat weet gij nu nog meer van deze zaak?

—Niets, totaal niets, Effendi! Ik heb u alles gezegd wat ik zelf weet.

—Ik zie aan u dat gij de waarheid spreekt, en daarom zal ik u niet langer
kwellen. Maar misschien hebt gij den naam Aladschy wel eens gehoord?

—Ook niet!

—Effendi!—vroeg de rechter—wat is daar mede aan de hand?

—Kent gij die?

—Neen, maar ik hoorde wel over die twee spreken.

—Het zijn er dus twee? Wat weet gij van hen?

—Het zijn de verschrikkelijkste Skipetaren, die er bestaan. Twee broeders
van reusachtige gestalte, wier kogels nooit missen en wier messen steeds de
plaats treffen waarvoor zij bestemd zijn. Hun bijlen moeten eveneens zeer
te vreezen wapens zijn. Zij slingeren die zoo ver als een kogel vliegt, en

treffen daarmede vast en zeker den nek van dengeen op wien zij het gemunt
hebben. Ook in het gebruik van den slinger kennen zij hun weerga niet.

—Waar houden zij zich op?

—Overal waar een moord of ander misdrijf valt te begaan.

—Zijn zij ook al eens hier geweest?

—In Ostromdscha zelf nog niet, maar wel in den omtrek. Eerst kort geleden
zijn zij in de buurt van Kodschana gezien.

—Dat is niet ver hier vandaan. Ik geloof dat men dat plaatsje te paard in
ongeveer vijf uur kan bereiken.

—Het schijnt dat gij hier den omtrek goed kent!

—Och neen, ik schat zoo maar ongeveer. Gij weet niet, waar die beide
broeders vandaan komen?

—Men zegt dat zij van boven uit Kakandelen afkomstig zijn, uit de bergen
van de Schar Dogh, waar de oorspronkelijke Skipetaren wonen.

—En waarom worden zij dan de Aladschy genoemd?

—Omdat zij rijden op twee paarden, die evenals hun meester den duivel in
hun lijf schijnen te hebben. Zij moeten geboren zijn op den dertienden van
de maand Moharram, dat is de dag waarop de duivel uit den hemel is
verstooten. Hun meesters geven hun iederen dag een volgeschreven blad uit
den Koran te eten. Daarom zijn zij onkwetsbaar, zoo vlug als de bliksem,
gewaarborgd tegen iedere ziekte, en stappen nooit mis.

—O wee! dan is het slecht met mij gesteld!

—Waarom?

—Mubarek heeft deze Aladschy’s te hulp geroepen om op mij te loeren en
mij te dooden.

—Hoe weet gij dat?

—Van denzelfden persoon, die boven bij de hut alles heeft afgeluisterd en
ook dit heeft vernomen!

—En gelooft gij het?

—Volkomen!

—Het kan waar zijn, daar de beide booswichten hier in den omtrek gezien
zijn geworden. Effendi, neem u in acht. Dertig mannen als gij zijt,
vermogen niets tegen twee van zulke Skipetaren. Wanneer zij u te pakken
krijgen, zijt gij verloren. Ik meen het goed met u.

—Ik ben u dankbaar voor uw goede zorgen en bedoelingen, maar ik vrees
hen niet!

—Heer, overschat uw krachten niet!

—Neen, dat doe ik zeker niet, maar ik heb een beschermer bij mij, op wien
ik mij kan verlaten!

—En dat is?

—De kleine Hadschi, dien gij gezien hebt.

De man trok een lang gezicht, fronste de wenkbrauwen en zeide:

—Die! Die dwerg?

—Ja, maar gij kent hem niet.

—Met de zweep kan hij goed omgaan, dat is zeker, maar wat doet men met
een karwats tegenover zulke groote helden!

—O, ik maak mij daarover niet bevreesd. Want gij moet weten dat de
Hadschi dagelijks niet alleen een blad, maar een heele Sure uit den Koran
opeet. En daarom hebben zelfs de kanonskogels geen vat op hem!

—Heer, ik begrijp er werkelijk niets van, maar de Profeet is in den
zevenden Hemel en bij hem is alles mogelijk. Ik zal dien wonder-Hadschi
toch eens wat nauwkeuriger opnemen.

—Doe dat. Ik ben overtuigd dat hij zelfs niet bang is voor honderd
Skipetaren.

—Mag ik het eens probeeren?

—Wat wilt gij doen?

—Zachtjes van achter hem komen aanloopen en trachten om hem, met mijn
pistool, stilletjes een kogel in zijn hoofd te schieten.

—Ga uw gang!—antwoordde ik even ernstig als hij zijn vraag had
gemeend.

—En denkt gij, dat hij het in het geheel niet zal merken?

—Neen, merken zal hij het wel, want zoo stilletjes gaat dat nu niet in zijn
werk. Wanneer de kogel ook al tegen het hoofd afstuit, voelt hij het daarom
toch wel, zooals gij wel kunt begrijpen.

—Ja zeker!

—En dan ben ik bang, dat het u niet goed zou bekomen!

—Hoe zoo?

—Wel de teruggekaatste kogel zou waarschijnlijk u verwonden.

—Ja, dat zou mogelijk zijn.

—En zelfs indien dit niet het geval mocht wezen, kunt gij er bijna zeker van
zijn, dat de vertoornde Hadschi u ergens, waar gij het niet te best hebben
kunt, zijn mes in het lichaam stoot.

—Waar zou hij dan zoo boos om worden?

—Over uw ongeloof. Hij heeft buitendien niet gaarne dat men zonder zijn
bepaalde vergunning dergelijke proeven met hem neemt.

—Zou ik hem dan liever permissie vragen?

—Doe dat!

—En gelooft gij dat hij mij zijn toestemming zal geven?

—Ten minste als ik een goed woordje voor u doe!

—Doe dat dan!

—Ik beloof het u. Maar voor het oogenblik hebben wij gewichtiger dingen
te behandelen. Zijt gij nu van de schuld van den Kodscha Bascha
overtuigd?

—Volkomen!

—Dan laat ik hem aan u over. Ook zijn beide bedienden moet gij gevangen
nemen, want zij hebben hem geholpen. Wat mij betreft, ik wil liever met de
geheele zaak niets meer te maken hebben.

—Heer, hoe zal ik het zonder u klaar spelen!

—Dat moet gij zelf weten. Gij zijt toch Kasa Mufti. Toen de Padischa u dat
gewichtig ambt opdroeg, deed hij dat toch zeker in het vertrouwen dat gij
daartoe de noodige bekwaamheid zoudt bezitten, en ik veronderstel dat gij
dat vertrouwen niet zult willen beschamen!

—O, neen, zeker niet. Ik zal een streng en rechtvaardig rechter zijn. Zou ik
zijn vrouw ook arresteeren?

—Neen. Zij heeft haar man moeten gehoorzamen.

Wij gingen nu weer naar buiten, waar wij door de anderen, waaronder ook
Halef, werden opgewacht.

De Kasa Mufti stootte mij aan en vroeg:

—Effendi is het nu niet een geschikt oogenblik.

—Waarvoor?

—Om een goed woordje voor mij bij den Hadschi te doen. Of zijt gij niet
voornemens uw belofte na te komen?

Zou ik lachen of boos worden? De goede “rechter” interesseerde zich meer
voor de onkwetsbaarheid van den Hadschi dan voor de aan hem
toevertrouwde rechtszaak.

—Morgen als wij eerst geslapen hebben!—antwoordde ik hem. Nu niet! Nu
moet gij uw plicht doen!

—Hoe zoo?

—Daar staat de Kodscha Bascha, en over uw arm hebt gij den kaftan.

—Moet ik hem dien laten kijken?

—Natuurlijk! En ook het geld hebt gij. Deze menschen verwachten allen
dat hij door u overtuigd zal worden en zijn schuld bekennen, en nog aarzelt
gij! Het schijnt mij toe dat het u weinig toelacht, uw plicht te doen!

—O zeker, Effendi! Gij zult dadelijk ondervinden welk een ernstig en
streng rechter ik ben.

—Ik hoop het.

Nadat eenige der vuren weder waren aangestoken, was het pleintje ten
minste weer zoo verlicht, dat men de menschen kon onderscheiden.

De rechter trad nu naar voren, en begon zijn toespraak, waarbij hij de
schuld van den Kodscha Bascha duidelijk in het licht stelde, maar toch
eindigde met de woorden:—En nu vraag ik u, Effendi! hoeveel gij voor het
scheuren van den kaftan betalen wilt?

—Allah Akbar!—God is groot! riep Halef, die naast mij stond uit.

Ik was niet minder verbaasd, want ik had, als natuurlijk gevolg van zijn
betoog, verwacht dat de Kodscha Bascha gevangen zou zijn genomen, en in
plaats daarvan werd van mij geëischt dat ik den kaftan zou vergoeden. Ik
antwoordde luid, zoodat iedereen mij kon verstaan:

—Tot mijn groote vreugde hoor ik, o Kasa Mufti, dat uw rechtvaardigheid
even groot is als uw scherpzinnigheid, en daarom vraag ik u, wie eigenlijk
den kaftan heeft gescheurd?

Het duurde geruimen tijd eer hij zich liet overtuigen dat niet ik doch alleen
de Kodscha Bascha zelf daaraan schuld was, daar ik hem alleen
vastgehouden, doch hij zich losgerukt en daardoor den kaftan gescheurd
had.

Eindelijk keek hij nadenkend naar den grond en riep luide uit:

—Luistert, inwoners van Ostromdscha! Gij zult ondervinden, welk een
rechtvaardig man uw rechter is.

—Ik oordeel volgens de wet, die in den Koran is vervat, dat de kaftan van
het stuk losgerukt is geworden. Zijt gij dit met mij eens?

Een veelstemmig “ja” was daarop het antwoord.

—En nu moet gij, Effendi, mij nog één vraag beantwoorden. Gij hadt den
kaftan moeten betalen, omdat wij meenden, dat gij hem had gescheurd. Zijt
gij niet van oordeel, dat degeen die hem scheurde, hem betalen moet?

—Zeer zeker,—antwoordde ik, verheugd over die plotselinge wending der
zaak, want ik begreep waar hij heen wilde.

—Wie heeft hem nu gescheurd?

—De Kodscha Bascha.

—Dus dan moet die hem betalen; en daar ik hem buitendien er een ernstig
verwijt van maak, dat hij, die zulk een hoog en waardig ambt bekleedt, zulk
een oud, vies, vuil kleedingstuk durft dragen, veroordeel ik hem tot betaling
van een nieuwen in den prijs van vijfhonderd piasters. Wanneer hij zooveel
geld niet daar heeft liggen, zal ik het hem op zijn eigendommen
voorschieten en van zijn traktement afhouden. Zoo luidt mijn oordeel, dat
berust op den heiligen Koran, die het richtsnoer is van ons denken en
handelen. En nu moeten ook de Kodscha Bascha en zijn beide bedienden
gevangen genomen worden. Zij zullen de wet in al haar strengheid
gevoelen!

De Kodscha Bascha had daartegen zeer veel in te brengen, maar ik had er
nu meer dan genoeg van en wilde van de zaak liefst niets meer hooren. Ik
ging dus met Halef heen, gevolgd door de beide broeders, de herbergiers.
Buiten bij de poort stond een vrouw, die zoodra zij mij gewaar werd, naar
mij toekwam. Het was Nebatja.

—Heer,—zeide zij, ik heb op u gewacht, want ik was zeer angstig!

—Waarvoor, vreesdet gij voor mij?

—O neen, ik geloof niet dat u iets slechts kan wedervaren, maar ik was
bang voor de heeren van het gerecht. Hebt gij verteld dat ik u van alles op
de hoogte had gebracht?

—Neen, geen woord!

—Ik dank u. Nu kan ik gerust wezen?

—Zoo gerust mogelijk, en ik zal ook nog op andere wijze aan uw
moeilijkheden een einde maken. Zoodra de dag is aangebroken, kom ik u
bezoeken.

—Effendi, gij zult mij welkom wezen, want uw verschijnen is voor mij het
opgaan der zon geweest. Allah schenke u een rustigen slaap en aangename
droomen.

Toen ging zij heen. Ik dacht aan iets, wat mij daarboven op den berg, in de
gedachte was gekomen. Ik riep haar terug en vroeg:

—Kent gij die plant, die Hadat (boksdistel) wordt genoemd?

—O, zeer goed. Het is een doornige plant met bittere bessen, die er als
pepertjes uitzien.

—Groeit die hier?

—Niet hier in den omtrek, maar in de buurt van Banja.

—Dat is jammer, want ik heb de bladeren van deze plant noodig.

—Die kunt gij wel krijgen.

—Waar dan?

—Bij den Apotheker, voor wien ik boksdistel heb moeten zoeken.

—Tegen welke kwalen wordt die alzoo gebruikt?

—O, tegen velerlei.

—Dank u, ik zal me er wat van halen.

—Zal ik het u brengen, Effendi?

—Neen, dat zal ik zelf doen!

De plant had een eigenaardige uitwerking, waarvan ik gebruik wenschte te
maken. Ik was alleen niet zeker of men daarop staat kon maken.

Wij keerden nu naar huis terug en in de herberg aangekomen begaven Halef
en ik ons dadelijk naar ons kamertje, maar het was ons niet mogelijk
onmiddellijk in te slapen. De dag die achter ons lag was zóó rijk aan
gebeurtenissen geweest, dat wij moeilijk tot rust konden komen.

Nog geruimen tijd praatte ik met Halef en deelde hem mede wat ik van den
Kasa Mufti omtrent de Aladschy’s had vernomen. Ook vertelde ik hem dat
de bijgeloovige man zich had laten wijs maken, dat hij niet door kogels was
te dooden.

—Sihdi!—merkte hij op,—dat kan gevaarlijk voor mij worden.

—O neen!

—Zeker! want verbeeld u, dat die man mij bij wijze van proef een kogel
door den kop jaagt!

—Dat zal hij wel laten, want hij is veel te bang voor uw mes.

—Dat is waar! En bovendien zullen wij hier wel niet zoo heel lang meer
blijven, terwijl ik mij zooveel mogelijk in acht zal nemen. Maar ik zou het
toch wel eens grappig vinden, als wij hem eens voor den gek konden
houden.

—Daar heb ik ook al aan gedacht. Dit zou ons bovendien van groot
voordeel kunnen wezen.

—Gelooft gij dat?

—Ja, onze vijanden zullen ons wel laten gadeslaan en het zou dan van groot
gewicht voor ons wezen als ten minste twee of drie van ons werden
beschouwd als zijnde onkwetsbaar door middel van kogels.

—Is daar iets op te vinden, Effendi?

Die gedachte had mijn goeden Hadschi dermate geëlectriseerd dat hij
opeens recht overeind in zijn bed zat.

—Hm! Misschien!—antwoordde ik.

—Zeg nu maar niet “misschien”, want ik ken u. Wanneer gij op dien toon
spreekt, hebt gij reeds lang een vast plan in het hoofd, en reeds een besluit
genomen. Is hier niet een goocheltoer in toepassing te brengen?

—O, verscheidene zelfs!

—Vertel mij die eens.

—Men zou bijvoorbeeld het geweer kunnen laden met speciaal daarvoor
vervaardigde patronen, maar dat deugt niet, want dat zou achterdocht
opwekken.

—Nu verder!

—Men laadt het geweer en laat eerst den kogel kijken. Terwijl men dien
inwikkelt, laat men den kogel in de mouw glijden en stopt alleen het
vetlapje in den loop. Maar de kogel kan al heel licht op zij vallen en dan
komt het bedrog aan het licht.

—Dat gaat dus ook niet. Degeen die op zich laat schieten mag niet zelf
laden. De ongeloovige moet laden. Hij en alle anderen moeten overtuigd
zijn, dat er werkelijk een kogel in den loop wordt gedaan en die moet daar
ook inderdaad in zijn.

—Misschien!

—Men zou een pantser moeten hebben!

—Dan zou de klank dat verraden. En dan moest zulk een pantser eens niet
goed zijn gemaakt!

—O, Allah! dan was het met uw armen goeden Halef gedaan, Sihdi!

—Ja, en natuurlijk dat mag niet.

—En toch weet ik dat gij nog een ander kunstje kent. Ik zie het aan uw
gezicht!

—Ja, dat is ook zoo, maar ik geloof niet dat ik hier zal kunnen krijgen wat
ik er voor noodig heb.

—Wat is dat dan?

—Er bestaan twee metalen die, wanneer zij in de juiste hoeveelheid worden
vermengd, een vasten harden kogel opleveren die er volkomen als een
looden kogel uitziet en ook ongeveer even zwaar is. Bij het schieten echter
spat het mengsel, ongeveer twee voet voor de monding van het geweer,
uiteen en wel in onzichtbare deeltjes.

—En welke metalen zijn dat?

—Kwikzilver en bismuth. Dit laatste kent gij niet? Het is zeer duur en zal
hier wel niet te krijgen zijn.

—En waar moet men dat halen?

—In een apotheek. Zoodra wij morgen wakker zijn, zal ik er eens heengaan.

—En zijt gij er heel zeker van, dat de kogel uit elkander vliegt? Want anders
was het toch met uw armen Hadschi gedaan!

—Wees maar niet bang, want ik zou toch eerst een proef nemen. Ik heb het
kunststuk in een tooverboek gelezen en het toen dadelijk geprobeerd. Het
gelukt uitstekend!

—Maar zijn dan de stukjes metaal niet te zien?

—Neen. Het metaal vervliegt in zeer kleine, nagenoeg onzichtbare deeltjes.
Het kunststuk zou nog meer effect maken, wanneer gij een werkelijken
looden kogel in de hand hieldt. Bij het afgaan van het schot zou men dan
moeten doen, alsof men den kogel uit de monding wilde opvangen en
inplaats daarvan toont men dan natuurlijk den anderen, dien men op den
grond werpt.

—Dat zullen wij doen, Sihdi!

—Ja, wanneer ik ten minste bismuth kan krijgen; anders is het natuurlijk
onmogelijk.

—Denkt gij dat de Skipetaren het te weten zullen komen, dat kogels mij
niet kunnen treffen?

—Ik geloof dat zij hier bepaald iemand hebben die hen van een en ander op
de hoogte houdt.

—Dan zou het goed zijn, indien zij dachten dat ook gij tegen kogels bestand
waart.

—Dat kon waar zijn!

—Laat dus ook eens op u schieten!

—Dat zal er van afhangen hoeveel munitie wij kunnen krijgen. Overigens
moeten wij tegenover die listige menschen bijzonder op onze hoede zijn. Ik
zal hen morgen, wat mij betreft, op een dwaalspoor brengen.

—Hoe zoo, Sihdi?

—Morgen zal ik een blonden baard en blond haar hebben.

—Hoe zult ge dat aanleggen?

—Er bestaat een plant die, in loog gekookt, aan het donkerste haar een tijd
lang een lichte kleur geeft. De bladeren zijn in de apotheek hier te krijgen.

—O, dat is dus de plant waarover gij met Nebatja hebt gesproken!

—Juist, en zoo zullen wij hen op een dwaalspoor brengen. Buitendien zal ik
vooruitrijden om den weg te verkennen.

—Maar zij zullen u toch herkennen, want men zal hun wel vertellen dat gij
rijdt op een echten Arabischen hengst met roode neusgaten!

—Maar ik zal hem niet berijden!

—Hoe zoo?

—Omdat ik uw paard neem, en gij den hengst berijden zult.

Nauwelijks had ik die woorden gezegd of Halef was met éen sprong zijn
bed uit en zat op den rand van het mijne, terwijl hij buiten zichzelf was van
vreugde over het feit dat ik eenigen tijd het mooie edele dier aan zijn zorgen
toevertrouwde. Als hij had kunnen vermoeden dat ik plan had om, bij onze
scheiding, hem het paard ten geschenke te geven, zou hij zeker nog
opgewondener zijn geworden.

Na eenige oogenblikken keerde hij weer naar zijn eigen slaapplaats terug en
ging op den rand van zijn bed zitten.

—Maar waarom moet ik zóo lang op den hengst rijden. Zult gij dan niet bij
ons zijn?

—Op die vraag kan ik u nu nog geen antwoord geven, omdat ik zelf nog
niet weet wat er gebeuren zal. Ik zal mijn best doen, mijn uiterlijk zooveel
mogelijk te veranderen en dan....

—O, men zal u toch wel herkennen.

—Dat betwijfel ik, want de Aladschy’s hebben mij nog nooit gezien en
kennen mij alleen uit de beschrijving.

—Dan is het mogelijk dat gij er in slaagt hen te misleiden, maar zouden zij
niet zelf naar Ostromdscha komen?

—Dat is niet waarschijnlijk.

—Waarom niet? Denkt gij dat hun veiligheid hier gevaar loopt?

—Dat niet. Zooals men hen mij beschreven heeft, zouden zij eerder in staat
zijn de heele laffe bevolking hier vrees in te boezemen. Maar zij durven
zich hier niet aan mij vertoonen en zullen ons daarom langs den weg
opwachten. Dat is zeker! Ik neem zelfs mijn geweren niet mede en laat die
bij u achter. Ik rijd geheel alleen, en doe alsof ik een inwoner van dit land
ben. In ieder geval krijg ik hen te zien.

—En wanneer zij zich verborgen hebben?

—Ook dan. Wanneer ik aan een plaats kom, die mij geschikt lijkt voor een
overval, dan zal ik naar sporen zoeken en hen zeker vinden. En wat dan
gebeuren zal, kan ik nu inderdaad nog niet zeggen.

—Maar wij moeten toch weten, wat wij doen moeten.

—Natuurlijk. Gij rijdt doodkalm en in matigen draf den weg naar
Radowitsch langs. Na twee uur gaans, moet gij de rivier over, en dan nog
hoogstens drie uur en gij zijt te Radowitsch. Is er onder weg niets gebeurd
en hebt gij niets bijzonders gezien, dan neemt gij uw intrek in de eerste
herberg, aan uw rechterhand. Er kunnen zich drie gevallen voordoen. Ten
eerste ben ik er misschien nog.

—Dan is alles in orde, Sihdi!

—Misschien ben ik reeds weer weg.

—En dan hebt gij een boodschap voor ons achter gelaten.

—Of ik ben er nog niet en dan wacht gij op mij.

—Maar wanneer gij nu niet komt?

—Ik kom zeker.

—Gij zijt een mensch en kunt u vergissen. Er kan u iets overkomen,
waardoor gij onze hulp zoudt behoeven!

—Dan rijdt gij terug, maar gij alleen én eerst den volgenden dag, doch niet
vóór den middag en niet op den hengst. Deze moet dan in de herberg
blijven bij Osko en Omar. Hen wil ik niet aan eenig gevaar blootstellen. Op
dien terugweg zult gij wel eenig teeken van mij vinden. Dat is hetgeen, wat
wij vooruit moeten afspreken. Iets naders valt echter niet vast te stellen.
Maar nu zullen wij ons gesprek eindigen, want wij hebben rust noodig en
zullen trachten ons door den slaap te verkwikken.

—Maar ik kan niet slapen. Ik zal te veel denken aan de vertooning met de
kogels en het feit dat ik den hengst berijden mag. Goeden nacht, Sihdi!

—Goeden nacht!

Ik geloof gaarne dat de goede kerel niet slapen zou, want hij was uitermate
opgewonden. Er waren drie schepsels in de wereld aan wie hij met zijn
geheele hart hing, en dat ik daarin de eerste plaats bekleedde, wist ik wel
zeker. Dan kwam Hanneh “het sieraad aller vrouwen en meisjes” en
eindelijk Rih, de hengst. Dat hij dien zou berijden, was voor hem zulk een
groote vreugde, dat ik overtuigd was dat hij den slaap niet zou kunnen
vatten.

Ook ik lag nog geruimen tijd wakker, peinzend over den zonderlingen
samenloop der omstandigheden, tot dat ik eindelijk insluimerde.

Vijfde hoofdstuk.

In de apotheek.
Toen ik den volgenden morgen wakker werd en de luiken open deed was
het reeds helder dag. Mijn horloge zeide mij dat ik twee en een half uur had
geslapen. Halef was reeds opgestaan. Ik vond hem beneden in den stal,
waar hij bezig was den hengst te poetsen en te borstelen. Hij was daarmee
zoo druk bezig, dat hij mijn komst niet bemerkte. Toen hij mij eindelijk
gewaar werd, zeide hij:

—Zoo, ook reeds op! In huis is alles nog in diepe rust. Maar het is goed dat
gij vroeg bij de hand zijt, want er is veel te doen.

—Zoo? Wat dan?—vroeg ik, ofschoon ik zeer goed begreep wat hij
bedoelde.

—Gij moet naar de apotheek.

—Dat heeft den tijd nog.

—Neen, Sihdi. Want het duurt geruimen tijd voordat zulke kogels gereed
zijn.

—Hoe weet ge dat?

—O, ik ben niet zoo dom als gij wel denkt, Sihdi!

—Nu, misschien hebt gij wel gelijk, daar ik de bladeren ook nog moet
koken, maar ik weet in het geheel niet waar de apotheek is en in de geheele
stad zal nog wel niemand op zijn, die mij het huis kan wijzen.

—Maar iemand als gij, kan toch de apotheek wel vinden!

—Ik zal het beproeven!

En daarna deed ik de poort open en ging naar buiten. Ik had reeds bij mij
zelf overlegd, dat de apotheek natuurlijk niet in een achterbuurt maar in een
hoofdstraat, in het hart van het plaatsje moest zijn te vinden, en daar was ik.

Toen ik de huizen stuk voor stuk eens goed opnam, viel mijn oog op een
oud, bouwvallig krot, dat den naam van huis nagenoeg niet meer verdiende.
Aan twee, ook al niet zeer stevig bevestigde haken, wiegelde een houten
bord heen en weer, waarop gelukkig nog vrij duidelijk te lezen stond.

“Hadschi Omrak Doktor hakemi we bazar bahari.”

Dit was met witte letters op groenen achtergrond geschilderd en beteekent
zooveel als: “De Mekka pelgrim Omrak, doktor in de medicijnen en handel
in geneesmiddelen.” Deze Hadschi was dus een arts, die zich den
doctorstitel aanmatigde of daarop misschien inderdaad recht had.

De deur was gesloten maar met een stevigen duw verschafte ik mij toegang.
Een bel was nergens te zien, maar aan de beide uiteinden van een touw
waren twee planken bevestigd, juist zoo hoog dat een volwassen persoon er
bij kon. In de veronderstelling dat dit als klopper moest dienst doen, sloeg
ik de plankjes op elkaar, wat een geluid maakte, wel in staat om slapenden
te doen ontwaken.

Ik moest dit echter verscheiden malen herhalen voor ik gehoor kreeg, maar
eindelijk verscheen eerst een kale knikker, waskleurig met een uit louter
rimpels bestaand voorhoofd, twee kleine slaperig knippende oogjes, een
neus die veel overeenkomst had met de tuit van een grooten bruinen aarden
koffiepot, zooals men ze nog wel in de dorpen aantreft, een breede mond
met dunne kleurlooze lippen, een gebogen kin, lang zoo breed niet als de
neus, en eindelijk klonk het:

—Krui dir?—Wie is daar?

—Een patiënt,—antwoordde ik.

—Waaraan lijdt gij?

—Ik heb mijn maag gebroken,—antwoordde ik zonder aarzelen.

—Schimdi, tez!—Dadelijk, dadelijk!—schreeuwde de “dokter” met een
stem, die mij deed vermoeden dat zulk een interessant geval nog nimmer bij
hem voorgekomen was.

Het hoofd verdween en eenige oogenblikken later vernam ik, van achter een
deur, een lawaai alsof een aardbeving in aantocht was. Eenige katten
miauwden, een hond blafte, vaatwerk werd omvergeworpen en toen vloog
iets, misschien wel de dokter in hoogst eigen persoon, tegen de deur, die
open ging, waarna de geleerde heer met een diepe, zeer diepe buiging nader
kwam.

Wat een rare persoonlijkheid vertoonde zich daar aan mijn oog. Hij zou
inderdaad als vogelverschrikker een uitstekend figuur hebben gemaakt en
alle velden en boomgaarden uitstekend voor ongewenschte gasten hebben
gevrijwaard.

Van dichtbij bekeken, was zijn gezicht nog leelijker. Het was vol naden en
rimpels, er was geen glad plekje te bekennen. Zijn morgentoilet bestond uit
een kleedingstuk dat veel overeenkomst had met een hemd. Het reikte wel
is waar van den hals tot aan de enkels maar zat vol scheuren en gaten. Aan
den eenen voet droeg hij een platgetrapte rood lederen pantoffel, en aan den
anderen een reislaars van zwart vilt. Maar ook deze vertoonden luchtgaatjes
en de teenen staken er door. Op zijn kalen schedel droeg hij een vrouwen-
nachtmuts, die tengevolge van de haast, waarmede hij mij en mijn gebroken
maag te hulp wilde komen, het achterste vóór op zijn hoofd terecht was
gekomen.

—Heer, treed nader! Mijn geheele armzalige apotheek is tot uw dienst!

Hij boog zóó diep, dat hij met zijn hoofd bijna op den grond terecht kwam
en trad in die houding eenige passen achteruit.

—O jazik—o wee! Kojun, basar sen nassirlarmüz üzeri—Schaapskop, ge
trapt op mijn eksteroogen!

Hij ging op zij, en nu kreeg ik het beminnelijke wezen te zien, dat deze
vriendelijke woorden had gelispeld.

Dit schepsel scheen te bestaan uit een hoofd, een stuk oud tapijt en twee
bloote, ontzettend vuile voeten. Toch waren die voeten nog te verkiezen
boven het gezicht. De eigenaar van de apotheek was een nog veel
aantrekkelijker persoonlijkheid dan zijn vrouwtje. Liefst zwijg ik maar over
haar bekoorlijkheden.

Zij kwam naderbij en boog even diep als haar heer gemaal.

—Chosch geldiniz Sultanum!—Wees gegroet, edele heer!—aldus begroette
zij mij.—Wij zijn gelukkig uw aangezicht te aanschouwen. De stroomen
onzer gehoorzaamheid zullen voor u vloeien!

—Sen güzel tscha ilahessi bunum hejranli tschaghlagnün!—En gij zijt de
schoonste nymph dezer wateren!—antwoordde ik beleefd terwijl ik mij ook
voor haar boog.

Zij liet een goedkeurend gemompel hooren, knikte heur heer gemaal toe,
hief vermanend de rechterhand op en zeide, terwijl zij hem met den
wijsvinger op het voorhoofd tikte:

—Luister eens! Hij noemt mij schoon! Zijn smaak is beter dan de uwe!

En zich daarna weder tot mij wendende zeide zij, op haar vriendelijksten en
meest onderdanigen toon:

—Uw mond kan aangename dingen zeggen, én gij zijt niet blind voor de
bekoorlijkheden uwer medemenschen. Dat kon ik van u ook wel denken!

—Hoe zoo? Kent gij mij dan?

—Zeer goed. Gij hebt gesproken met Nohuda, mijn boezemvriendin en met
Nebatja, die ons kruiden brengt, en zij hebben ons veel van u verteld.
Daarna hebben wij u bij den Bascha gezien. De wereld is vol van uw lof en
ons hart slaat u tegen. Wij weenen bittere tranen, dat ziekte u tot ons voert,

maar wij hebben alle iki bin bir iladschlar, (alle tienduizend en één
artsenijen) bestudeerd en zullen u van uw lijden verlossen. Er is nog
niemand van hier gegaan, zonder hulp of genezing te hebben gevonden.
Daarom kunt gij u gerust aan ons toevertrouwen!

Dat beloofde veel. Zij zag er juist uit, alsof zij de tienduizend en één
artsenijen niet alleen bestudeerd maar ook ingenomen had en nog aan de
werking daarvan leed. En aan die beide menschen had ik mij nu ingeval van
ziekte moeten toevertrouwen!

Daarom zeide ik:

—Vergeef mij, O Gunesch esche schifa (Zon der geneeskunst) wanneer ik
van uw vriendelijke hulp geen gebruik maak. Ik ben zelf een Hekim Bascha
(een eerste dokter) in mijn vaderland, en ik ken mijn lichaam. Daarvoor zijn
andere middelen noodig dan voor de inwoners dezer landen. Ik ben alleen
gekomen om de middelen te halen, die ik voor mijn genezing noodig heb.

—Jazyk adschynadschak.—Dat is jammer, zeer jammer!—riep zij uit.—Wij
zouden de wond in uw maag nauwkeurig hebben onderzocht en opgemeten.
Wij bezitten een Mide-melhemi (maagpleister), die wij voor u op een stuk
doek van een tulband zouden hebben uitgestreken. Indien gij er die dan op
had gelegd, zou de wond in een paar uren geheeld zijn geweest.

—Misschien is uw pleister wel volkomen gelijk aan de mijne, want die
werkt even snel. Maar veroorloof mij die zelf gereed te maken.

—Uw wil is de onze. Kom dus binnen, ga in de kamer der wonderzalven en
zoek uit wat uw hart begeert.

Zij deed een zijdeur open en ging mij voor. Ik volgde haar en achter mij
kwam de gelukkige eigenaar der apotheek en de benijdenswaardige
echtgenoot der schoone nymph.

Wat ik zag, deed mij de gewaarwording gevoelen, die men gewoonlijk
bestempelt met den naam van onpasselijk.

Ik bevond me in een vertrek dat beter voor hoenderstal dan voor apotheek
kon dienen. Ik stootte mijn hoofd aan de zoldering, en de bodem bestond uit
lieve moeder aarde, terwijl de wanden waren saamgesteld uit planken, die
men niet eens van de schors had ontdaan. Aan spijkers hingen een aantal
kleine linnen zakjes, en in het midden van het vertrek hing aan een touw
een reusachtige klisteerspuit. Op een blad lagen verschillende scharen van
de meest wonderlijke vormen, gereedschap om koppen te zetten, barbiers
bekkens, en tangen, lomp en grof voor het trekken van tanden. Op den
grond stonden allerlei potjes en pannetjes, meest geschonden en gebroken,
terwijl het geheele vertrek vervuld was van een onbeschrijfelijken geur.

—Hier—zei zij,—is onze patiëntenkeuken. Zeg ons nu maar, uit welke
middelen de pleister voor uw maag moet worden samengesteld. De
apotheker kwam dicht bij mij staan en keek mij vol verwachting en
nieuwsgierigheid aan. Hij verheugde er zich blijkbaar op, het recept af te
luisteren.

—Hebt gij daar ook Sadar in een van die zakjes?—vroeg ik.

—Daar is Sadar!—antwoordde de schoone, naar een zakje aan den muur
wijzende.

—Sadar?—merkte haar man op.—Ilmm lotos komar, de wetenschap noemt
het lotos.

Deze dokter en Hekim wilde mij eens toonen, dat hij den latijnschen naam
van de plant kende. Deze was echter verouderd en daarom hernam ik:

—Tanam ilm celtis australis komar,—de werkelijke wetenschap noemt het
celtis australis.

Hij spreidde den mond open en keek mij aan.

—Zijn er dan nog verschillende soorten van wetenschap?

—O, meer dan honderd!

—Allah! en ik ken er maar één. En hoeveel Sadar verlangt gij, Heer?

—Een groote handvol!

—Goed, ik zal het in een zakje doen. Wat wenscht gij nog meer?

Op den grond lag een papier, en ik had er wel vijfhonderd piasters onder
willen verwedden dat dit van de straat was opgeraapt. Zij nam het op,
draaide het in elkaar, ging met haar tong langs den rand om het op elkaar te
plakken en deed er een hand-vol celtis australis in. Daar ik het middel
alleen uitwendig wilde aanwenden, maakte ik geen aanmerking op de
handelwijze der apothekeres.

—Hebt gij ook alkali?—vroeg ik.

Zij keek mij verbaasd aan, ofschoon het woord zuiver Arabisch is. Hij
vertrok zijn mond tot een breeden zelfbewusten glimlach en vroeg mij
gewichtig:

—Welke wenscht gij?

—Dat is mij hetzelfde.

—Heer, ik heb vernomen, dat uw vaderland in het westen ligt. Ik bezit zeer
goede alkali dat vandaar komt. Die kunt gij dus krijgen, indien gij verkiest.

—Hoe noemt gij die?

—Schawell, suju.

—Laat eens kijken!

Hij bracht nu werkelijk, evenals ik vermoedde, een fleschje te voorschijn,
waarop te lezen stond, ”Eau de Javelle, fabrique de Charles Gautier,
Paris.”

—Hoe komt gij aan dat alkali?—vroeg ik.

—Ik kocht eens eenige fleschjes van een reiziger, die bij mij kwam. Hij
kwam uit Praga, de hoofdstad van Fransa.

—Gij vergist u. Praag is de hoofdstad van Bohemen. De hoofdstad van
Fransa heet Parijs.

—Effendi, hoe weet gij dat alles?

Zijn vrouw viel hem nu heftig in de rede:

—Sus,—zwijg! Dat wist ik al lang, maar gij zijt een domkop, in plaats van
dokter en apotheker. Heer, wat verlangt gij nog meer?

—Hebt gij kwikzilver?

—Ja, dat hebben wij noodig voor het vullen van de barometers en
thermometers die wij maken!

—Hé, maakt gij die zelf?

—Ja, vertrouwt gij ons dat niet toe?

—O zeker; die in de medicijnen heeft gestudeerd kan alles!

—Niet waar? Gij zijt een verstandig en hoogst beschaafd man. Wij hebben
juist nieuwen voorraad uit Saloniki ontvangen. Maar wanneer wij soms
geen kwikzilver hebben, doen wij geitenmelk in de buizen; die ziet ook wit
en geeft het weder nog nauwkeuriger aan dan kwikzilver!

—Is u dat ernst?

—Zeker, dat wist gij toch zeker ook wel?

—Neen, mijn waarde!

—Daar hebt gij nu het bewijs, dat wij hier veel verstandiger zijn dan in de
westersche landen. De geiten weten zeer nauwkeurig welk weder het

worden zal. Wanneer het zal regenen, maken zij dat zij naar den stal komen.
Dus moet de melk wel een goed vulsel voor de buizen zijn!

—Gij zijt een verstandige vrouw, dat heb ik wel dadelijk opgemerkt.

—En hoeveel kwikzilver verlangt gij, Effendi?

—Ongeveer 500 gram. Hebt gij zooveel?

—O, nog wel meer!

—Wacht dan nog even. Ik moet eerst weten of gij nog een andere stof hebt,
die ik daarbij noodig heb.

—Wat meent gij?

—Kül kurschuni! (bismuth). Dat is een zeer zeldzaam artikel. Zoudt gij dat
hebben?

—Kül kurschuni hebben wij niet, wel Kül kalaji (ook bismuth) dat wij
gebruiken om er mooie witte zalf uit te bereiden.

—Dat kan ook. Wanneer gij mij daarvan één vikiey kunt geven moet ik
twee vikiey kwikzilver hebben.

—Zal ik dat ook maar in het zakje doen?

—Neen, zeker niet, want het kwikzilver zou dadelijk wegloopen!

—Daar hebt gij gelijk in, evenals de liefde van de mannen dadelijk
verdwijnt, wanneer.... wanneer....

—Men die in zulk een zakje doet?

—Ja, maar het zakje is het hart, dat niet in staat is, de liefde te bewaren. O
die liefde, die liefde! Die heeft al menige vrouw ongelukkig gemaakt.

Zij wierp daarbij een woedenden blik op haar echtvriend, rukte hem de
muts van het hoofd en zette die zelf op, zeggende:

—Mensch, hoe kunt gij u met een Zinet müenneslükün (sieraad der
vrouwen) tooien! Wilt gij de ziel uwer vrouw ontheiligen?

Hij greep met beide handen naar zijn kalen bol, en riep:

—Vrouw! gij vergrijpt u aan de waardigheid des mans! Weet gij niet, dat
het ons verboden is met ongedekten hoofde te gaan?

Maar de slimme echtgenoote wist raad.

—Bunda, jokary kaldyr hasz kutuju.—Daar, zet dan dien meelzak op! En
tegelijkertijd greep zij naar een zak, waarin nog een restantje meel was, en
keerde dien, zonder op het meel te letten, op het hoofd van haar echtvriend
om. Zijn geheele gezicht was gepoederd maar hij waagde het toch niet een
woord tegen te spreken, en hield de cotillonmuts bedaard op. Als een streng
muzelman, die zijn hoofd niet mag ontblooten, was hij al heel blij, weer een
hoofddeksel te hebben. Welken indruk dat tooisel op mij maakte, scheen
hem totaal onverschillig te zijn. Hij knielde op den grond en scharrelde in
alle potjes en pannetjes.

—Wat zoekt gij toch?—vroeg zijn schoone wederhelft.

—Een flesch om het kwikzilver voor den Effendi in te doen. Hier is er een!

Hij stond op en reikte zijne vrouw de flesch toe. Die was zóó groot, dat die
zijn geheelen voorraad kwikzilver wel had kunnen bevatten, en misschien
nog veel meer.

De vrouw hield haar tegen het licht en bekeek den inhoud.

—Daar is nog oude vernis in.

—Nu, wat hindert dat!

—Zeer veel! Neem water en spoel de flesch uit.

Hij ging zeer gehoorzaam en gedwee met de flesch heen.

Na een poosje, waarin ik met de geleerde vrouw een gesprek had gevoerd,
kwam hij terug, zijn gezicht rood en warm van inspanning en zeide op
wanhopigen toon:

—Ik kan de flesch niet schoon krijgen! Probeer het zelf!

—Gij zijt een uilskuiken!—hernam zij. Gij mannen zijt verbazend
onhandig.

Zij ging met de flesch heen en ik liet haar begaan zonder een woord te
spreken.

Hij vertelde mij in dien tijd staaltjes van zijn echtelijk geluk totdat zij
eindelijk terug kwam, nog rooder dan haar echtvriend eenige oogenblikken
van te voren!

—Effendi!—klaagde zij. De flesch is betooverd! Het vernis wil er niet uit.

—Dat wist ik!

—Hoe zoo? Inderdaad?

—Ja dat gaat niet met water, maar moet met terpentijn geschieden. Vernis
neemt geen water aan.

—Dat hadt gij ons toch wel kunnen zeggen!

—Neen, zeker niet, dan zou ik u hebben beleedigd.

—Waarom?

—Een apotheker moet dat weten. En buitendien weet iedereen dat ook, al
heeft men nu niet juist chemie gestudeerd. Wanneer ik u dus daarop
opmerkzaam had gemaakt, zou dat zeer onbeleefd zijn geweest en den
schijn hebben gehad dat ik niet geloofde dat gij in de medicijnen hadt
gestudeerd.

—Gij hebt gelijk. Gij zijt een beleefd en wel opgevoed mensch. Daarom
krijgt gij nu het vernis voor niets. Ik zal er het kwikzilver op gieten. Waar is
de schaal, man?

—Buiten. Ik heb er gisteren het konijntje op gewogen, dat wij vandaag
zouden eten.

O wee! Een apothekers weegschaal, waarop het gewicht van een geslacht
konijn kon worden bepaald. Toen het ding te voorschijn kwam, zag ik dat
hij die zelf in elkaar had gemaakt en uit hout gesneden. De tong was een
stuk ijzerdraad, dat zich tusschen de twee tanden van een vork bewoog. De
schalen bestonden uit een houten doos en het deksel daarvan. Toch was het
wonderlijke instrument nog vrij goed in evenwicht gebracht.

Met deze weegschaal werd het verlangde nu voor mij afgewogen, en ik was
zeer tevreden met den prijs, die de apothekeres er voor bedong, te meer daar
de kwaliteit van het bismuth niets te wenschen overliet.

Nadat ik ook nog lood had gekocht, verliet ik den vreemdsoortigen winkel,
en kreeg de beste wenschen mede voor mijn spoedig herstel en verder
welzijn.

Zesde hoofdstuk.

Kogelvrij!
Van de Apotheek ging ik naar de goede Nebatja, die ook reeds op was en
mij met de grootste vreugde ontving. Zij liet mij haar distelkoning zien,
dien ik nu bij daglicht nader bekeek, en wilde mij dien ten geschenke
geven, maar ik nam hem niet aan. Natuurlijk bedankte ik haar voor haar
waarschuwing en vertelde haar hoe gewichtig die voor mij was. Toen ik
haar zeide dat zij daardoor mijn leven redde, was zij buiten zichzelve van
vreugde. De brave vrouw boezemde mij de levendigste belangstelling in.
Reeds gisteren had ik er over gedacht, hoe gemakkelijk ik haar toekomst
minder duister maken kon, en nu voerde ik maar dadelijk dat voornemen
uit.

Ik bezat het geld dat bij hun gevangenneming op Manach el Barscha en
Barud el Amasat was gevonden. Eigenlijk moest ik dat weer afgeven! Maar
aan wien? Aan de eerlijke overheidspersonen van Ostromdscha? Pah! Aan
de hoogere regeering? Dat kon ik persoonlijk niet doen, daar mij daartoe de
tijd ontbrak. En een bode zenden? De man zou wel in zijn vuistje hebben
gelachen! Buitendien waren de drie mannen, wien wij het hadden
afgenomen gevlucht. En hun het geld terug te geven, zou krankzinnig zijn
geweest. Ik kon daarom niets beters doen, dan het gebruiken voor arme
behoeftige menschen. En daartoe behoorde Nebatja in de eerste plaats.

Maar ik moest haar niet vertellen hoe ik er aan kwam, want dan zou zij
maar bang zijn geweest. De geheele som wilde ik haar ook niet geven, want
ik kon er zeker van zijn, dat ik nog wel meer armen en behoeftigen zou
ontmoeten en ik wist dat het deel dat ik voor haar had bestemd, voldoende
wezen zou om haar voor kommer en nood te bewaren.

Zij was stom van vroolijke verbazing, toen ik haar onder vier oogen het
geld ter hand stelde. Zij kon maar niet gelooven, dat die som, die in haar
oogen een schat was, nu werkelijk haar toebehoorde. De tranen rolden haar
over de wangen.

Het meest verheugde het haar nog, dat zij nu een werkelijken dokter bij
haar jongen nemen kon. Met geweld moest ik mij aan haar dankbetuigingen
onttrekken.

Halef had inmiddels met ongeduld op mij gewacht. Hij stond bij de poort en
riep mij reeds van verre toe:

—Eindelijk, eindelijk, Sihdi! Wij hebben het zoo druk en nu blijft gij zoo
lang weg. Hoe staat het met het kunststuk?

—Zeer goed! Is de waard reeds op?

—Allen zijn reeds bij de hand!

—Dan ga ik naar den haard, want ik moet koken en smelten.

—Ik moet er bij zijn, en gij moet mij alles uitleggen, zoodat ik het kan
nadoen!

—Neen, van nadoen komt niets in. Er behoort eenige kennis toe, die gij niet
bezit, en zelfs hij, met wien dit wel het geval is, kan door een kleine
onoplettendheid een fout maken, die hem of een ander het leven kan kosten.
Daarom zal ik nooit aan iemand alle vier de bestanddeelen noemen of hem
zeggen hoe zij moeten worden vermengd. Osko moet mij zijn kogelvorm
even brengen, want die is van het kaliber der hier in gebruik zijnde
geweren.

Onze voorbereidingen namen ons langer dan een half uur in beslag. De
sadarbladeren werden in verdund Eau de Javelle gekookt, en het aftreksel
door een linnen lapje gegoten. Uit den voorraad metaal konden acht kogels
worden gemaakt, die er volkomen als looden kogels uitzagen.

Buitendien werden nog eenige echte kogels gegoten, die wij met de punt
van een mes teekenden. Toen ging ik met Osko’s geweer achter het huis,
waarbij niemand mij mocht vergezellen. Ik laadde het geweer met een
kwikzilverkogel, hield den mond op een afstand van anderhalven voet voor
een plank en haalde over. Het schot kraakte als gewoonlijk, maar de plank

was volkomen ongeschonden. Ook op den grond was geen spoor van den
uiteengespatten kogel te zien.

Deze proef was noodzakelijk geweest, want nu wist ik zeker dat er geen
ongelukken konden gebeuren. Verraad had ik niet te vreezen daar alleen
Halef, Osko en Omar waren ingewijd, en van de stilzwijgendheid van deze
drie was ik voldoende overtuigd.

Alles was juist op tijd geschied, want toen ik terugkeerde, kwamen de Kasa
Mufti met den Naïb en den Ajak-naïb aan. Er waren ook nog anderen bij.
Toen de eerste mij bemerkte, kwam hij naar mij toe, trok mij op zij en
zeide:

—Effendi, gij begrijpt wel waarom ik ben gekomen?

—Gij wilt mij zeker mededeelen, hoe het met den Kodscha Bascha gesteld
is.

—O neen, neen! Ik wilde u vragen, of gij van uw kleinen Hadschi reeds
verlof gekregen hebt om hem, door den een of ander, een kogel door den
kop te laten schieten.

—Zijt gij daar zóó bijzonder op gesteld?

—Ja, want dat is zeer wonderlijk. Heeft hij vandaag zijn Koranbladen reeds
opgegeten?

—Vraag het hem zelf!

—Dat doe ik liever niet, want hij moest het mij eens kwalijk nemen. En gij
weet——zijn mes——! Hij kan ook al zoo goed met de zweep omgaan!

—Ja, hij is een dappere kleine kerel!

—Dus, vertel eens! Hebt gij het hem gevraagd?

—Ja, nog vóór wij gingen slapen!

—En wat heeft hij u geantwoord!

—Nu, hij scheen er wel ooren naar te hebben!

—Dat zou prachtig zijn! En wanneer kan de geschiedenis nu beginnen?

—Geduld! Dat gaat maar niet zoo gauw, als gij wel zoudt wenschen. Mijn
beschermer heeft zijn eigenaardigheden. Overigens heb ik u gisteren nog
niet alles gezegd.—Wij allen namelijk, mijn drie reisgezellen en ik, hebben
allen dezelfde eigenschappen. Niemand onzer heeft voor een kogel te
vreezen!

—Wat?—Gij ook al?

—Zooals ik u zeg!

—Gij eet dus ook koranbladen?

—Gij moet niet te veel vragen, want dergelijke geheimen verraadt men
natuurlijk zeer ongaarne!

—Wij kunnen dus naar hartelust op u schieten.

—Ja, wanneer gij tenminste zelf uw leven moede zijt.

—Hoezoo? Ik begrijp daar niets van.

—Wel, gij moet oppassen; want men schiet maar niet op een onzer, zonder
vooraf vergunning te hebben gevraagd.

—Waarom niet, Effendi?

—Wanneer wij er verlof toe geven, kan het zonder eenig gevaar geschieden.
Wie het echter tersluiks doet, wordt zelf door den kogel getroffen en wel
juist dáár, waar hij bij ons op heeft gemikt.

—Wanneer ik dus mik op het hoofd van den Hadschi of op het uwe, zou het
mijne getroffen worden?

—Zeer zeker! Wilt gij het soms eens probeeren?

—Neen, Effendi, dank u. Maar waarom hebt gij dat zóó en niet anders
ingericht?

—Dat kan uw eigen verstand u wel zeggen. Natuurlijk met het oog op
mogelijke vijanden, en om die te straffen is het natuurlijk niet voldoende
dat de kogels geen doel treffen, maar moeten zij zelf met evenveel juistheid
worden getroffen als zij op ons hebben gemikt. Dat is de oude wet van
gerechte en juiste wedervergelding!

—Ewwet, göz itchün göz, asch itschün asch. Ja, oog om oog en tand om
tand! Ik zou liever niet uw vijand zijn. Wanneer vertrekt gij weder van hier?

—Gij verheugt u zeker zeer op ons vertrek?

—Neen, ik zou liever willen dat gij maar altijd hier bleeft. Gij hebt hier
groote veranderingen teweeg gebracht.

—Maar dan toch ten goede!

—Ja, en daarom zijn wij u dankbaar, ofschoon men de zaken toch liever
moet laten zooals Allah die heeft geregeld.

—Zou het dan de wil van Allah zijn geweest, dat de Mubarek u bedroog en
de Kodscha Bascha de gevangenen bevrijdde?

—Neen, dat nu wel niet!

—Hoe gaat het met den Kodscha Bascha.

—Hij is opgesloten!

—Gij zult natuurlijk niets ondernemen, waardoor hij aan zijn gerechte straf
ontkomen kan?

—Wat denkt gij wel van mij! Ik ben een rechtvaardig dienaar van den
Padischa en doe stevig mijn plicht. Maar daarvoor kunt gij mij nu wel een

genoegen doen, en mijn voorspraak bij den Hadschi zijn.

—Goed, ik zal er hem nog eens over spreken!

—En mag ik er dan nog wat menschen bij halen?

—Daar heb ik niets tegen.

—Goed, ik kom spoedig terug. Ik moet dat aan den goeden Toma vertellen,
die het gaarne zou bijwonen.

—Wie is die Toma?

—Hij is iemand die boodschappen doet, zooveel als bode tusschen hier en
Radowitsch.

—Een brave man?

—Zeer braaf. Toen gij gisteren weg waart, prees hij u zeer. Ik vertelde hem,
dat uw Hadschi koranbladen eet en daardoor kogelvrij is. Hij wilde dat ook
gaarne zien en verheugt zich in het welzijn van u en uw vriend. Mag ik hem
halen?

—Zeker, breng hem maar mede!

En haastig ging hij heen.

Deze menschen waren toch zoo gemakkelijk te doorzien! Ik vermoedde dat
aan dezen Toma door de beide Aladschy’s was opgedragen ons gade te
slaan en hun zijn ervaringen mede te deelen.—Weldra bemerkten wij de
gevolgen van de verhalen van den Kasa Mufti. Er kwamen verscheiden
menschen, en ik onttrok mij aan hun nieuwsgierige blikken, door binnen te
gaan in de kamer waar de “rechter” mij kwam opzoeken.

Hij was vergezeld van een man met kromme beenen, dien hij aan mij
voorstelde met de woorden:

—Effendi, dat is nu de bode over wien ik u heb gesproken.

Ik keek den man doordringend aan en zeide:

—Gij gaat dus heen en weer tusschen hier en Radowitsch?

—Ja, Heer, maar ik loop niet, ik rijd.

—En wanneer gaat gij nu de eerstvolgende maal.

—Overmorgen!

—Eerder niet?

Hij antwoordde ontkennend, waarop ik hernam:—Dat is gelukkig voor u!

—Waarom?

—Omdat die weg vandaag gevaarlijk voor u zijn kon.

—En op welken grond, Effendi?

—Dat doet minder ter zake. Maar indien gij vandaag vertrokken waart, had
ik u willen waarschuwen!

—En gij vertrekt zelf toch?

Zoo eerlijk en oprecht als hij mij tot nu toe had aangekeken, zoo
doordringend en onderzoekend was thans zijn blik op mij gericht.

—Zeer zeker!—antwoordde ik onbevangen.

—En wanneer, Effendi?

—Tegen den middag.

—Dat is geen goede tijd, men moet zoo ongeveer opbreken tegen den tijd
van het middaggebed, twee uur voor zonsondergang.

—Dat doet men in de woestijn. Maar hier rijdt men niet graag bij nacht
door onbekende bosschen, en vooral niet als de Aladschy’s in de nabijheid
zijn!

—Die?—vroeg hij met goed geveinsde verbazing.

—Kent gij hen?—hernam ik.

Hij ontkende kortweg.

—Maar gij hebt toch wel eens van hen gehoord?—vroeg ik verder.

—Slechts weinig. De Kasa Mufti vertelde mij, dat zij u wilden overvallen.

—Dat heb ik vernomen.

—Van wien?

—Van een goed vriend. Maar als zij verstandig zijn, laten zij mij met rust,
want ik laat niet met mij dollen!

—Dat heb ik gehoord!—hernam hij, veelbeteekenend glimlachende. U en
de uwen kan geen kogel treffen.

—Dat is nog niet alles.

—Ja, en de kogels kaatsten terug op dengene die ze heeft afgeschoten.

Daarbij keek hij mij aan met een blik alsof hij wilde zeggen: Ik ben ook niet
van vandaag of gisteren, evenmin als gij, dus mij zult gij niet voor den gek
houden. Hij was in elk geval slimmer dan de rechter van dezen Kasa. Deze
laatste scheen den glimlach te hebben gezien en de bedoeling begrepen,
althans hij zeide:

—En dat wilt gij niet gelooven, Toma?

—Ja, wanneer de Effendi het zelf zegt, dan moet men toch wel aannemen
dat het waar is.

—Dat zou ik u raden. Indien gij het tegendeel deedt, zou dat een
beleediging wezen, en gij hebt steeds bekend gestaan als een beleefd man.

—Ja, daarvan is Allah getuige. Maar ik denk, dat deze Effendi wel zoo
vriendelijk zal zijn om ons te overtuigen dat hij kogelvrij is.

Halef had hem en mij gadegeslagen. Het was zijn gewoonte om, wanneer
wij vreemde menschen ontmoetten, op mijn gezicht te lezen wat ik over hen
dacht. In ieder geval scheen hij aan mij te merken dat ik dezen bode
geenszins vriendschappelijk gezind was, want hij legde de hand op het
handvat van zijn zweep en zeide:

—Man, wilt gij onzen Effendi soms beleefdheid leeren? Wanneer gij den
moed hebt dat te doen, dan ben ik bereid om u alle lessen van de
beleefdheidsleer met mijn zweep op uw rug te schrijven. Door een
kikvorsch als gij, laten wij ons niet aankwaken.

Hij was opgestaan en trad in dreigende houding naar den man toe. Deze
trok zich snel naar de deur terug en riep:

—O Hadschi, blijf staan! blijf staan! Ik heb er zelfs niet aan gedacht u iets
voor te schrijven. Laat uw zweep maar in den gordel. Ik gevoel niet den
minsten lust daarmede kennis te maken!

—Gedraag u dan zoo, dat wij vrede met u kunnen hebben. Wij zijn de
kinderen van den eenigen Profeet, en zonen van den Padischa, en laten ons
maar niet alles welgevallen van een man die Toma heet. Want zoo kan
alleen een ongeloovige heeten, die van de water-meloenen van den Moslem
alleen de schillen eten mag. Verder zullen wij u bewijzen, dat wij u geen
leugen hebben verteld, maar wij zullen teekenen en wonderen doen,
waarvan gij verbaasd zult staan. Effendi, zullen wij het doen?

—Ja Halef, wanneer gij wilt?

—Ik wil wel. Laten wij dus naar buiten gaan!

Degenen die wij voorbij kwamen, staarden ons met groote oogen aan, en
die het verst af stonden, rekten hun halzen uit om ieder onzer bewegingen te
kunnen volgen.

De kleine Hadschi nam zijn zweep en baande zich, rechts en links daarmede
slaande, een weg naar het kleine pleintje.

—Sihdi, geeft gij mij de kogels?—vroeg hij.

—Neen, ik wil geheel zeker zijn van de zaak, om ongelukken te
voorkomen. Eerst zullen wij een echten looden kogel nemen. Spreek gij de
menschen toe, uw redenaarstalent is grooter dan het mijne.

Hij was door dien lof zeer gestreeld. Hij rekte zich en weldra klonk het uit
zijn mond:

—Gij, mannen en vrouwen van Ostromdscha, zult het onverdiende geluk
hebben vier dappere mannen te zien, op wier lichaam geen kogel vat heeft.
Opent uw oogen en scherpt uw verstand, opdat niets van het wonder aan uw
aandacht ontsnappe en gij er van kunt verhalen aan uw kindskinderen,
achterkleinkinderen en alle nakomelingen in het verste geslacht, wanneer
gij ten minste zoolang in het leven blijft. Maakt geen leven, maar houdt u
rustig en zendt mij nu den man, die bij u bekend staat als de beste schutter,
met een geweer!

Er ontstond een gemompel. Men zocht een man, en eindelijk trad er een
naar voren met het geweer in de hand.

—Is uw geweer geladen?—vroeg ik hem hard op.

—Ja, Effendi!—antwoordde hij.

—Hebt gij nog meer kogels bij u?

—Neen, Heer!

—Dat doet er niet toe. Ik zal u dan de mijne geven. Maar eerst moet gij ons
bewijzen, dat gij een goed schutter zijt. Ziet gij die nieuwe plank daar in het
schuurtje? Daar is een kwast in. Tracht dien eens te raken!

De man ging een paar pas achteruit, mikte en schoot. Alle aanwezigen
kwamen naderbij en zagen dat hij het doel had gemist, en ongeveer
anderhalven duim er naast getroffen had.

—Dat is niet best gelukt!—zeide ik. Probeer het nog eens.

Ik gaf hem een der pas gegoten looden kogels, dien Osko aangaf. Het
tweede schot gelukte beter. De man had nu beter aangelegd. Ik gaf hem drie
andere kogels, maar nam tevens een looden kogel in de hand en zeide:

—Probeer nu eens of gij kunt schieten in het gat, dat gij daar even in de
plank geschoten hebt. Maar laat de menschen eerst de kogels zien ter
overtuiging dat uw geweer goed geladen is.

De kogels gingen van hand tot hand, wat eenigen tijd in beslag nam, daar
iedereen ze wilde zien en betasten. Toen hij ze terug gekregen had, laadde
hij zijn geweer.

—Kom nader!—zeide ik, terwijl ik hem dichter naar zijn doelwit duwde.
Nu kunt gij schieten.

Bij deze woorden ging ik bij de plank staan. Hij liet het geweer weder
zakken.

—Heer, zoo kan ik immers de plank niet raken!

—Waarom niet?

—Gij staat mij in den weg.

—Dat hindert niet!

—Gij hebt juist uw borst op de plaats waar ik mikken moet!

—Dan schiet gij daar maar doorheen!

—Maar Effendi, dan zijt gij dood!

—Neen, ik wilde u immers laten zien dat een kogel mij niet kan treffen.

Hij greep met de hand naar zijn hoofd en krabde zich achter het oor.

—Ja, dat is het juist!—zeide hij. Dan is de zaak gevaarlijk voor mij.

—Hoe zoo?

—Omdat de kogel op u afstuit en mij in de borst dringen zal.

—Wees maar niet bang. Ik zal dien met de hand opvangen en vast houden.

Ik zal dien met de hand opvangen en vasthouden. (Bladz. 64).

Een gemompel van verbazing ging door de omstanders.

—Is dat werkelijk waar, Effendi? Want ik ben de kostwinner van een
huisgezin. En als ik sterf, kan alleen Allah voor hen zorgen.

—Gij zult niet sterven, dat beloof ik u bij den baard van den Profeet!

—Dan zal ik doen wat gij zegt en het beproeven, Effendi!

—O, schiet gerust!

Ik sloeg Toma den bode oplettend gade. Hij kwam nu dichter bij en had
geen oog van mij af. De schutter legde op mij aan. Hij stond slechts op tien
of elf pas afstand. Maar hij liet het geweer nogmaals zakken en zeide:

—Ik heb nog nooit op een mensch gemikt. Gij vergeeft het mij toch wel,
wanneer ik u tref?

—Ik zal u niets te vergeven hebben, want gij treft mij niet!

—Maar als het nu toch eens gebeurde?

—Dan hebt gij u niets te verwijten, want ik heb het u immers bevolen.

Ik hief de rechterhand op en liet daarbij den looden kogel in mijn mouw
rollen, toonde toen mijn ledige hand, en zeide:

—Met deze hand zal ik den kogel opvangen. Ik tel dus. Bij drie kunt gij
vuren.

Ik liet mijn arm weer zakken en ving daarbij den kogel weer in het holle
van de hand op. Er was geen oog, dat niet op mij gevestigd was.

—Een—twee—drie!

Het schot kraakte. Ik greep met mijn hand naar voren, in de richting der
geweermonding, alsof ik den kogel wilde opvangen, en nam een looden
kogel tusschen duim en wijsvinger.—Hier hebt gij hem. Bekijk hem maar
goed, Toma, en zie maar of het niet dezelfde is die in den loop gestoken
werd.

Natuurlijk zag hij er volkomen gelijk uit. De bode stond er met open mond
bij en staarde mij aan alsof ik een spook was. De uitwerking, die het op de

andere menschen had, was niet zoo sterk. Men had wel tot op het laatste
oogenblik getwijfeld, maar nu het vermeende wonder dan toch met eigen
oogen gezien. De kogel werd rond gegeven. Toen de schutter hem terug
kreeg, zeide ik, laad nu nog eens en mik op de plank.

Hij deed het en schoot. De kogel sloeg natuurlijk een gat in het hout.

—Ziet ge? En juist zulk een gat zou ik nu in mijn borst hebben als ik niet
kogelvrij was. Nu moogt gij tevens op mijn drie metgezellen schieten.

Dat de kogel de tweede maal de gewone uitwerking had gehad, terwijl ik
daarvóór niet getroffen was geworden maar hem opgevangen had, bracht
die eenvoudige menschen totaal in de war. Zij kwamen dichterbij om mijn
handen te bekijken, en konden geen woorden genoeg vinden om hun
verbazing lucht te geven dat ik niet het minste letsel bekomen had.

—Allah onun ile! Allah is met hem!—hoorde ik eenigen zeggen.

—Sheitan sahibi! Hij heult met den duivel,—was de meening van anderen.

—Hoe kan de duivel met hem zijn, daar hij den Koran opeet? Neen, Allah
is groot!

Zoo gaf ieder zijn meening te kennen, terwijl ik den schutter drie andere
kogels gaf, en Halef, Osko en Omar zich beurtelings voor de plank
posteerden.

Misschien hadden die drie de zaak eerst nog niet best vertrouwd maar toen
ik niet gedeerd was geworden, lieten zij ook zonder eenige vrees op zich
schieten. Alleen het opvangen van de kogels werd achterwege gelaten, daar
dit hun misschien niet zou zijn gelukt. Dat wilde ik liever zelf doen. Ik ging
dus naast hen staan en ving zoogenaamd den kogel op, waarmede dan in de
plank geschoten werd. Toen nu ook mijn metgezellen hadden bewezen dat
zij kogelvrij waren, ging er een gejuich op, waaraan geen eind scheen te
komen en dat alle beschrijving te boven ging.

De menschen kwamen naar ons toe om ons te bekijken, te betasten en
allerlei vragen te doen. Het zou ons dagen hebben gekost als wij alle
inlichtingen, die ons werden gevraagd, hadden willen beantwoorden. Om
ons aan een en ander te onttrekken, gingen wij naar onze kamer en sloegen
van daaruit den bode gade. Toma was volkomen van zijn ongeloof genezen;
dat was duidelijk merkbaar aan de zeer levendige gebaren waarmede hij
anderen, die veraf hadden gestaan, trachtte duidelijk te maken wat er
gebeurd was. Ik wenkte den Hadschi, wees hem den bode en zeide:

—Verlies hem niet uit het oog, en wanneer hij weggaat volg hem dan om te
weten waarheen hij zich begeeft!

—Waarom, Sihdi?

—Omdat ik hem verdenk door de Aladschy’s belast te zijn om ons gade te
slaan.

—Daarom bekeekt gij hem zoo aandachtig. Ik merkte dadelijk dat gij hem
niet vertrouwdet. Maar wat kan hij ons voor kwaad doen?

—Hij zal den beiden Skipetaren gaan vertellen, dat wij tegen den middag
vertrekken.

—Hij zeide toch, dat hij niet vertrok.

—Hij heeft gelogen, daar kunt gij zeker van zijn; wanneer hij nu naar huis
gaat, dan gaat gij buiten de stad en verstopt u hier of aan den weg die naar
Radowitsch voert. En wanneer hij voorbij komt, deelt gij mij dat mede.

—En als hij niet komt?

—Dan komt gij over een uur of twee terug; men kan dan aannemen dat hij
inderdaad niet weggaat.

Zevende hoofdstuk.

De twee Aladschy’s.
Mijn eerste werk was nu, een adres te vragen van een kapper- en
barbierswinkel, en toen ging ik daarheen om mij haar en baard te laten
knippen. De eigenaar van den winkel was mede getuige geweest van onze
vertooning. In het oosten zijn de salons van de barbiers de geliefkoosde
verzamelplaats voor alle nieuwtjesjagers, en daarom verbaasde het mij
geenszins die vol menschen te vinden.

Deze goede luidjes sloegen al mijn bewegingen gade en hielden zich,
zoolang de barbier met mij bezig was, zeer rustig.

Een hunner, die achter mij zat, bukte telkens om een der lokken die op den
grond vielen, op te rapen, totdat de barbier, die dit met woedende blikken
had aangezien, hem een vrij krachtigen trap gaf en uitriep:

—Dief! Wat hier afvalt, is mijn eigendom. Besteel mij niet!

Op den terugweg ging ik een kousenwinkel binnen en ook bij een
brillenkoopman. Bij den eerste kocht ik een paar lange kousen die tot boven
de knie reikten, bij den laatste een bril met blauwe glazen.

In een derden winkel kocht ik een groenen tulbanddoek, zooals alleen de
afstammelingen van den profeet die mogen dragen, en daarmeê had ik alles
wat ik noodig had. Ik was ongeveer een uur weg geweest en toen ik terug
kwam, was Halef reeds weder thuis.

—Sihdi!—deelde hij mij mede.—Gij hadt gelijk, de kerel is weg!

—Wanneer gegaan?

—Slechts eenige oogenblikken nadat hij thuis was gekomen.

—Dus had hij zich vooruit reeds reisvaardig gemaakt?

—Ja natuurlijk, want anders had hij toch eerst de dieren nog moeten
zadelen!

—Welke dieren had hij bij zich?

—Hij reed op een muildier en voerde nog vier beladen ezels mede waarvan
de tweede aan den staart van den eerste en zoo vervolgens, was gebonden,
terwijl de eerste aan den staart van het muildier gebonden was.

—Reed hij langzaam?

—Neen, het had er alles van of hij groote haast had.

—Hij wil zich zeker gaarne zoo gauw mogelijk van zijn boodschap kwijten.
Nu, dat hindert niet. Ik rijd nu verder en gij anderen verlaat Ostromdscha
tegen den middag?

—En blijft het dan bij hetgeen gij gisteren, voor het slapen-gaan hebt
gezegd?

—Natuurlijk!

—En ik rijd Rih?

—Ja, en ik neem uw paard. Zadel dat en ga dan weer de stad in, maar neem
uw gebedspantoffels mede.

—Waarom, Sihdi?

—Die moet gij mij leenen, omdat ik mijn hooge laarzen moet achterlaten.

—Moet ik die soms aantrekken?

—Neen kleintje, want daar zoudt gij geheel in verdwijnen. Nu zal ik u eerst
alles geven wat gij te bewaren hebt; vooral de geweren. En dan ga ik
afscheid nemen.

Dit laatste werd mij moeilijker gemaakt dan ik gedacht had. De herbergier
Ibarek, die nu ook naar huis wilde terugkeeren, beloofde mij den beiden
broeders, die zich bij hem hadden genesteld, een behoorlijk pak slaag te
zullen geven, maar ik geloof nooit dat de man er den moed toe heeft gehad.

Eindelijk, eindelijk kon ik dan te paard stijgen.

De beide herbergiers waren zeer verbaasd dat ik den hengst niet bereed,
maar ik vond het voorzichtiger hun mijn beweegreden daartoe niet mede te
deelen.

Even buiten de stad stond Halef en naast hem—Nebatja.

—Heer!—zeide zij,—ik hoorde dat gij ons gaat verlaten en daarom ben ik
gekomen om u nog eenmaal de hand te drukken, hier waar niemand het kan
zien. Ik zal steeds aan u denken en u nooit vergeten.

Ik drukte haar de hand en reed toen spoedig door. Ik kon haar vochtige
oogen niet best zien.

Halef volgde mij nog een eindje tot wij aan een boschje kwamen. Daar
steeg ik af en ging de struiken in.

De kleine Hadschi had den pot mede moeten nemen waarin de Sadar-absud
was gekookt. Met behulp van een lapje, dat ik tot dit doel had meegenomen,
moest hij voorzichtig met dit vocht over mijn haar en baard strijken.

—Sihdi, waarom laat gij u het hoofd met dat kooksel bevochtigen.

—Dat zult gij gauw genoeg zien!

—Zou uw haar er inderdaad door veranderen?

—Ik denk dat gij over de uitwerking verbaasd zult staan.

—Ik ben er zeer nieuwsgierig naar! Maar wat hebt gij daar voor eeuwig
lange kousen. Gaat gij die misschien aantrekken?

—Ja, en dan gaan de gebedspantoffels er over heen.

De kleine Hadschi had dit schoeisel altijd bij zich, om het steeds bij de hand
te hebben als hij een moskee bezocht, daar hij dan zijn gewone schoenen
moest uittrekken. Toen hij met de “zalving” van mijn hoofd gereed was,
trok hij mij de rijlaarzen uit, en deed ik in plaats daarvan de kousen aan. Die
pantoffels waren mij iets te klein, maar het ging toch. Toen hij daarna weer
naar mijn hoofd keek, sloeg hij verbaasd de handen inéén en riep uit:

—O, Allah! wat een wonder! Uw haar begint inderdaad lichtblond te
worden.

—Werkelijk? begint het kookseltje reeds te werken?

—Op sommige plaatsen ten minste.

—Dan moeten wij de donkere plaatsen bijwerken. Hier hebt gij een kam om
het vocht te verdeelen!

Hij zette zijn aangevangen werk voort, en toen ik mij eenige oogenblikken
later in een zakspiegeltje bekeek, was ik inderdaad hoogblond. Toen zette ik
de fez op en Halef moest het tulbandddoek er om winden, zóó dat aan den
rechterkant de franje afhing.

—Sihdi! daarmede bega ik een groote zonde!—zeide hij verlegen. Alleen
de rechte afstammelingen van den Profeet mogen deze onderscheiding
dragen. Maar gij zijt nu eenmaal geen aanhanger van den Koran maar van
den Kitab el mukaddas (het heilige boek, den bijbel). Zal ik deze ontwijding
kunnen verantwoorden, wanneer ik eenmaal over de smalle brug des doods
moet gaan?

—Zeker!

—Maar ik twijfel er aan.

—Wees onbezorgd! Een mohammedaan zou daarmede zondigen tegen de
nakomelingschap van den Profeet, wanneer hij diens onderscheiding droeg.

Maar een christen heeft zich daaraan niet te storen. Een aanhanger van den
Bijbel kan zich kleeden zooals hij verkiest.

—Dan hebt gij het aangenamer en gemakkelijker dan wij. Maar een zonde
bega ik, dat is zeker. Wanneer gij zelf het doek er om legt, behoeft gij uw
geweten niet bezwaard te gevoelen, maar als ik het doe, een geloovig zoon
van den Profeet, dan zal ik wel strafbaar zijn.

—Wees onbezorgd! Ik zal die zonde wel op mijn geweten nemen.

—En in mijn plaats branden in de hel?

—Ja.

—Neen, Sihdi, dat wil ik niet, daarvoor heb ik u te lief. Dan brand ik toch
maar liever zelf, want ik geloof dat ik er beter tegen kan dan gij.

—Schrijft gij uzelf meer kracht toe dan mij?

—Neen maar ik ben veel kleiner dan gij en kan misschien wel een plaatsje
vinden om mij tusschen de vlammen in te vlijen dat zij mij geen pijn doen!

De schalk meende het met zijn bezwaren lang zoo ernstig niet, want ik wist
heel goed dat hij in zijn hart reeds lang een christen was geworden. Om de
vermomming te voltooien, zette ik nu den bril op, en sloeg de reisdeken om
de schouders, zoo ongeveer als een Mexicaan zijn Serape draagt.

—Müdschüzat allahi! Wonder Gods!—riep Halef uit.—Sihdi, gij zijt geheel
en al veranderd!

—Inderdaad?

—Ja, ik weet niet of ik u herkennen zou, wanneer gij mij voorbijreedt. Ik
geloof dat ik het alleen aan uw houding zou zien, dat gij het waart.

—O, maar die wordt ook anders. Maar dat is feitelijk niet eens noodig, want
de Aladschy’s hebben mij nog nooit gezien. Zij kennen mij alleen door de
beschrijvingen, en dus is het gemakkelijk genoeg hen te misleiden.

—Maar de bode kent u!

—Dien zal ik wel niet meer aantreffen!

—Ik denk toch, dat hij wel bij hen wezen zal.

—Dat is moeilijk aan te nemen. Zij willen ons tusschen hier en Radowitsch
opwachten, en hij heeft de ezels bij zich met de goederen die hij daarginds
moet afleveren. Hij was van plan om naar Radowitsch te rijden. Het is dus
aan te nemen, dat hij hun bericht zal brengen en dan verder gaan.

—En gelooft gij werkelijk, dat gij het alleen met hen zult klaarspelen?

—Ja zeker!

—Maar de Aladschy’s zijn berucht. Misschien was het beter als ik met u
medeging. Ik ben immers uw vriend en beschermer?

—Maar nu moet gij Osko en Omar beschermen. Deze beiden vertrouw ik
aan uw zorgen toe.

Dat troostte hem en deed hem goed. Hij hernam dan ook dadelijk:

—Gij hebt volkomen gelijk, Sihdi! Wat zouden die twee moeten beginnen
zonder uw kleinen dapperen Hadschi Halef Omar? Niets—totaal niets!
Overigens heb ik ook nog voor Rih te zorgen! Gij vertrouwt mij zeer veel
toe, Sihdi!

—Maak u dat vertrouwen waardig. Weet gij nog alles, wat wij hebben
afgesproken?

—Alles. Mijn geheugen is als de muil van een leeuw, die alles vasthoudt
wat eenmaal daar binnen is.

—Dan zullen wij nu afscheid nemen. Vaarwel en doe geen dwaasheden!

—Sihdi, krenk mij niet met dergelijke vermaningen. Ik ben een man, een
held, en weet wat ik te doen heb.

Hij wierp den pot, dien wij nu niet meer noodig hadden, tusschen de
struiken, hing mijn hooge laarzen over zijn schouder en ging naar de stad
terug. Ik echter reed naar het Noordwesten, een gevaarvolle en misschien
noodlottige samenkomst tegemoet.

Ik had echter voorloopig geen gevaar te duchten, wanneer de Aladschy’s
mij kenden en gewaar werden, zou allicht een kogel uit een hinderlaag mij
hebben kunnen treffen. Maar zooals de zaken stonden, had ik hoogstens een
openlijken aanval van roovers te wachten waaraan ook iedere andere
reiziger bloot staat. En daarbij kwam nog dat ik er op het oogenblik
geenszins aanlokkend uitzag.

Ik had in mijn uiterlijk alles van een armen afstammeling van Mohammed,
bij wien niet veel was te halen, en al had ik ook mijn geweren achtergelaten,
mijn revolvers had ik bij mij en deze waren ruim voldoende om mij ook
nog meer dan twee aanranders van het lijf te houden. Dezen konden alleen
mijn mes zien en moesten dus wel aannemen, dat ik verder ongewapend
was. Dat zou hen in ieder geval hebben verleid tot een zorgeloosheid die
gevaarlijk voor hen kon worden.

Op mijn weg ontmoette ik niemand, en eerst na verloop van een uur kwam
ik een Bulgaar tegen, die bleef staan en boog, om mij eerbiedig te laten
voorbij gaan. Ook de rijkste moslem eert den armsten en meest armoedigen
Scheriff. Hij vereert in hem den afstammeling van den Profeet, wien het
gedurende zijn leven vergund was een blik in Allah’s hemel te slaan.

Ik hield mijn paard in, beantwoordde zijn eerbiedigen groet en zeide:

—Allah zegene uw reis, broeder! Van waar komt gij?

—Ik kom van Radowitsch!

—En waar gaat gij heen?

—Naar Ostromdscha, waar ik gelukkig zal aankomen, wanneer uw zegen
op mij rust.

—Die begeleide u op uw wegen! Zijt gij geen andere reizigers tegen
gekomen?

—Neen, de weg was zoo eenzaam en verlaten, dat ik rustig heb kunnen
nadenken over Allah’s zegeningen.

—Hebt gij dus niemand gezien?

—Op den straatweg slechts één mensch, namelijk den bode Toma uit
Ostromdscha.

—Kent gij dien man?

—Iedereen in Radowitsch kent hem, daar hij boodschappen doet tusschen
deze beide plaatsen.

—Hebt gij hem gesproken!

—Ik wisselde enkele woorden met hem. Hij was in het kleine gehucht, dat
gij spoedig zien zult, dáár waar uw weg over de rivier leidt.

—Hebt gij daar ook vertoefd?

—Daar had ik geen tijd voor.

—Weet gij misschien ook waar de bode verblijft, wanneer hij naar
Radowitsch gaat?

—Wenscht gij hem te treffen?

—Misschien.

—Hij vertoeft, zooals gij wel denken kunt, nooit in een herberg, maar bij
vrienden en verwanten. Al zeide ik u hun namen ook, toch zoudt gij hen
zonder hulp niet kunnen vinden, daar ik u de straten niet zoo nauwkeurig
beschrijven kan. Daarom zou ik u aanraden in Radowitsch nog maar eens
na te vragen.

—Ik dank u. Allah zij met u!

—En u opene hij zijn hemel!

Hij ging verder, en ook ik vervolgde mijn weg even kalm als te voren.

Nu kon ik mij voorstellen hoe de zaken stonden. In Radowitsch hielden de
beide Aladschy’s zich niet op, daar dit gevaarlijk voor hen zou zijn geweest.
Zij hadden dus den bode in het gehucht opgewacht, en wat zij verder
zouden doen, hing af van hetgeen hij hun zou mededeelen. Zij schenen in
elk geval geen lust te hebben in een openlijken aanval, en dat zij mij
onverhoeds met kogels zouden begroeten, was niet wel aan te nemen daar
zij ons voor kogelvrij hielden.

Het was nog geen middag, en ik vermoedde dus dat ik hen nog wel in het
gehuchtje zou aantreffen. De bode had hun zeker medegedeeld, dat wij eerst
tegen dien tijd zouden opbreken. En dus hadden zij nog tijd genoeg om een
schuilhoek op te zoeken. Ik verheugde er mij natuurlijk op, hen snip te doen
vangen en voorbij te komen, zonder door hen te worden lastig gevallen.

Ongeveer na verloop van een half uur bereikte ik het gehucht dat slechts uit
enkele huizen bestond. De weg maakte hier een rechten hoek naar de brug
toe, en ik kreeg daardoor vrij uitzicht op den achterkant van een huis dat in
de onmiddellijke nabijheid van de brug stond. Daar weidden twee koeien,
eenige schapen en ook drie paarden waarvan twee gezadeld waren en—-wit
en donkerbruin gevlekt.

Ik zag dadelijk dat de dieren halfbloed waren en waarschijnlijk afkomstig
uit een Mescherdi-stoeterij.

Zouden dat de twee paarden der Aladschy’s zijn; en zouden die twee zich
ophouden in het huis, dat ik wel voorbij moest.

Het was voor mij van veel belang met hen te spreken, maar dat moest
zooveel mogelijk gebeuren zonder dat het opviel en daardoor hun argwaan
werd opgewekt.

Toen ik de kromming voorbij was, kon ik ook den voorkant van het huis
zien. Daar was een afdak dat op vier houten palen rustte en waaronder ruw
houten tafels en banken stonden. Die waren leeg op één na, waarop twee
mannen zaten. Zij zagen mij aankomen. Zij schenen zorgvuldig en
oplettend naar alle kanten te hebben rondgekeken, want menschen van hun
slag moeten steeds op hun hoede zijn.

Ik zag met welke wantrouwende en scherpe blikken zij mij gadesloegen en
deed alsof ik voorbij wilde rijden. Toen stonden zij op en bleven een paar
pas voor mij staan.

—Dür—halt!—begon de een, terwijl hij gebiedend de hand ophief. Wilt gij
niet een glaasje Raki met ons drinken?

Ik was overtuigd dat ik de gezochten voor mij had. Zij moesten bepaald
broers zijn en leken op elkaar als twee druppels water. Beiden waren flink
en breed gebouwd, en langer en sterker dan ik. Hun dichte lange baarden en
door weer en wind gebruinde gezichten gaven aan hun uiterlijk iets zeer
krijgshaftigs. Hun geweren stonden tegen de tafel. In hun gordels
glinsterden messen en pistolen en aan den linkerkant had ieder hunner, bij
wijze van sabel, een hakbijl hangen.

Ik zette mijn bril recht op den neus en keek hen aan als een schoolmeester
een ondeugenden brutalen jongen, en vroeg:

—Wie zijt gij eigenlijk, dat gij het durft wagen een nakomeling van den
Profeet in zijn vrome overpeinzingen te storen?

—Wij zijn even als gij vrome zonen van den Profeet en wilden u eer
bewijzen door u een verfrissching aan te bieden.

—Raki! Noemt gij dat een verfrissching? Kent gij dan het woord van den
Koran niet, dat het gebruik van Raki verbiedt.

—Daar weet ik niets van!

—Ga dan naar een uitlegger der heilige boeken en laat hij u onderwijzen.

—Daar hebben wij geen tijd voor. Maar wilt gij het niet liever zelf doen?

—Wanneer gij het verlangt, ben ik er gaarne toe bereid, want de Profeet
zegt: wie een ziel verlost uit de hel, komt bij zijn dood dadelijk in den
derden Hemel, maar wie twee zielen redt, krijgt dadelijk een plaats in den
vijfden.

—Verdien dan uw plaats in den vijfden. Wij zijn bereid u er in te helpen.
Stijg dus af, o heilige man, en maak ons even vroom als gij zijt!

Hij hield mij den stijgbeugel vast, en de ander pakte mij bij den arm en trok
mij naar beneden om verdere weigering te voorkomen. Toen ik uit den
zadel was, hinkte ik plechtstatig naar de tafel waaraan zij hadden gezeten en
ook nu weder plaats namen.

—Uw eene been sleept achter u aan!—merkte de een op.—Hebt gij u
bezeerd?

—Neen! Het is mijn kismet!—antwoordde ik kortaf.

—Dus gij zijt lam geboren. Dan heeft Allah het goed met u voor gehad,
want wie hij liefheeft bezoekt hij. Wilt gij ons onwaardige zondaars ook uw
heiligen naam zeggen?

—Wanneer gij de tabellen der Nakyb-el-Eschraf, die in iedere stad worden
bijgehouden, naslaat, zult gij hem daarin vinden.

—Dat willen wij gaarne gelooven, maar daar wij die tabellen hier niet
hebben, zult gij zeker wel zoo goed willen zijn ons uw naam te zeggen.

—Jawel. Ik ben Scheriff Hadschi Schehab Eddin Abd el Khadar Ben
Hadschi Gazali al Farabi Hu Tabit Mereman Abel Achmed Abu Baschar
Chatid esch Schonahar!

De beide spitsboeven hielden zich de handen voor de ooren en barstten in
een luid gelach uit. Zij schenen niet den minsten zin te hebben zich ook
maar eenigermate door mijn waardigheid van Scheriff te laten imponeeren.

Indien zij Grieksch-katholieke Skipetaren geweest waren, had mij dit in het
minst niet verwonderd maar daar ik uit hun kleeding moest opmaken dat zij
Mohammedanen waren, was het vrij wel aan te nemen, dat zij zich om de
leer en de voorschriften van den Profeet al heel weinig bekommerden.

—Waar komt gij dan wel van daan met uw ellenlangen naam, dien niemand
kan onthouden?—vroeg de een verder.

Ik keek hem over mijn bril heen, lang en ernstig, zelfs eenigszins
verwijtend aan en antwoordde:

—Dien niemand onthouden kan?!—Heb ik u dan zooeven mijn naam niet
genoemd?

—Zeker!

—Dus moet ik hem toch weten en kunnen onthouden.

Beiden begonnen weer te lachen.

—Ja gij! Het zou toch ook al te gek zijn, als gij uw eigen naam niet meer
wist. Maar gij zult ook wel de eenige zijn, die hem kan onthouden.

—Hij kan nooit worden vergeten, daar hij is ingeschreven in het boek des
levens!

—Ah zoo! Gij zijt Scheriff en geen uwer komt ooit in de hel terecht. Maar
daar wildet gij ons ook voor behoeden, en ons uitleggen dat de Raki
verboden is.

—Dat is ook zoo, en zelfs streng verboden!

—En dat staat in den Koran?

—Wis en zeker!

—Bestond er dan reeds Raki, toen de Profeet zijn voorschriften gaf en
openbaringen deed?

—Neen, daarvan staat in geen enkele natuur- of wereldgeschiedenis iets te
lezen!

—En dus kan die ook niet verboden zijn!

—O zeker wel! Het bewuste woord luidt: Kullu muskürüm haram!—alles
wat dronken maakt is verboden, is vervloekt! En dus is ook de Raki
vervloekt.

—Maar die maakt ons niet dronken!

—Nu, dan is die u ook niet verboden!

—En ook wijn is voor ons niet gevaarlijk!

—Geniet dien dan met verstand en met mate!

—Dat is goed! Zoo mag ik het hooren. Gij lijkt mij geen kwaad uitlegger,
wordt gij dan dronken van Raki?

—Wanneer ik hier slechts weinig van drink, niet!

—En wat noemt gij weinig?

—Een vingerhoed vol, verdund met zulk een flesch water,—antwoordde ik
naar de groote dikke borrelflesch wijzende die vóór hen op tafel stond.

—Ja, dan kunt gij in ieder geval niet beschonken worden. Ik zal water
halen, dan kunt gij tenminste met ons meêdrinken, zonder u aan de
voorschriften van den Koran te bezondigen. Allah zegene uw leven!

Hij zette nu de flesch aan den mond en nam er een lange teug uit, waarna
hij haar aan zijn broeder toereikte, die zich op dezelfde wijze bediende. Ik
raakte het glas even met mijn lippen aan.

Terwijl de een zwijgend bleef toekijken, nam de ander telkens het woord en
vroeg al heel spoedig:

—Dus, waar komt gij vandaan?

—Eigenlijk van Avret Hissar.

—En waar wilt gij heen?

—Naar Skopia, om de geloovigen dáár te onderrichten in de wetten en
regels van den Koran.

—In Skopia? Daar zult ge niet veel vreugde van beleven!

—Waarom?—vroeg ik in onnoozele verbazing.

—Weet gij dan niet, dat men dáár met alle vroomheid den draak steekt.

—Ik heb dat vernomen en juist daarom wil ik er heen gaan.

—Dan kunt gij uw longen stuk praten en u de tering op den hals halen,
maar iemand bekeeren, dat niet!

—Wat geschieden moet, zal geschieden. Het is in het boek des levens
opgeteekend.

—Gij schijnt dit boek zeer nauwkeurig te kennen.

—Allah alleen kent het en leest het. Ik hoop, dat ik daarin ook eenige
bewoners van Skopia vind opgeteekend.

—Dat betwijfel ik zeer. Er moeten daar vele Skipetaren wonen en die
deugen niet.

—Dat heb ik helaas ook gehoord!

—Dat de Skipetaren niet deugen?

—Ja!

—Hoe zoo?

—De duivel is vaardig over hen. Ik ken hen niet, maar zij moeten dieven,
roovers en moordenaars zijn. De hel moet zelfs nog te goed voor hen
wezen.

—Hebt gij dan nog nooit een der Skipetaren gezien?

—Ik heb nog nooit het ongeluk gehad een dergelijk zondaar te ontmoeten,
—antwoordde ik met een zucht en zette daarbij het onnoozelste gezicht der
wereld. Zij stootten elkander onder de tafel met den voet aan, en schenen
zich bijzonder met mijn dwaasheid te vermaken.

—Maar zijt gij dan niet bang voor hen?—vroeg hij verder.

—Waarom zou ik bang voor hen zijn? Zouden zij mij iets anders kunnen
doen, dat wat over mij beslist geworden is.

—Hm! Gij reist naar het land der Skipetaren; indien gij nu onderweg eens
door een dier roovers werd overvallen?

—Dat zou jammer zijn van zijn moeite, want dit is mijn heele vermogen!

Ik wierp zes piasters op de tafel, en had daarmede ook waarheid gesproken,
daar ik al mijn geld aan den kleinen Halef te bewaren had gegeven.

—Dan valt er voor hen bij u niet veel te halen. Maar gij moet toch reisgeld
hebben?

—Geld? Waarvoor?

—Wel om te kunnen leven.

—Daarvoor heb ik niets noodig! Heeft de Profeet niet geboden gastvrij te
zijn?

—Dus gij bedelt!

—Bedelen, wilt gij een Scheriff beleedigen? Eten, drinken en een
nachtverblijf krijg ik overal.

—Waar hebt gij dan den laatsten nacht geslapen?

—In Ostromdscha!

—O daar! Daar stellen wij zeer veel belang in.

Beiden wisselden een blik van verstandhouding en meenden dat ik dien niet
bemerkte.

—Waarom? Hoort gij daar soms thuis?

—Dat niet, maar wij hoorden dat daar den vorigen nacht zulk een hevige
brand heeft gewoed.

—Hevig? Volstrekt niet.

—De halve stad moet afgebrand zijn.

—Die u dat verteld heeft, is een groote leugenaar. Er is brand geweest, dat
is waar, maar volstrekt niet hevig en niet in de stad.

—Waar dan?

—Boven op den berg.

—Maar daar staat toch geen huis?

—Neen, wel een hut.

—Misschien die van den ouden Mubarek?

—Juist.

—Kent men den brandstichter?

—Dat is de Mubarek zelf geweest.

—Dat geloof ik niet; zulk een vroom man kan geen brandstichter wezen.

—Maar hij was ook volstrekt zoo vroom niet als hij zich voordeed!

—Dus was het toch waar, wat wij gehoord hebben!

—Wat hebt gij dan gehoord?

—Dat hij een groote deugniet, niet veel beter dan een misdadiger was.

—Dan heeft men u, wat dát betreft, de waarheid gezegd.

—Weet gij dat zeker?

—Ja want ik was er bij toen hij gevangen werd genomen. Ik was ook bij
den brand en overal.

—Dan hebt gij misschien ook de vier vreemdelingen gezien, die dat alles
hebben veroorzaakt?

—Ik heb zelfs met hen in dezelfde herberg vertoefd en geslapen.

—Werkelijk? En hebt gij misschien ook wel met hen gesproken?

—Met alle vier.

—Zoudt gij hen weder herkennen, als gij hen ontmoetet?

—Op staanden voet!

—Dat is goed, zeer goed! Wij wachten namelijk op hen, en moeten het een
en ander met hen bespreken. Daar wij hen echter nog niet hebben gezien,
zouden wij ons licht kunnen vergissen. Wilt gij ons dan waarschuwen,
wanneer zij komen?

—Zeer gaarne, wanneer ik ten minste niet te lang behoef te wachten.

—Gij hebt toch den tijd?

—Neen, want ik moet overmorgen in Skopia zijn.

—Gij behoeft nog maar ongeveer drie uur te wachten.

—Dat is mij veel te lang.

—Wij zullen er u voor betalen.

—Betalen! Ja, ziet ge, dat verandert de zaak. En hoeveel wilt gij wel
uitleggen.

—Vijf piasters, totdat zij komen.

—Wanneer zij tenminste maar niet zóó laat komen dat ik niet verder meer
kan rijden, omdat het donker is.

—Dan betalen wij ook uw logies en uw eten.

—Dan blijf ik, maar de vijf piasters moet gij mij onmiddellijk uitbetalen.

—Scheriff, denkt gij misschien dat wij geen geld hebben!

—Neen, maar ik weet dat ik het niet heb, en graag iets op zak zou hebben.

Nu, die kleinigheid kunnen wij u wel uitbetalen.

Hij wierp mij tien piasters toe, en toen ik hem verbaasd aankeek, zeide hij:

—Nu, strijk maar op. Wij zijn rijk genoeg!

Zij waren in elk geval goed bij kas, want hun geldtasch was groot en daarin
was goudklank. Nu werd ik over mijzelf ondervraagd. Ik moest een
nauwkeurige beschrijving geven van mijn persoon en van mijn
reisgenooten, en toen ook vertellen of ik had gezien dat de kogels ons niet
hadden getroffen.

Ik deelde alles mede wat was gebeurd, waarna de Skipetaar vroeg:

—En hebt gij niet gehoord, wanneer deze vier mannen wilden opbreken?

—Ik was er bij, toen een hunner het voornemen te kennen gaf om tegen den
middag weer op weg te gaan.

—Dat hebben wij ook gehoord, maar wij vermoeden dat zij niet zullen
komen.

—Waarom niet?

—Omdat zij bang zullen zijn.

—Die vreemdelingen zien er anders niet naar uit of zij bang zijn. En voor
wie zouden zij dan moeten vreezen?

—Voor de Skipetaren.

—Dat geloof ik niet! Want ik ben zelfs niet bang voor hen. En dan die vier!
Ge moet de wapens van den een maar eens zien.

—Daar heb ik van gehoord. Men moet hem toch verteld hebben, dat hij
door de Skipetaren zal worden opgewacht.

—Daar weet ik niets van. Wel heb ik van de twee roovers hooren spreken.

—Dus toch! En wat was daarmede aan de hand?

—De oude Mubarek heeft twee roovers omgekocht, om de vier
vreemdelingen onder weg te vermoorden!

—Hoe wist men dat?

—Uit een gesprek, dat werd afgeluisterd.

—Drommels, hoe onvoorzichtig! En wist men de namen der roovers?

—Neen, ik geloof niet dat men die weet.

—En wat zeiden de vier vreemdelingen daar wel van?

—Zij lachten!

—Allah w’ Allah! Zij lachten!—stoof hij op.—Zij lachten om degenen door
wie zij zouden worden overvallen.

—Ja, over wie anders!

—Nu, ik geloof dat, als er inderdaad sprake is van echte Skipetaren, het
lachen die heeren wel zal vergaan.

—Dat geloof ik niet.

—Wat? Gelooft gij dat niet? Meent gij dan dat de Skipetaren kwajongens
zijn?

—Zij mogen zoo sterk zijn als zij willen. Tegen deze vier mannen
vermogen zij niets, omdat die kogelvrij zijn!

—Kogelvrij! Wel vervloekt! Ik heb daar nooit aan geloofd en het altijd voor
een sprookje gehouden, dat iemand zich kogelvrij kon maken. Hebt gij het
goed gezien?

—Zeer goed, want ik stond er vlak bij.

—En de kogels troffen niet? En die man ving ze zelfs op in zijn hand?

—Met zijn hand! En wanneer dan ten tweede male met denzelfden kogel
werd geschoten, doorboorde die de plank.

—Het is bijna niet te gelooven.

—Er waren echter meer dan vijfhonderd menschen bij, die het geweer en de
kogels betast hebben.

—Dan moet men het toch wel voor waar aannemen. Als ik dat kunstje ook
kon leeren, wilde ik wel iederen dag een geheelen Koran opeten.

—Dat zal het wel niet alleen zijn, maar ik vermoed dat er nog wel meer
geheimen aan zijn verbonden.

—Ja, dat zal wel waar zijn. Het zou mij heel wat waard zijn om dat geheim
te weten te komen.

—Dat zal natuurlijk niemand verraden.

—Nu misschien toch wel!

—Dat geloof ik niet.

—En toch weet ik twee menschen, die het misschien te weten kunnen
komen.

—En dat zijn?

—De twee roovers, die op hen loeren!

—Die natuurlijk het allerminst.

—Dat begrijpt gij zoo niet, ofschoon gij een Scheriff zijt. Ik wil aannemen
dat de Skipetaren die vreemdelingen het leven sparen, maar alleen onder
voorwaarde dat zij hun het geheim mededeelen.

—Maar dan vergeet gij toch de hoofdzaak!—merkte ik op.

—En dat is?—vroeg hij haastig.

—Dat die mannen de Skipetaren niet behoeven te vreezen, daar zij
kogelvrij zijn, wat gij nu toch zelf voor waar hebt moeten aannemen.

—Dat hebben wij moeten aannemen, want wij hadden dat ook reeds
vroeger uit vertrouwbare bron vernomen. Maar zijn zij ook bestand tegen
mes en dolksteken?

—Hm! dat weet ik niet.

—Dat zal wel niet zoo wezen, want dan hadden zij zich ook daar wel op
beroemd. Men kan hen dus in ieder geval toch nog te lijf gaan, of meent gij
soms, dat als wij de Skipetaren waren, wij bang voor die mannen zouden
zijn, of voor dien vreemdeling die op een Arabischen hengst rijdt?

—Bij het worstelen geenszins!

—Dus zijn zij nog zoo veilig niet. Maar ik ben overtuigd dat hun niets zal
overkomen daar wij hen zullen bijstaan.

—Zoudt gij dat werkelijk doen?—vroeg ik.

—Waarom twijfelt gij daaraan? Wij zijn hen van Radowitsch af tegemoet
gereden en zullen hen ontvangen en verrassen. Zij zullen namelijk bij ons
een onderkomen vinden. Wij zullen hun gastheeren zijn, en wee degeen die
hen een haar durft krenken.

—Hm! dat geloof ik wel, maar zij zouden kunnen worden overvallen, voor
zij hier zijn.

—O neen, daarvoor is geen enkele geschikte plaats!

—Weet gij dat zoo precies?—vroeg ik terwijl ik zoo onnoozel mogelijk
trachtte te kijken.

—Ja, want ik ben soldaat geweest. Verderop naar Radowitsch is een
geschikte plaats, daar waar de weg door het bosch voert. Daar zijn
geweldige rotsblokken aan weerszijden van den weg, terwijl het
kreupelhout er zoo dicht is, dat men naar links noch naar rechts vluchten
kan. Wanneer zij dáár worden aangevallen zijn zij reddeloos verloren.

Gedurende eenige oogenblikken heerschte er een diep stilzwijgen, en
terwijl hij nadenkend voor zich keek, hoorde ik een klagelijk gesteun, dat
uit het huis tot ons doordrong. Ik had dat reeds vroeger, hoewel niet zoo
duidelijk vernomen. Het scheen een kinderstem te zijn. Die zaak kwam mij
eerst bedenkelijk voor, maar toch scheen het mij vrij wel onmogelijk dat de

Skipetaren hier een misdaad zouden hebben gedaan en dan zoo rustig
zouden zijn blijven zitten.

—Wie kreunt daar zoo?—vroeg ik.

—Dat weten wij niet.

—Is dit huis een logement?

—Alleen een kleine herberg.

—Waar is de waard?

—Daar in de kamer!

—Dan zal ik eens gaan kijken!—zeide ik, opstaande, en ging naar de deur.

—Halt!—waar gaat ge heen? vroeg de een.

—Naar binnen, naar den waard.

—Ga dan naar het raam.

Ik begreep dadelijk dat hij mij niet alleen met den waard wilde laten
spreken. Hij kende hen en zij waren bevreesd dat hij hen zou verraden. Ik
hinkte dus naar het open venster, stak het hoofd naar binnen en riep:

—Konakdschy ... waard!

—Hier!—antwoordde een mannelijke stem.

—Wie kreunt daar binnen zoo?

—Mijn dochtertje.

—Waarom?

—Zij heeft kiespijn.

—Hoe oud is zij?

—Twaalf jaar.

—Zijt gij al eens met haar naar den dokter geweest?

—Neen daar ben ik te arm voor.

—Dan zal ik haar helpen. Ik kom binnen!

De beide Aladschy’s hadden ieder woord verstaan, en toen ik mij nu gereed
maakte om binnen te gaan, stonden zij op en volgden mij.

De kamer zag er, zelfs volgens de daar heerschende begrippen, zeer
armoedig uit. Er was niemand dan de waard en de kleine patiënte die maar
steeds doorkreunde.

De man zat op een bankje, de ellebogen op de knieën en het hoofd in de
handen gesteund, en keek ons in ’t geheel niet aan.

—Dus zijt gij de waard?—vroeg ik hem.—En waar is de waardin?

—Dood,—antwoordde hij zonder op te kijken.

—Dan zijt gij wel te beklagen. Hebt gij nog andere kinderen?

—Ja, nog drie kleinere.

—Waar zijn die?

—Buiten aan de rivier.

—Hoe onvoorzichtig! Men moet kinderen niet zonder toezicht bij water
laten!

Nu hief hij het hoofd op en keek mij verwonderd aan. Het scheen dat hij
zooveel deelname niet had verwacht.

—Waarom haalt gij hen niet hierheen?—vroeg ik verder.

—Ik kan niet.

—Waarom niet?

—Ik mag niet naar buiten!

—Wie zal u dat beletten?

Hij wierp een somberen blik op de Aladschy’s, en dadelijk bemerkte ik dat
een hunner hem met den vinger dreigde. Ik deed alsof ik het niet had gezien
en ging naar den hoek, zeide eenige vriendelijke woorden tot de kleine en
nam haar mede naar het open raam.

—Kom eens hier!—zei ik vriendelijk om haar vertrouwen te winnen.—Ik
zal die pijn dadelijk wegnemen. Doe den mond maar eens open en laat mij
den tand maar eens zien.

Zij voldeed zonder aarzelen aan mijn verlangen. Aan den tand was niets te
zien en het leek mij dat het een rheumatische aandoening was. Daar was
geen middel tegen te vinden. Maar ik wist uit ervaring van hoeveel invloed,
vooral bij kinderen, de verbeelding is. Voor alles moest er een eind komen
aan het schreien.

—Doe nu den mond maar weer dicht, en antwoord me maar met knikjes,—
zeide ik.

—Hebt gij nog pijn?

Zij knikte toestemmend.

—Let dan goed op. Ik zal mijn hand een poosje tegen uw wang leggen en
dan is de pijn weg.

Ik trok het hoofdje van de kleine patiënte naar mij toe en legde den
binnenkant van mijn hand tegen de bewuste wang, en wreef die zachtkens.
Van magnetisme heb ik weliswaar in het geheel geen verstand, maar ik

vertrouwde op de verbeelding van het kind en op het weldadige gevoel,
wanneer een vriendelijke warme hand een pijnlijke plaats zachtkens streelt.

—En nu is de pijn weg?—vroeg ik na eenige oogenblikken.

Wederom knikte ze toestemmend.

—Heelemaal weg?

—Ja, heelemaal!—antwoordde ze blij glimlachend en mij vriendelijk
dankbaar aankijkende.

—Praat dan niet, en haal een poosje door je neus adem, dan komt de pijn
niet terug.

Dat was alles zoo doodeenvoudig, zooals van zelf sprekend, en toch trad,
toen ik weer naar buiten wilde gaan, de man op mij toe, vatte mijn hand en
zei:

—Heer, zij heeft al van gisteren af, voortdurend geschreid; het was niet om
uit te houden en daarom heb ik de andere kinderen weggestuurd. Gij kunt
wonderen doen!

—Neen, ’t is volstrekt geen wonder. Het is een zeer eenvoudig middel, dat
ik heb aangewend en het zal zeker helpen wanneer gij uw dochtertje
vandaag nog in de kamer houdt. Uw andere kinderen zal ik gaan halen.

—Gij, Heer, gij?—vroeg hij.

—Natuurlijk, want gij kunt het niet doen!

De beide Aladschy’s wierpen hem woedende blikken toe. Hij bukte zich
echter, alsof hij iets wilde oprapen, kwam daardoor wat dichter bij mij en
fluisterde mij, terwijl hij zich weder oprichtte, toe:

—Neem u in acht, het zijn de Aladschy’s.

—Wat was dat daar?—schreeuwde een hunner, die wellicht het gefluister
had vernomen.—Wat hebt ge daar gezegd?

—Ik? Niets!—antwoordde de man zoo onbevangen mogelijk.

—Ik heb het toch gehoord!

—Dan vergist ge u!

—Hond, lieg niet of ik sla je dood!

De Skipetaar hief de vuist op maar ik pakte zijn arm beet en zeide:

—Vriend! wat doet ge? Weet ge dan niet dat de Profeet den geloovige
verboden heeft zich door drift te laten medeslepen?

—Wat gaat mij uw profeet aan!

—Ik begrijp u niet. Gij stelt u aan als een woesteling, en ge wilt de vriend
zijn van die vier vreemden, die geen worm leed doen!

Hij liet den arm zinken, keek den waard dreigend aan en antwoordde mij:

—Ge hebt gelijk, Scheriff. Maar ik heb de waarheid lief en haat den leugen.
Daarom werd ik zoo boos. Kom weer buiten!

Ik volgde hem, en buiten deed ik alsof het van zelf sprak dat ik mij vrij
bewoog, en hinkte naar de rivier. Er viel niet aan te twijfelen of de
Aladschy’s beschouwden mij zoo half en half als hun gevangene. Achter
zich konden ze mij niet laten, en ook niet vooruit laten gaan, omdat ik hen
dan licht zou kunnen verraden, zelfs al kende ik hen in ’t geheel niet en al
lag geenerlei verraad in mijn bedoeling. Daarom moesten ze mij in het oog
houden. Een eind verder dicht bij het water, zaten drie kinderen, welke ik
voor die van den waard hield. Ik zei hun dat ze weer bij hun vader konden
komen, daar hun zusje weer geheel beter was. Juichend sprongen ze op,
klauterden tegen den kant naar boven en liepen het huis in. Toen ik nu weer

aan de tafel ging zitten, zag ik het de Aladschy’s aan, dat zij een besluit
hadden genomen.

Hier waren ze niet geheel veilig voor gevaarlijke ontmoetingen en ook
naderde de tijd waarop wij hier verwacht konden worden. Daarom
vermoedde ik, dat zij waren overeen gekomen om op te breken. En
inderdaad al heel gauw begon degeen die het meeste had gesproken:

—Ik heb u reeds meegedeeld, dat er maar één enkele plaats is waar die
vreemdelingen kunnen worden overvallen. Zeg ons nu eens eerlijk en
oprecht, hoe gij hun gezind zijt! Vijandig?

—Waarom zou ik vijandig tegenover die menschen staan! Ze hebben mij
immers niets gedaan!

—Dus vriendschappelijk?

—Ja.

—Dat doet me genoegen, want nu kunt ge ons behulpzaam zijn in het
zorgen voor hun veiligheid en tegelijkertijd die van u zelf in het oog
houden.

—Dat zal me aangenaam zijn, ofschoon ik niet zou weten, wie de moeite
nemen zou mijn veiligheid te bedreigen. Zeg me maar wat ik doen moet.

—Gij gelooft misschien ook wel dat die vreemdelingen zullen worden
overvallen?

—Ik heb het althans voor zeker hooren vertellen!

—Dan kunnen de Skipetaren zich alleen schuil houden op de plaats die ik
op het oog had. Mijn broeder meent, en ik ben het volkomen met hem eens,
dat het zeer goed zou wezen, wanneer wij ons daar ook verborgen. Dan
kunnen wij de aangevallenen ter hulp komen. Zijt gij daartoe bereid?

—Hm! Ik heb eigenlijk met de geheele zaak niets te maken.

—Wel zeker! Wanneer de Skipetaren daar op den loer liggen, zullen ze ook
u aanvallen, zoodra gij verder rijdt. Bovendien willen we u eens een echt
Skipetarenstukje laten zien, waarvan ge dan kunt verhalen, als ge te Skopia
komt.

—Ge maakt me inderdaad nieuwsgierig, ik rijd mee!

—Stijg dan op!

—Hebt ge den Raki betaald?

—Neen, dien heeft de waard ons voor niets gegeven!

Voor niets moeten geven! Dát was de waarheid. Ik ging naar het venster en
wierp mijn weinige piasters naar binnen. Natuurlijk werd ik door beiden
uitgelachen. De een ging achter het huis, om de paarden te halen en de
ander bleef bij mij, opdat ik hun niet zou ontsnappen. Toen we over de brug
reden, keek ik nog eens om en zag den waard in de deur staan, die
waarschuwend de hand ophief. Ik dacht niet dat ik hem zou weerzien.

Aan gene zijde van de brug, voerde de weg eerst midden door velden,
daarna kwamen weiden, vervolgens kreupelhout en eindelijk reden wij een
dicht bosch in.

Er werd geen woord gesproken.

De Skipetaren hielden mij klaarblijkelijk voor een weinig ontwikkeld
persoon met zeer weinig oordeel en opmerkingsgave, want alles wat ze
deden en zeiden was voortdurend met elkaar in tegenspraak, wat zelfs den
meest eenvoudigen mensch moest opvallen.

Indien werkelijk vijanden in het bosch waren verborgen, was het toch een
groote domheid geweest, dat wij de bedreigden wilden redden door ons zelf
eveneens te verstoppen, om eerst op het oogenblik dat de strijd begon, te
voorschijn te komen. We zouden dan natuurlijk beter hebben gedaan, de
roovers in hun schuilplaats te overvallen en zoo de bedreigden te redden.
Misschien was het hun dan mogelijk geweest de gevaarlijke plek te mijden,

en indien dit door de dichtheid van het bosch al ondoenlijk mocht zijn,
konden wij te voet er vereenigd de Skipetaren in den rug aanvallen en een
machtige nederlaag doen lijden.

Midden in het bosch liep de weg naar beneden en maakte tevens een
scherpe bocht. Rechts en links waren rotsblokken, waar achter men zich
kon verbergen en dan van boven af den hollen weg beschieten. Dat was een
plekje als geschapen voor een overval, en beiden hielden hier dan ook
werkelijk halt.

—Hier is ’t!—zeide de een.—Hier moeten we ons verbergen. Laten we
links rijden in de richting van dat boschje!

Hij sprak zachtjes om mij te doen gelooven, dat hij werkelijk meende, dat
hier ergens Skipetaren waren verborgen. Dan moesten zij ons immers
hooren en zien, en niet wij hen. Ik kwam tot de overtuiging dat moeder
Natuur mij met geen bijzonder snugger gezicht had begiftigd, want in de
kunst van veinzen, had ik het niet zoover gebracht dat ik mij zoo van den
domme kon houden, en dom moest men zijn, om die mannen niet
onmiddellijk te doorzien.

Daar boven aan den rand van den weg stonden op deze plaats de boomen
minder dicht op elkaar, zoodat wij nog een eindje konden rijden; toen
moesten we de paarden echter bij den teugel leiden.

Toen werd halt gehouden. De paarden zouden bij elkander worden
vastgebonden. Dit beviel me niet, want het lag in mijn voornemen om mij
later ongemerkt te verwijderen. Daarom moest mijn paard een eind van de
anderen afstaan, zoodat de Skipetaren het niet konden zien. Ik had een
grooten, en aan de eene zijde tamelijk spitsen boordenknoop in mijn zak.
Dezen haalde ik ongemerkt te voorschijn. Toen deed ik alsof ik den
zadelriem van mijn paard, dat bij de hunne aan een boom stond
vastgebonden, wat losser wilde maken om het paard wat meer op zijn
gemak te brengen, doch haalde dien integendeel zoo stevig aan als ik maar
kon, nadat ik er den knoop tusschen had gelegd, zoodat de spitse zijde tegen

het lichaam van het paard drukte. Die knoop moest het dier pijn doen en het
overige moest ik nu afwachten.

Intusschen hadden de Aladschy’s een geschikt plekje opgezocht, van waar
zij een deel van den straatweg, die achter ons lag, konden overzien, zonder
zelf gezien te worden. Hun geweren lagen naast hen en ze gespten nu ook
hun werpbijlen los.

Ik begreep wat zij van plan waren. Zij meenden dat zij ons met hun kogels
niet zouden kunnen treffen en wilden ons nu met hun bijlen dooden.

Deze menschen zijn bijzonder handig in het werpen met deze wapens, en
toch geloofde ik, ofschoon ik er nog nooit een in handen had gehad, het hen
dadelijk te kunnen nadoen, daar ik een tamelijke vaardigheid bezat in het
werpen met den tomahawk.

Ik ging bij hen zitten en het gesprek werd nu op gedempten toon gevoerd.
Zij hielden zich, alsof zij bereid waren den strijd te aanvaarden om de
vreemdelingen, dus ons, van de Skipetaren te bevrijden. Het
Skipetarenstukje dat zij mij wilden laten zien, bestond natuurlijk alleen
daarin dat zij zich van mijn medewerking hadden verzekerd, ofschoon zij
zelf de moordenaars waren. Op het oogenblik dat de overval plaats greep,
moest ik daarover zeer ontsteld zijn, en kon daarvan dan verhalen en mij
om mijn domheid laten uitlachen.

Mijn knoop had reeds lang gewerkt. Het paard van Halef begon onrustig te
worden, het snoof en sloeg om zich heen.

—Wat heeft uw paard?—vroegen ze mij.

—O niets!—antwoordde ik kalm.

—Noemt ge dat niets! Het zou ons kunnen verraden!

—Hoezoo?

—Wanneer het voort gaat te doen zooals nu, dan kunt ge bijna zeker zijn
dat de hier verborgen Skipetaren het leven hooren, en dan zijn wij verloren.

Hij meende echter, dat de vreemdelingen die zij verwachtten het leven
hooren en daardoor tot voorzichtigheid zouden kunnen worden
aangespoord.

—O, dat zal nog wel erger worden!—zeide ik.

—Waarom?

—Mijn paard kan er niet tegen, om vlak bij andere paarden vastgebonden te
staan. Dat is een kuur, die ik het maar niet kan afleeren. Ik moet hem altijd
een heel eind uit de buurt van andere zetten!

—Breng hem dan weg!

Ik stond op.

—Halt! wacht wat! laat uw mantel, uw lange mes en uw tulband hier!

—Waarom?

—Opdat wij er zeker van zouden zijn, dat gij terugkomt. Zet uw tulband af!

Dat zou wat moois zijn geweest! Dan zouden zij hebben gezien dat ik al
mijn haar had en dus geen goed muzelman, nog veel minder een Scheriff
wezen kon. Daarom antwoordde ik met voorgewende kalmte:

—Hoe komt ge er bij! Kan een Scheriff ooit het hoofd ontblooten. Ik ken de
Mukteka el Ebhur en de Mischkat al Masabih1 en de beroemde Fetavi van
Alem Gtoiri en van Hamadan2 op mijn duimpje. Ik weet heel goed wat den
geloovigen verboden is, en nu zal ik mijn ziel overgeven aan het spel der
winden, zoodat de storm haar zou verdrijven?

—Laat ’t dan blijven bij den mantel en het mes! Ga nu!

Ik maakte het paard los en voerde het een eind weg. Ik bond het eerst losjes
vast, en rende toen in groote haast weg, door struiken en langs boomen, half
springend half kruipend, tot ik de kromming van den weg had bereikt waar
we langs waren gereden en waar ik nu op den straatweg kon gaan zonder
door de roovers te worden gezien. Daar scheurde ik een blad uit mijn
notitieboekje en schreef daarop:

—Ajry ajry harzyrlamyn. Osko, Omar jawaschly, Halef böjück dört nal
gitir, ileri icki bin ademler tahminen—Rijdt een voor een voorbij, Osko en
Omar langzaam. Halef in gestrekten draf ongeveer duizend pas ver.

Dit briefje bevestigde ik met een houten klammer, dien ik sneed, aan den
tak van een dicht aan den weg staanden boom, zoodat het bepaald gezien
moest worden. Er konden wel is waar ook nog andere menschen langs den
weg komen, doch daaraan was niets te doen, misschien lieten zij het briefje
wel hangen, en daarenboven kon Halefs komst ieder oogenblik worden
tegemoet gezien.

Dat had nauwelijks twee minuten geduurd, en ik rende weer even spoedig
naar mijn paard terug om het wat steviger vast te binden en van den knoop
te bevrijden. Ik was daarmede nog niet geheel gereed, toen ik reeds
voetstappen hoorde. Het was een der Skipetaren die mij kwam zoeken.

—Waar blijft ge zoo lang?—vroeg hij op barschen toon.

—Hier bij het paard!—antwoordde ik terwijl ik hem uiterst verbaasd
aankeek.

—Dat zie ik, maar moet dat zoo lang duren!

—Wel, ben ik dan niet mijn eigen baas!

—Neen, niet meer! Ge behoort nu bij ons en hebt u naar ons te schikken!

—Hebt ge mij dan soms gezegd, hoe lang ik mocht wegblijven?

—Doe toch niet zulke dwaze vragen, ezel! Vooruit, maakt dat ge komt,
waar wij zitten.

—Als ik er zin in heb!—hernam ik, want in weerwil van mijn rol als
Scheriff, begon zijn manier van doen me toch zeer te vervelen.

—Ge behoeft nergens zin in te hebben, begrepen? Wanneer ge niet
oogenblikkelijk maakt dat ge weg komt, zal ik je een handje helpen!

Ik trad op hem toe, en zeide:

—Hoor eens, nu maakt ge het toch wat al te bont; gij noemt mij een ezel!
Wanneer gij geen eerbied hebt voor de afkomst van een Scheriff, dan
verlang ik dien toch tenminste voor mijn persoon. Wanneer gij mij dien
weigert, dat zal ik mij dien wel weten te verschaffen.

Dat had hij niet van mij verwacht.

—Welk een brutaliteit!—riep hij uit.—Mensch, wat verbeeldt ge je wel. Ik
heb maar naar je te wijzen en je valt om van den schrik.

Hij pakte mij bij mijn linkerarm en drukte dien met zooveel kracht, dat een
minder flink persoon dan ik, het zou hebben uitgeschreeuwd van de pijn. Ik
lachte hem echter in zijn gezicht uit en antwoordde!—Gij moet mij anders
beet pakken, zoo. Ik legde mijn hand zoo op zijn linkerschouder dat de
duim op het sleutelbeen terecht kwam, terwijl ik met de vier andere vingers
dat deel van het schouderblad beet pakte, dat met den bovenarm in
verbinding staat. Wie dien greep kent en hem weet toe te passen, kan den
sterksten man met één hand op den grond drukken. Ik drukte mijn hand
flink samen. Hij gilde het uit van de pijn en wilde zich los rukken, maar kon
niet. Hij voelde de pijn door zijn geheele lichaam, zoodat hij zich
machteloos op den grond het vallen.

Op dien schreeuw kwam zijn broer naar ons toe.

—Wat is er gebeurd, Sandar?

—Taury hakky—Bij God, dat begrijp ik niet!—antwoordde hij terwijl hij
opstond. Die man heeft mij met één hand op den grond geworpen. Ik geloof
waarachtig dat ik mijn schouder heb gebroken.

—Heb jelui dan gevochten en waarom dat?

—Omdat ik hem een standje maakte wegens zijn lang wegblijven.

—Alle duivels, kerel, wat denkt ge wel! Zal ik je eens fijn knijpen?

Hij pakte mij bij mijn borst, met het voornemen mij eens flink door elkaar
te schudden. Tegenweer paste niet in mijn rol van Scheriff, maar ’t was toch
ook niet naar mijn smaak om mij als een kleinen jongen door elkaar te laten
schudden. Ik pakte hem dus ook bij zijn borst, trok hem eerst naar mij toe,
en stootte hem toen op armslengte van mij af, zoodat hij mij los moest
laten. Toen bukte ik mij een weinig, hief den kerel in de hoogte en wierp
hem op den grond.

Een seconde bleef hij liggen van louter verbazing, toen sprong hij op en
balde beide vuisten tegen mij.

—Nog eens?—vroeg ik hem terwijl ik een stap achteruit deed.

Ik was boos geworden en misschien hadden mijn oogen nu ook een andere
uitdrukking dan wel paste voor een Scheriff, want de Aladschy deed een
stap achteruit, staarde mij aan en riep uit:

—Mensch, gij zijt een reus!

Ik boog deemoedig het hoofd en zeide:

—Dat staat dan zeker wel in het boek des levens geschreven.

Beiden barstten in lachen uit.

—Zeg eens Bibar, de kerel weet zelf niet hoe sterk hij is,—zeide Sandar.

Deze keek mij echter wantrouwend van het hoofd tot de voeten aan en
hernam:

—Dat is niet alleen reuzenkracht, maar ook oefening. Deze greep doet men
hem slechts na langdurige oefening na. Scheriff, waar hebt gij dien geleerd?

—Bij de huilende Derwischen in Stamboel. In onzen vrijen tijd worstelden
wij wel.

—Zoo, zoo! Ik dacht al dat gij een heel ander persoon waart dan gij
voorgeeft te zijn. Dat is je geluk, want als gij getracht hadt, ons om den tuin
te leiden, gaf ik niet veel meer voor je leven. Nu moet ge echter niet meer
naast, maar tusschen ons zitten. Wij moeten voorzichtig met je zijn.

Wij gingen weer naar onze vorige plaats terug en ze namen mij in hun
midden. Hun wantrouwen was wakker gemaakt. Mijn toestand was er niet
beter op geworden, maar toch was ik niet bevreesd daar ik met de revolvers
hen in elk geval toch nog de baas was.

Er werd in het geheel niet meer gesproken. De twee deugnieten schenen van
meening te zijn, dat in de gegeven omstandigheden zwijgen het
raadzaamste was. Mij was het ook zeer welkom. Wanneer ik ook al eenige
vrees koesterde, dan was dat niet voor mij maar voor mijn vrienden.
Misschien hadden zij mijn briefje niet gezien of was dit op de een of andere
manier verloren gegaan. Mij bleef niet veel anders over dan geduldig af te
wachten. Wij hadden reeds geruimen tijd zoo gezeten en ik begon al vrijwel
mijn geduld te verliezen, toen wij aan den rechterkant eenig geruisch
vernamen.

—Luister, daar komt iemand,—zei Sandar, en greep naar zijn bijl.
Misschien zijn zij het wel!

—Neen,—antwoordde zijn broeder. Het is maar een enkele ruiter. Kijk,
daar komt hij den hoek om.

Ik keek om en zag mijn vriend Omar aankomen en wel geheel alleen. Zij
hadden mijn briefje dus gezien en gelezen. Hij naderde zeer langzaam, het

hoofd voorover, als in gedachten verzonken. Hij keek nog rechts noch links.

—Zullen wij?—vroeg Bibar, terwijl hij naar zijn geweer wees.

—Neen,—antwoordde Sandar. Die kerel heeft niets, dat kan men zoo wel
zien.

Zij geneerden zich volstrekt niet meer om in mijn tegenwoordigheid over
hun eigenlijk handwerk te spreken.

Omar reed voorbij zonder op te kijken, hij had begrepen dat dit het
allerbeste was.

Na verloop van eenigen tijd zei Sandar:

—Daar komt er weer een.

—Alweer zoo’n kale jakhals!

—Maar moeten wij ze allemaal maar voorbij laten rijden?

—Ja, want ge moet bedenken dat onze schoten gehoord kunnen worden.

—Natuurlijk door de Skipetaren die hier verborgen zijn,—merkte ik
onnoozel op. Die merken dan dat wij hier zijn en van plan om hen in de
uitoefening van hun bedrijf te storen.

—Domkop,—grijnsde Sandar mij aan.

Nu naderde Osko. Ook hij nam het air aan van een zorgloos onbevangen
mensch.

Hij zag er niet uit als een rijkaard, en hij kwam ook zonder ongelukken
voorbij.

Nu moest Halef komen. Voor hem had ik alle reden tot bezorgdheid. Het
was zeer wel mogelijk, dat zij zouden trachten hem uit den zadel te schieten
om zich van het prachtige paard meester te Diaken. Wel is waar, zou ik het

daartoe niet hebben laten komen en had ik hun beiden dan liever een kogel
gegeven, maar het was toch beter dit te vermijden. Daarom moest ik
trachten hun aandacht af te leiden. Ik keek tersluiks doch scherp naar den
hoek vanwaar hij komen moest. Nu kwam hij in ’t zicht. De twee schelmen
bemerkten hem nog niet—ik stond op.

—Waar gaat ge heen? vroeg Sandar ruw.

—Naar mijn paard, hoort gij niet dat het weer onrustig wordt?

—Loop naar den duivel met je paard. Je blijft hier!

—Ge hebt mij niets te bevelen,—antwoordde ik barsch en deed alsof ik weg
wilde gaan. Toen sprong hij op en greep mij bij den arm.

—Blijf of ik geef je....

Een uitroep van Bybar deed hem verstommen. Deze had eerst naar ons
gekeken, doch werd nu Halef gewaar.

—Stil, een vierde ruiter!—riep bij uit.

Sandar keek naar den straatweg,

—Júk gúrúltú—Duizend donders!—riep hij uit. Wat een prachtig paard!
Dat is de vreemdeling, dat moet hij zijn!

—Neen, de ruiter is te klein!

—Maar het paard is een volbloed Arabier. Echt onvervalscht ras. O Allah!
Hij vliegt als de wind.

Hij had woordelijk gelijk. De naam van mijn paard was Rih, en dit woord
beteekent wind. Honderden malen had ik op zijn rug een wedstrijd
gehouden met den wind, maar nooit gezien welk een prachtig gezicht het
was, hem zoo in vollen ren gade te slaan.

Zijn lichaam raakte den grond bijna niet. Men zag geen beenen. De manen
vlogen den ruiter om het gelaat, en zijn staart lag als een roer lang en recht
achteruit. En toch zag ik dat dit voor Rih nog maar spel was. Wanneer ik in
den zadel had gezeten, zou hij nog wel anders hebben gerend, wanneer ik
namelijk had gebruik gemaakt van zijn geheim om hem tot uitersten spoed
aan te zetten.

Mijn kleine dappere stond in de stijgbeugels geheel voorover. Zijn geweer
en ook mijn beide vuurwapenen hingen hem over den schouder. Achter het
zadel had hij den kaftan en mijn beide hooge rijlaarzen gebonden. Zijn
eigen kaftan woei achter hem aan, gedragen door den luchtstroom die door
de buitengewone snelheid van het paard ontstond. Hij reed prachtig,
onberispelijk. De met groote en kleine steenen bezaaide weg leverde voor
zulk een woesten rit tallooze moeilijkheden op. Een enkele misstap, en
ruiter en paard braken den hals. Maar mijn Rih had nog nooit zulk een
misstap gemaakt. Zijn scherpe blik, zijn elasticiteit, zijn buitengewone
lenigheid kwamen ook nu weer op het voordeeligst uit. Wanneer de
directeur van een vorstelijke stoeterij aanwezig was geweest, wie weet welk
een hooge som hij mij voor den onberispelijken hengst had geboden.

En hoe lang duurde het, voor het paard met den berijder, van den hoek tot
bij ons, waren gekomen? Het ging zoo verbazend snel dat men bijna geen
tijd had om aan oogenblikken of seconden te denken. Nauwelijks had ik
Halef gezien en die weinige woorden met Sandar gewisseld, of hij was al
bij ons en vloog, als een pijl, door den hollen weg.

—Houdt hem! Schiet hem van zijn paard! Gauw, gauw!—riep Sander,
terwijl bij naar zijn geweer greep.

Ook Bybar richtte het zijne, trachtte althans het te doen, want de snelheid
waarmee het paard voorbij reed, liet er hem geen tijd toe. Ik had ook geen
gelegenheid om het schieten te voorkomen. Er werd gevuurd voor ik het
kon verhinderen, maar de kogels kwamen, wie weet hoever, achter Halef
terecht.

—Hem achterna!—riep Sandar, die buiten zichzelf was bij de gedachte dat
het kostbare beest hem zou ontgaan.—Daar ginds houdt het bosch op, en
kunnen wij beter mikken!

Hij sprong van de steilte naar beneden en zijn broeder volgde hem, even
opgewonden als hij; aan mij dachten zij niet meer. Nu zou ik tijd en
gelegenheid hebben gehad om mij uit de voeten te maken. Maar dat mocht
niet. Over Halef maakte ik mij niet bevreesd en toch ook wel weer over
hem. Ik kon wel denken dat die drie op ongeveer tweeduizend pas niet
zouden stilhouden maar in draf verder zouden rijden, en dan konden de
Skipetaren hen ongemerkt inhalen en van hun paarden schieten. Wel is waar
hadden de struikroovers geen schot meer op hun geweer, maar zij konden
snel weer laden. Dus het eenige wat mij te doen stond was, hen te beletten
weg te rijden.

Met één flinken sprong was ik bij hun paarden, en in minder dan geen tijd
had ik deze losgebonden. Ik nam de zweep uit mijn gordel en sloeg naar
hen. Eerst steigerden zij, en renden toen in volle vaart het bosch in, waar zij
echter niet verder konden komen daar zij aan hun teugels moesten blijven
hangen.

Nu kwam ik weer te voorschijn en riep den beiden Skipetaren toe: Sandar,
Bybar, halt! De paarden hebben zich losgerukt!

Dat hielp, zij bleven staan. Zij wilden hun voortreffelijke paarden niet in
den steek laten.

—Bindt ze dan weer vast!—riep Sandar terug.

—Maar ze zijn weggeloopen!

—Hel en duivel, waarheen dan?

—Weet ik het, vraag het ze zelf!

—O jou domkop!

Zij renden terug. In hun plaats had ik zulk een haast niet gemaakt, maar mij
toch van het paard meester gemaakt.

Zij gingen het boschje in, op mij razend en scheldend. Sandar kwam het
eerste boven. Met een enkelen blik overtuigde hij zich dat de paarden
inderdaad weg waren. Toen viel hij tegen mij uit en brulde:

—Hond, waarom heb je ze niet vastgehouden?

—Ik heb, evenals gij, niet naar de paarden, maar naar den ruiter gekeken!

—Je hadt toch wel beter kunnen oppassen!

—Ze zijn door uw schoten verschrikt geworden. Waarom schiet gij ook op
menschen die u geen stroobreed in den weg leggen! En bovendien, ’t waren
niet mijn, maar ’t waren uw paarden. Ik ben uw knecht niet en behoef er
niet op te passen!

—Durft ge dat te zeggen! Daar, dat hebt ge ervoor!

Hij had zijn geweer in de rechterhand genomen en de linker tot een vuist
gebald, waarmede hij mij dreigde te slaan. Ik hief den arm op om te
pareeren, maar had een steen die achter mij lag niet gemerkt en viel
daardoor op den grond.

Nu hief hij de kolf van zijn geweer op en gaf mij een stoot op de borst dien
ik slechts half kon afweren. Die stoot benam mij den adem; maar in het
volgend oogenblik sprong ik op, pakte hem met beide handen in den gordel,
hief hem in de hoogte en smakte hem tegen den stam van een boom, die op
grooten afstand stond, waar hij bewusteloos bleef liggen.

Toen werd ik van achteren beetgepakt.

—Schoft! daar zult ge voor boeten!—riep Sandar die intusschen naderbij
gekomen was. Hij had mij om het middel gepakt en wilde me optillen. Dat
was nog nooit iemand gelukt. Ik zette mijn beenen ver van elkaar, trok de
schouders in en haalde diep adem om me zwaar te maken. Ik voelde echter

in het gewricht van mijn linkervoet een stekende pijn. De voet weigerde mij
den dienst—ik had dien bij mijn val zeker bezeerd.

De Skipetaar, die achter mij stond, spande al zijn krachten in om mij op te
tillen. Hij hijgde van woede en opgewondenheid. Zijn broeder lag
bewusteloos onder den boom. Wellicht meende hij dat hij dood was en had
het daarom op mijn leven gemunt. Ik voelde dat ik niet langer, door louter
volhardingsvermogen, weerstand bieden kon. Het was dus noodzakelijk mij
uit zijn greep te bevrijden. Daarom trok ik een mes en gaf mijn tegenstander
een steek in de hand.

Hij liet los, brulde van woede en pijn, en gilde knarsetandend:

—Zoo, steek je, dan zal ik schieten!

Natuurlijk had ik mij gauw omgedraaid. Ik zag dat hij de pistolen uit zijn
gordel nam. Beide hanen werden overgetrokken. Nog kon ik hem met den
revolver voorkomen, maar ik wilde hem immers niet dooden. Hij hief het
wapen op. Ik sloeg er tegen, juist toen hij op het punt stond te vuren. Het
schot miste. Bliksemsnel gaf ik hem een tweeden vuistslag en wel precies
op zijn neus, zoodat zijn hoofd achterover vloog. Met één greep had ik me
meester gemaakt van het pistool, dat ik wegwierp.

Hij hield een oogenblik zijn handen voor zijn mond en zijn neus, die beide
verwond waren. Toen uitte hij een schellen kreet en wilde op mij
toespringen. Maar ik bukte me en pakte hem bij zijn dijbeenen, zoo stevig
dat ik geloof dat mijn nagels hem in het vleesch drongen, en wierp hem
achter mij neer. Ik keerde mij snel om en gaf hem nog een flinken slag
tegen den slaap, zoodat hij met een langen, wegstervenden zucht het
bewustzijn verloor.

Ik had inderdaad niet gedacht dat ik de beide Aladschy’s de baas zou
blijven. Toen ik die reuzenlichamen daar voor mij zag uitgestrekt, kon ik
mijn eigen oogen haast niet gelooven. Want zij waren vrij zeker beiden
sterker dan ik, maar ik was vlugger geweest dan zij—ik was zeker van mijn
greep, dien ik heusch niet bij de Derwischen had geleerd.

Ik onderzocht beiden. Dood waren ze niet—ze zouden weldra weer tot
bewustzijn komen, en daarom was het raadzaam, te maken dat ik
wegkwam. Om hen echter nog voor eenigen tijd onschadelijk te maken,
nam ik hun de kruittasch af, die zij aan hun gordel hadden hangen, en sloeg
hun geweren stuk.

Bij die gelegenheid gevoelde ik duidelijk, dat ik mijn voet had bezeerd. Had
ik mij eerst mank gehouden, nu moest ik werkelijk hinkend naar mijn paard
loopen, nadat ik eerst de gebedspantoffels van den kleinen Hadschi, die mij
van de voeten waren gegleden, had opgeraapt en weer aangetrokken. Ik
maakte het paard los, en bracht het naar een plek, waar ik gemakkelijk kon
opstijgen. De pijn was door het loopen aanmerkelijk verergerd.

Nu mijn paard zich in beweging zette, haalde ik verruimd adem. Ik was met
mijn reisgenooten aan een groot gevaar ontkomen en dankte dat de goede
Nebatja. Wanneer ik haar een vertrouwden bode had kunnen zenden, dan
had ik zeer zeker den Aladschy het haar afgestolen geld afgenomen en het
aan haar teruggezonden. Nu moest ik het hun wel laten. Er bestond geen
andere meer rechtmatige bezitter. En het aan de overheid overgeven?
Daarvan had ik te Ostromdscha geen al te aangename ervaringen opgedaan.
Met een zeker genoegen dacht ik er aan, wat de Skipetaren wel zouden
zeggen, wanneer zij te weten kwamen, wie eigenlijk de domme Scheriff
was geweest.

Nadat ik een poosje had gereden, hield het bosch op. De weg liep nu langs
de bedding der rivier, deze laatste links latende liggen. Op niet al te grooten
afstand zag ik Halef, Osko en Omar stil houden. Zij hadden mij dadelijk
herkend en uitten luide vreugdekreten. Ik gaf mijn paard niet de sporen
maar de pantoffels, en galoppeerde naar hen toe.

—O, Sihdi! wat hebben we om u in angst gezeten!—riep Halef mij al uit de
verte toe.—Waar hebt ge toch gezeten?

—Daar ginder in het bosch, zooals ge nu hebt kunnen zien, want ik kom er
uit.

—Dat dachten wij al dadelijk toen wij uw briefje lazen.

—Gij hebt dat toch weggenomen?

—Ja, maar ook weer op z’n plaats gestoken!

—Waarom?

—Uit plaagzucht! Wij dachten, of liever ik dacht, dat de schurken zich
zouden ergeren als zij later bemerkten hoe wij het hadden aangelegd om
hun een kool te stoven. Had ik daar geen gelijk in?

—Een fout is het niet, in elk geval vinden zij het briefje en zullen zich
duchtig ergeren, te meer wanneer zij uit den inhoud opmaken, dat ik, op
wien het eigenlijk gemunt was, gedurende verscheidene uren bij hen was.

—Wat! Zijt gij bij hen geweest!

—Ik heb met hen gesproken, gedronken en zelfs gevochten! En nu liggen
zij bewusteloos in het bosch.

—Sihdi, dan moeten we toch heel gauw weer naar hen toegaan opdat ik ook
een woordje met hen spreken kan.

—Dat is niet noodig, ze hebben van mij al meer dan genoeg gehoord. Ik
heb door mijn vuist met hen gesproken!

—Toe, vertel ons dat dan toch!

—Ja, dadelijk, maar we kunnen inmiddels wel doorrijden.

—Kom, rijdt gij dan nu verder Rih!

—Neen, ik blijf in den zadel. En gij zult Rih berijden tot Radowitsch, als
belooning dat gij hem zoo prachtig gereden hebt!

—Hebt gij mij dan gezien?

—Zeer goed zelfs! Gij zijt dicht langs ons heen gereden!

—En zat ik goed in den zadel?

—Prachtig, nog beter dan ik!

—Neen Sihdi, dat is spotternij! Gij moogt mij niet voor den gek houden!

—Nu dan zal ik alleen maar zeggen, dat ik u met groot genoegen heb
gadegeslagen. Maar hebt gij ook gehoord dat men op u heeft geschoten?

—Neen, daarvan had ik geen flauw vermoeden.

—Alleen de vlugheid van uw paard heeft u gered. De beide Aladschy’s
hebben op u geschoten. Zij wilden u van het paard schieten om dit te
kunnen bemachtigen!

Hij hield zijn paard in en riep:

—Maar dan moeten wij noodzakelijk naar het bosch terugkeeren, opdat ik
die twee schavuiten voor hun kogels kan bedanken. Maar ik zal hen met
mijn zweep zoo toetakelen, dat zij er uitzien als een paar oude vaandels, die
honderd veldslagen hebben meegemaakt.

—Bah! kom, kleintje! Die Aladschy’s zijn geen personen om mee te
spotten. ’t Zijn ware reuzen en kunnen je met twee vingers wurgen.

—Dat zou ik dan toch wel eens willen zien! Maar wanneer gij denkt dat het
beter is hen niet op te zoeken, dan gehoorzaam ik u. Misschien ontmoet ik
hen nog wel eens op mijn weg, en dan zal ik hun eens toonen hoe wij met
dergelijke lui omspringen.

Terwijl wij verder reden, vertelde ik mijn reisgenooten mijn ontmoeting met
de Skipetaren. Zij luisterden natuurlijk aandachtig toe. Toen ik zweeg, zeide
Halef:

—En gelooft ge, Heer, dat die lieve beste Bakadschi Toma zich nog
daarginds te Radowitsch bevindt.

—Natuurlijk, anders waren wij hem stellig tegengekomen.

—Zullen wij hem niet eens opzoeken? Ik zou hem zoo gaarne mijn dank
betuigen voor zijn gedrag. Men moet toch niet van mij kunnen zeggen, dat
ik niet weet, hoe het hoort!

—Dat verwijt zal u niet treffen. Ik kan u de verzekering geven dat gij in
veel andere gevallen, zeer beleefd zijt geweest, onder andere tegenover de
Khawassen te Selim en tegen den Kodscha Bascha te Ostromdscha, die op
zeer aangename manier kennis hebben gemaakt met uw zweep!

—Dus gaan wij hem niet opzoeken, Sihdi?

—Neen, maar wanneer wij hem toevallig tegen komen, doen wij juist alsof
we hem niet kennen.

—Sihdi, dat strijdt eigenlijk tegen mijn gemoed. Zeg me tenminste, hoe
lang wij te Radowitsch zullen blijven!

—Dat weet ik helaas nog niet precies! ’t Was in ieder geval het allerbeste
dat wij, zonder er ons op te houden door het stadje konden rijden, maar ik
moet eerst mijn voet onderzoeken. Misschien moet die worden behandeld
en moet ik daarvoor blijven. Ik denk dat ik hem bij mijn val heb verstuikt
en dat hij zal moeten worden verbonden.

—Als dat zoo is, Sihdi, moet die beste brave kerel maken dat hij niet onder
mijn handen komt, want anders leg ik hem een verband om zijn rug, dat
hem zijn leven lang zal heugen. Trouwens er waren daar in Ostromdscha
wel al menschen, die ik graag zoo iets had toegediend!

—Wie waren dat dan?

—De beide broeders die ons vervolgden en onze aankomst boven bij de
ruïne zouden melden!

—Die bij den herbergier Ibarek waren ingekwartierd?

—Ja. Zij moeten echter hun roes eerder hebben uitgeslapen dan wij
dachten, want gij waart nauwelijks weg toen zij kwamen.

—Waar hebt gij hen gezien?

—Daar in denzelfden Konak waar wij zijn gebleven. Zij hadden geen flauw
vermoeden van hetgeen er gebeurd was en zijn dadelijk naar boven
gereden. Nadat zij daar niets dan puinhoopen hadden gevonden, kwamen zij
in den Konak terug om berichten in te winnen. Gij kunt u voorstellen welke
gezichten zij trokken, toen zij vernamen, wat er was geschied?

—Hebt gij met hen gesproken?

—Neen, zij hadden hun paarden in den stal gezet en waren toen verdwenen.
Ze kwamen ook niet, voor ons vertrek, terug!

—Hm! Zij zullen inlichtingen hebben ingewonnen, misschien zien wij hen
weer terug!

1 Beide beroemde rechtsgeleerde werken.
2 Een theologisch kommentaar in 24 deelen.

Achtste hoofdstuk.

Een Hekim.
De voet, dien ik in den strijd met de Aladschy’s had bezeerd, begon mij pijn
te doen. Het was zeer noodzakelijk dien te onderzoeken. Daarom liet ik de
paarden in galop zetten, om zoo spoedig mogelijk het doel van de reis te
bereiken. Toen wij dicht bij Radowitsch weer vlak langs de rivier reden, zag
ik een klein onooglijk huisje, en daarvoor zat een oude man die ons op
opvallende wijze aankeek. Hij had iets aarzelends in zijn manier van doen.

Zonder er eigenlijk een bepaalde reden voor te hebben, hield ik mijn paard
in en groette hem. Hij stond op en dankte mij eerbiedig, vermoedelijk ter
wille van mijn groenen tulband.

—Kent gij ons misschien, vadertje?—vroeg ik hem.

—O neen, ik heb u nog nooit gezien!—antwoordde hij.

—Gij kijkt ons zoo vreemd aan! Hebt ge daar wellicht reden voor?

—Ik hield u voor booze, slechte Skipetaren.

—Zien wij er dan als Skipetaren uit?

—Zeker niet! Maar dat zwarte paard heeft mij in de war gebracht. Wanneer
de ruiter die het berijdt, wat grooter van gestalte was, zou ik, ofschoon hij
niet zoo gekleed is, toch denken dat ik de Skipetaren voor mij had.

—Welke meent gij dan?

—Och Heer, neem mij niet kwalijk, maar daar mag ik niet over spreken.

—Zoo, zoo! Maar ik verzeker je dat het geen enkel braaf mensch zal
schaden als gij het ons zegt.

—Misschien toch wel! Want wanneer gij het verder vertelt, zou het den
Skipetaren ter oore kunnen komen, en zouden deze die brave menschen nog
maar vervolgen!

—Ik zal het aan niemand zeggen! Halef, geef dien ouden man een
Bakschisch.

De Hadschi haalde de beurs te voorschijn en wierp den ouden man wat in
den schoot.

De oude streek zich nadenkend over het gelaat en zeide toen beslist:

—Heer, gij zijt een afstammeling van den Profeet; ik zou u gaarne van
dienst zijn, maar ik mag niet. Mijn geweten verbiedt het mij, want ik heb
beloofd te zwijgen. Neem uw geld weer terug.

—Gij kunt dat gerust behouden, want ik zie dat gij arm zijt. Gij hebt naar
het schijnt Skipetaren verwacht, die hier langs zouden komen?

—Zoo is het, Heer!

—En hoeveel Skipetaren zouden er komen?

—Vier. Een hunner die hooge laarzen draagt en een grooten zwarten baard
heeft, zou op een Arabisch paard rijden. Is deze hengst ook niet een
Arabier?

—Jawel!

—Dat dacht ik al, en daarom heb ik u voor die moordenaars aangezien!

—Maar wie heeft u dan gezegd, dat die Skipetaren zouden komen?

—Hm! dat mag ik niet verraden!

—Gij zijt een zeer stilzwijgend mensch!

—Ik zou misschien niet zwijgen, maar gij hebt iets bij u, wat mij zeer
verdacht voorkomt.

—Zoo, en wat is dat dan?

—Die beide hooge laarzen, die daar achter aan den zadel zijn gebonden.
Het paard is er en de laarzen zie ik ook. Nu ontbreekt alleen degeen die de
laarzen dragen en het paard berijden zou. Wanneer gij geen gezegende
afstammeling van den Profeet waart, dan——O, daar komt hij weer!

Een jonge man kwam aan en trad op het huisje toe.

—Wie is dat? vroeg ik.

—Mijn zoon, die den gids——O, maar daarover zou ik niet spreken!

Ik begon langzamerhand te begrijpen wat er aan de hand was.

In ieder geval had de Mubarek met zijn drie metgezellen hier halt
gehouden, om den jongen man mee te nemen als gids, naar een plaats
waarheen zij den weg niet nauwkeurig kenden. Daar zij meenden te mogen
aannemen dat wij hier langs zouden komen en inlichtingen zouden
inwinnen, wanneer het ons gelukte aan de Aladschy’s te ontkomen, hadden
zij èn vader èn zoon wat wijs gemaakt, en ons waarschijnlijk als Skipetaren
aangeduid. Ik hoopte dat de zoon wat spraakzamer zou zijn dan de vader.

Toen hij dichter bij kwam, zag ik dat hij een zeer verdrietig gezicht trok. Hij
groette nauwelijks en wilde de hut binnengaan. De oude greep hem bij zijn
kleeren en zeide:

—Waarom zegt ge niets? Hebt ge geen goede fooi gekregen?

—Wat fooi! Ik heb heel wat anders gekregen, maar geen fooi,—antwoordde
de zoon die zeer ontstemd scheen. De menschen worden hoe langer hoe
slechter! Zelfs heiligen kan men niet meer vertrouwen!

—Gij meent waarschijnlijk den ouden Mubarek?—vroeg ik hem.

—Hoe komt gij daarbij! Zijt gij misschien een goede kennis van hem?

—O neen, het tegendeel! Wij zijn de Skipetaren, voor wie hij u heeft
gewaarschuwd.

—Allah, Allah,—riep de oude verschrikt uit. Dan was mijn vermoeden toch
juist! Heer, ik hoop dat gij ons zult sparen, wij zijn doodarme menschen.
Mijn zoon is mandenmaker, hij vlecht het riet, dat mijn kleinzoons
daarginds aan de rivier snijden. Ik ben echter nergens meer toe nut, ik kan
niet eens de teenen schillen, want zooals gij zien kunt, mijn handen zijn
krom van de jicht.

Hij toonde mij zijn handen.

—Wees maar gerust!—antwoordde ik. Hebt gij ooit Skipetaren gezien, die
den tulband van den Profeet dragen?

—Neen, nooit!

—Onder de Skipetaren is geen enkele, die van den Profeet afstamt, en ik
kan dus geen roover zijn!

—Maar gij zeidet daareven toch, dat gij een der Skipetaren waart waarvoor
men ons heeft gewaarschuwd.

—Dat zijn we, maar dat we Skipetaren zijn, is een grove leugen!

—Waar is dan de ruiter die op het paard hoort?

—Dat ben ik. Wij hebben de paarden verwisseld en ik trok andere kleeren
aan, om door die menschen, die ik gevangen nemen wil, niet dadelijk te
worden herkend! Gij schijnt echter geen aangename ervaringen van den
Mubarek te hebben opgedaan.

De zoon tot wien deze vraag was gericht, antwoordde, maar zich tot zijn
vader wendende:

—Ja, dat is zoo, maar niet alleen ik, ook mijn zwager. Hebt gij hun paarden
gezien?

—Hoe kon ik dat? Ik sliep nog, want ’t was nog niet eens dag! De hut was
nog geheel in ochtendnevelen gehuld. Wat is er echter met mijn schoonzoon
gebeurd?

—Ze hebben hem bestolen!

—Allah, die arme stakker! Die bovendien nog pas kort geleden zijn vrouw,
uw zuster en mijn dochter, heeft verloren. Wat hebben ze hem ontstolen?

—Het beste van zijn twee paarden!

—O hemel, ze hadden wel een rijker man zijn paard kunnen afnemen, dat
zou Allah welgevalliger zijn geweest. En was er de Mubarek bij? Sedert
wanneer zijn heiligen paardendieven geworden?

—Er zijn geen heiligen meer, zooals vroeger. Het is alles list en bedrog! Ik
vertrouw niemand meer! Zelfs den vroomsten marabout of den
voornaamsten Scheriff niet!

Bij het woord Scheriff wierp hij op mij een onderzoekenden
wantrouwenden blik. Ik wist nu wat hij had ondervonden, en kon zoo
denken wat er gesproken was geworden. Daarom zei ik tot hem:

—Gij hebt gelijk, er is veel list en bedrog in de wereld. Ik zal echter eerlijk
en oprecht met u zijn. Ik ben geen Skipetaar en ook geen Scheriff, maar een
Frank, die volstrekt geen recht heeft den tulband te dragen. Zie maar!

Ik nam den tulband af en liet hun mijn haar zien.

—Maar Heer!—riep hij verschrikt uit,—wat zijt gij onvoorzichtig. Gij
waagt immers uw leven!

—O, zoo erg is het niet! In Mekka zou het gevaarlijker zijn dan hier, waar
zooveel Christenen zijn!

—Gij zijt dus in het geheel geen Muzelman maar een Christen?

—Ik ben een Christen!

—En gij draagt het Hamaïl om den hals, dat men alleen in Mekka kan
krijgen?

—Daar heb ik het ook vandaan!

—En toch zijt ge een Christen; dat kan ik haast niet gelooven!

—En toch zal ik het u dadelijk bewijzen, door u te zeggen dat uw
Mohammed ver beneden onzen Christus, den Zoon van God, staat en
knielen moet om dien te aanbidden. Zou een Muzelman zoo iets zeggen?

—Neen, nooit! Want gij hebt ons geloof aangetast, maar daarmede bewezen
dat gij een Christen, een Frank zijt. Misschien zijt gij het wel die Manach el
Barsha in den arm heeft geschoten!

—Wanneer moet dat gebeurd zijn?

—Gisteren avond bij de hut van den Mubarek!

—Daar ben ik ten minste geweest. Dus dezen man heb ik getroffen? Het
was donker en ik kon de personen niet onderscheiden. Dus ook daarvan zijt
ge op de hoogte?

—Zij spraken er voortdurend over! Gij zijt dus waarschijnlijk de
vreemdelingen die den Mubarek en die drie anderen hebben gevangen
genomen!

—Ja, dat zijn wij!

—Heer, neem mij dan niet kwalijk dat ik u beleedigde. Ik heb wel is waar
niets dan kwaad over u hooren spreken, maar het kwaad dat slechte
menschen over anderen spreken, zet zich gewoonlijk om in alles goeds. Gij
zijt de vijanden van die dieven en bedriegers, en daarom zijt ge goede
menschen.

—En stelt gij nu vertrouwen in ons?

—Ja, Heer!

—Vertel ons dan eens, hoe gij met die menschen in aanraking zijt gekomen.

—Gaarne, Heer. Stijg af en zet u neer op die bank. Vader zal wel plaats voor
u maken en ik zal u vertellen.

—Dank u! Laat hem maar stil blijven zitten. Zijn haar is grijs en ik ben nog
jong. Ook heb ik een pijnlijken voet, zoodat ik liever in den zadel blijf
zitten. Vertel nu maar!

—Het was van morgen nog zeer vroeg, ik was juist opgestaan om mijn
dagwerk te beginnen. De nevel hing nog dik en zwaar zoodat men nog bijna
geen hand voor oogen zien kon. Daar hoorde ik ruiters aankomen, die voor
mijn hut stil hielden en mij riepen.

—Kenden zij u dan?

—De Mubarek kende mij. Toen ik buiten kwam, zag ik vier ruiters die een
met pakken beladen paard bij zich hadden. De een was de Mubarek en in
een der anderen herkende ik, toen het wat lichter was geworden en wij
reeds op weg waren, Manach el Barscha, de vroegere ontvanger der
belastingen te Uskub. Zij wilden naar Taschköj en vroegen mij of ik den
weg daarheen kende. Ik antwoordde toestemmend, en nu verzochten zij mij
hen daarheen te brengen en beloofden mij een goede belooning van
tenminste 30 piasters. Heer, ik ben een arm man en verdien anders nog geen
30 piasters in een heele maand. Ook kende ik den ouden Mubarek en hield
hem voor een heilige. Daarom was ik gaarne bereid hen tot gids te dienen.

—Zeiden zij niet waarom zij naar Taschköj wilden?

—Neen, maar zij zeiden dat zij door vier Skipetaren werden achtervolgd,
die natuurlijk niet mochten weten waarheen ik hen had gebracht.

—Dat was een leugen!

—Dat heb ik later ook gemerkt.

—En waar ligt dat Taschköj?

De naam beduidt rots- of steendorp, en daarom vermoedde ik dat dit
plaatsje wel boven in de bergen zou liggen. De mandenmaker antwoordde:

—Het ligt bijna juist ten noorden van hier. Er is zelfs geen weg van
Radowitsch daarheen, en men moet al heel goed bekend zijn in het bosch en
in de bergen, om niet te verdwalen. Het dorp is klein en arm, en ligt
ongeveer in de richting van Sbiganzy.

Sbiganzy! Dat was immers de plaats die ik noordwaarts van Radowitsch
nog wilde bezoeken, om bij den vleeschhouwer Tschurak naar Derekuliba
te vragen en nog iets naders omtrent den Shoet1 te vernemen. Zou de
Mubarek daar wellicht ook heen willen? Misschien vonden wij daar het
geheele nobele gezelschap bij elkaar!

—En hebben zij, voor ge hier vandaan gingt, u niet gezegd dat gij hen niet
mocht verraden?

—Ja, de Mubarek vertelde mij dat hij onderweg door vier Skipetaren was
overvallen, maar dat hij hun had weten te ontkomen. Zij hadden een
bloedwraak tegenover hem en zijn begeleiders, en zouden hem
waarschijnlijk wel volgen. Hij moest naar het Noorden, maar niet over
Radowitsch, omdat hij daar niet wilde gezien worden daar de Skipetaren
daar dan inlichtingen zouden kunnen inwinnen omtrent de richting waarin
hij zijn weg had voortgezet. Hij beschreef u zeer nauwkeurig, zooals ik nu
zie, ofschoon gij andere kleederen aan hebt en ook den hengst niet rijdt;
wanneer gij hier langs mocht komen en naar hen vragen, moesten wij u
geen aanwijzingen doen. Voor dit stilzwijgen gaf hij ons zijn zegen. Daarna
braken wij op. Toen het wat lichter was geworden, zag ik dat het met
pakken beladen paard, het paard van mijn zwager was, maar ik kon me
vergissen en daarom zeide ik niets!

—Zagen de paarden van die menschen er niet ontzettend afgemat uit?

—Of ze! Toen zij hier voor de deur stil hielden, zweetten zij en stond hun
het schuim op den bek!

—Dat kan ik denken, wanneer zij hier reeds zoo vroeg zijn aangekomen,
moeten zij hard hebben gereden, wat bij nacht en langs een weg als dezen,
vrij wat inspanning vordert! Maar ga verder!

—Zij reden allen. Ik alleen was te voet. Toch bleef ik hun altijd voor. Ik
hoorde een groot gedeelte van het gesprek, dat zij op fluisterenden toon
voerden. Eerst vernam ik dat zij slechts vier paarden hadden gehad. Ieder
had een pak bij zich genomen. Toen zij echter waren aangeland bij de plek
waar de weg over den brug gaat, zooals gij weet, hadden zij twee ruiters
ontmoet, die hadden hun verteld dat mijn zwager twee paarden achter zijn
huis had staan en onder den luifel voor het huis een pakzadel hing.

Ik begon te vermoeden, wie die zwager was en zeide:

—Ik ben daar ook langs gekomen en heb daar maar één huis met een luifel
gezien. Als ik mij nog goed herinner, hing daaronder een rijzadel. Het was
een soort herberg en lag rechts van de brug.

—Dat is het! Dat is ’t!

—Dus die waard is uw zwager.

—Ja, het is de man van mijn zuster, die kort geleden gestorven is.

—Dan ben ik bij hem geweest.

—Gij hebt hem dus gezien en gesproken!

—En dien armen man hebben zij bestolen? Toen ik er was stond er, voor
zoover ik zien kon, maar één paard achter het huis.

—Dat is het andere. Hij had er twee. Ook had hij twee zadels een rij- en een
pakzadel.

—Hebben zij niets van de twee ruiters gezegd, die zij ontmoet hadden?

—Ja, maar daar kon ik niet uit wijs worden. Zij spraken altijd van twee
beesten! En dat zijn toch geen menschen, maar paarden.

—In dit geval waren èn menschen èn paarden bedoeld!

—Die beesten zouden iemand overvallen en dooden!

—Namelijk ons!

—U Heer, en waarom?

—Uit wraak! Die twee zijn namelijk beruchte Skipetaren, die alleen van
roof leven!

—Zoo, zoo! En die Skipetaren hebben op u geloerd!

—Ja zeker!

—En toch zijt gij hier! Hoe zijt gij hun ontkomen?

—Door list. Doordien ik mij namelijk verkleed had. Ik ontmoette hen bij
uw broeder en ben een paar uur met hen samen geweest. Nu echter zullen
zij wel al weten, dat wij hen voor den gek hebben gehouden, en naar ons
zoeken.

—Misschien komen zij ook hierheen!

—Best mogelijk!

—En als zij naar u vragen, wat moet ik hun dan antwoorden?

—Ik wil u niet tot leugen verleiden. Als zij hier komen, zeg hun dan dat wij
hier zijn geweest en naar Radowitsch zijn gereden. Maar van alles wat wij
nu bespreken, behoeft gij hun niets te zeggen.

—Neen Heer, daarvan vertel ik hun geen woord!

—Ga nu verder!

—Ik hoorde dus, dat zij mijn broer het paard en zadel afgenomen hadden en
daarop hun bagage geladen hadden. Bijzonderheden verstond ik niet,
daarvoor spraken zij te zacht, en er waren zelfs oogenblikken dat ik in het
geheel niets kon verstaan. Maar toch hoorde ik genoeg om daaruit te
besluiten dat de Mubarek een groote dief en roover moet zijn geweest. Het
beste van hetgeen hij door roof had bemachtigd, was op het paard geladen,
alles wat minder waarde had en veel plaats innam, had hij met zijn hut
verbrand. Het meest verheugden zij er zich echter over, dat zij die beide
andere schurken zoo te juister tijd hadden ontmoet. Zij beschouwen hun
vervolgers, dus u, zooals ik nu weet verloren!

—Dan vergissen zij zich gelukkig geducht! Zij zullen ons niet ontkomen,
want wij volgen hen op de hielen!

—O, als u dat eens mocht gelukken!

—Waarom?—vroeg ik.

—Omdat zij mijn broeder bestolen en mij mijn fooi hebben onthouden!

—Dat is sterk! Zijt gij tot Taschköj met hen medegegaan?

—O, nog een heel eind verder.

—Hoe ver is het daarheen?

—Wij hebben er vijf volle uren over gedaan!

—En waar zijn zij toen heengegaan?

—Zij wilden naar het dal der Bregalnitza, verder heb ik niet vernomen.

—Dan kan ik me voorstellen, waarheen zij wilden gaan! En hebt gij er niet
op aangedrongen om uw loon te ontvangen?

—Natuurlijk! Zij waren zoo slim geweest om mij verder dan Taschköj mee
te nemen. Dáár zou ik wel hulp hebben gevonden en hen hebben
gedwongen mij te betalen. Maar ze hielden midden in het bosch stil, om mij

te vertellen dat zij mij niet meer noodig hadden. Ik vroeg hen om mijn loon,
maar zij lachten mij uit. Ik werd boos en vroeg het paard van mijn broeder
terug. Toen sprongen zij van hun paarden, twee wierpen zich op mij en
hielden mij vast, en de derde sloeg mij met zijn zweep. Ik moest het dulden,
want ik kon tegen die drie niet op. Heer, nog nooit had iemand mij
geslagen! Nu heb ik twaalf uur ingespannen geloopen. Mijn rug is stuk van
de slagen. Ik heb een geheelen dag arbeid verzuimd, mijn tong kleeft aan
mijn verhemelte van den dorst, ik heb ergen honger. In plaats van dertig
piasters meê naar huis te brengen, heb ik geen duit meer. Wat moet ik eten
en wat moet ik vader en de kinderen geven, als ik niets heb! Was ik thuis
gebleven, dan had ik naar Radowitsch kunnen gaan om een paar manden te
verkoopen. Daarvan hadden we dan tenminste voedsel kunnen koopen!

—Troost u!—zeide zijn vader.—Ik heb van dezen Scheriff, die helaas geen
Scheriff is, vijf piasters gekregen. Gij kunt naar Radowitsch gaan, en brood
koopen.

—Heer, ik dank u!—zei de mandenmaker.—Ik heb u voor een slecht
mensch gehouden, maar gij doet ons niets dan goed. Ik zou u gaarne een
dienst bewijzen!

Voor ik nog iets kon antwoorden, nam Halef het woord. Hij had zich in den
zadel omgedraaid en was nu bezig aan mijn hooge laarzen die er zoo glad
en rond uitzagen, alsof mijn beenen er in zaten.

Onder ons gesprek waren de kinderen van den mandenmaker terug
gekomen, beladen met de teenen die zij hadden gesneden.

—Hebt gij honger, klein volkje?—vroeg hij.

De grooteren knikten, de kleinste begon echter te schreien. Dat gaat in
Turkije al precies als bij ons. Wanneer men zoo’n kindje van twee jaar naar
zijn eetlust vraagt, komen er dadelijk waterlanders.

—Nu, haal dan maar eens een mand!—beval de kleine Hadschi aan den
vader van deze hongerige schaar.—Maar hij moet niet al te klein zijn!

—Waarvoor?—vroeg de man.

—Ik wil deze laarzen gaarne uitschudden.

De mandenmaker haalde een mand waaraan hij bezig was, en die reeds het
een en ander kon bevatten. Hij hield dien in de hoogte. Nu schudde de
Hadschi uit een der laarzen vruchten, vleesch en gebak in den korf, zoodat
deze nagenoeg geheel gevuld was.

—Zoo!—zeide hij.—Geef nu uw kinderen te eten en dat Allah u zegene!

—Maar Heer!—riep de man uit, terwijl hij hem de hand kuste.—Is dat alles
voor ons?

—Ja, zeker!

—Maar daar kunnen wij wel meer dan een week van eten!

—Nu, niemand zegt immers dat ge dat niet doen moogt. Bewaar het maar
goed en eet, als ’t je blieft, de mand niet mee op.

—Heer, ik dank u! Uw hart is vol goedertierenheid en uw mond vloeit over
van lieflijkheid.

—Dat wil ik nu niet bepaald zeggen. Al te vroolijk ben ik niet gestemd,
maar mijn hart bloedt, als ik deze ledige laarzen aanschouw. In ieder
daarvan was een gebraden hoen, zóó bruin en malsch als ze slechts in het
Paradijs worden gebraden. Mijn geheele ziel hangt aan zulke hoenders, en
dat ik van hen moet scheiden, vervult mijn ziel met treurigheid en mijn
oogen met tranen. Daar deze hoenders nu toch eenmaal hun leven hebben
moeten laten om opgegeten te worden, is het op stuk van zaken toch
volkomen gelijk in wiens maag zij terecht komen. Proef ze dus met
aandacht en eet ze met smaak, en bewaar de beentjes tot ik weer terug kom.

Hij sprak zoo ernstig en vol waardigheid dat wij in lachen uitbarstten.

—Maar Halef, hoe kwaamt ge er toch bij, zóóveel proviand mee te nemen
en mijn laarzen voor voorraadschuur te gebruiken?

—Ik ben niet zelf op die kostelijke gedachte gekomen. Toen ik den waard
wilde betalen, zooals gij mij hadt opgedragen, zeide hij dat hij ons schuldig
was en wij niet hem. Voor den dienst namelijk dien wij zijn broeder Ibarek
hadden bewezen. Hier blijkt alweer dat Allah iedere goede daad dubbel
beloont, want ook bij Ibarek hebben wij niets mogen betalen!

—Ga verder!

—Ja, verder! Voorzichtigheidshalve had ik me zoo laten ontvallen dat
gebraden hoenders mijn lievelingskostje waren....

—O jou ondeugd!

—Neem mij niet kwalijk, Sihdi! Men heeft den mond niet gekregen om te
zwijgen maar om te spreken. De waard had een open oor gehad en het
gebraden hoen in zijn gedachte opgeschreven. Toen ik nu ons goed bij
elkaar pakte, bracht hij de beide hoenders met den wensch dat ik ze in
welstand zou nuttigen. Toen zeide ik hem dat het iemand nog veel beter zou
bekomen, wanneer hij bij het hoen nog andere spijzen gebruikte.

—Maar Halef, als dat toch waar is, verdient ge een pak slaag!

—Ik verdien uw dank, Sihdi, verder niets. Wanneer gij mij dien geeft, ben
ik even tevreden, als ik het was toen de waard mij al de toespijzen bracht,
die gij hier in dezen mand, in roerende eendracht, ziet bijeengevoegd.

—Gij hadt niets mogen aannemen!

—Neem mij niet kwalijk, Sihdi! maar als ik niets had aangenomen, hadden
wij nu ook niets kunnen geven.

—Wij hadden toch wel wat kunnen geven!

—Maar niet iets wat den honger van deze kleinen dadelijk stillen kan.
Overigens heb ik geweigerd, totdat ik er bijna mijn leven bij inschoot. Ik
zeide hem dat ik daartoe uw vergunning noodig had en niets kon aannemen,
omdat gij er niet meer waart. Ik maakte alle tegenwerpingen, die alle
kaliffen bij elkaar maar kunnen uitdenken, maar de waard wilde zijn wil
doordrijven. Hij verklaarde dat hij ’t niet mij, maar u ten geschenke gaf. Dat
roerde mijn gevoelig hart, en ik gaf toe. Maar om me er nu volkomen buiten
te houden, ging ik een eind weg. De goede gaven waren voor u bestemd, en
daar de waard ze u niet zelf kon overhandigen, stelde ik hem, als uw
plaatsvervanger en vertegenwoordiger uw laarzen ter hand en ging heen.
Toen ik ze daarna tot mijn vreugde weer zag, waren ze dik en vet geworden,
door allerlei heerlijke voortbrengselen uit de dieren- en plantenwereld. Ik
betuigde den waard namens u, mijn dank in een welsprekende rede, stopte
de laarzen van boven dicht en bond ze achter aan het zadel. Wanneer ik
kwaad gedaan heb, verzoek ik u mij dit genadiglijk te willen vergeven!

Men kon niet boos worden op den goeden kleine. Ik was overtuigd, dat hij
door geen enkel woord den waard tot het schenken van dit alles had
bewogen, daartoe was Halef niet in staat, en daarvoor was zijn eergevoel te
sterk ontwikkeld. Maar hij kibbelde graag een beetje met mij, en als ik
daarop, inging, deed ik hem bijzonder veel genoegen.

—Ik zal je later wel zeggen, welke straf ik je er voor heb toegedacht,—
dreigde ik hem. Ge zult u tenminste langen tijd moeten spenen van je
lievelingsgerecht, want om uwentwil zal voorloopig geen hen van haar lieve
kiekens worden van daan gehaald.

—O, ik wil ook wel met jonge haantjes tevreden zijn, Sihdi, en die zullen
mij even goed smaken als dezen kleinen de appels!

De kinderen waren rondom de mand gaan zitten en hadden het allereerst
naar de appels gegrepen. Het was een lust om te zien met welk een graagte
zij toetastten. Den ouden man stonden van louter vreugde de tranen in de
oogen. Zijn zoon had hem een stuk vleesch in de hand gedrukt, maar hij at
niet. Hij vergat zichzelf uit louter vreugde dat zijn kleinkinderen zoo
smulden, en zich te goed deden.

De mandenmaker gaf ons ieder de hand en zeide:

—Heer ik herhaal het, dat het mij hoogst aangenaam wezen zou, als ik u
een dienst bewijzen kon. Is dat niet mogelijk?

—Ja, ik zou u zelfs wel gaarne om een dienst willen verzoeken.

—En dat is?

—Mij naar Taschköj te brengen!

—Gaarne! zeer gaarne! Wanneer, Heer?

—Dat weet ik nog niet. Kom morgen vroeg naar Radowitsch, dáár zal ik ’t
u zeggen!

—Waar kan ik u vinden?

—Och, dat weet ik nog niet. Kunt gij mij geen konak zeggen waar men
goed verblijven kan?

—Het beste zult u terecht kunnen komen in de herberg, “de Hooge poort”.
Ik ken den waard en zal er u heenbrengen.

—Dat mag ik niet toestaan. Gij zijt vermoeid.

—O naar Radowitsch kan ik nog gemakkelijk gaan. In een kwartiertje zijn
we er. Ik moet u bij den waard aanbevelen. Ik werk er soms en hij houdt
van mij, ofschoon ik maar een arm man ben. Morgen vroeg zal ik dan bij u
komen om te vernemen, wanneer gij naar Taschköj wilt gaan.

—Dat zal van mijn voet afhangen, dien ik bezeerd heb. Is er in de stad niet
een goede dokter, dien men vertrouwen kan?

—Wanneer gij een chirurgijn meent, dan is er een die wijd en zijd beroemd
is en alle verwondingen van menschen en dieren heelt. Hij kent zelfs het
inenten tegen de pokken, wat verder niemand kent.

—Dat is zeer zeker een wonderdokter! Maar nu moeten wij nog afspreken,
hoeveel gij verdienen moet.

—Waarmede, Heer?

—Met ons naar Taschköj te brengen.

—Heer, daarvoor wil ik niets hebben!

—En ik wil het niet voor niets hebben.

—Gij hebt mij reeds zooveel gegeven!

—Dat was een geschenk. Maar het andere moet gij verdienen. Ge moet het
een niet met het ander verwisselen.

—Maar ik kan toch geen geld van u vragen! Ik zou mij dood schamen.

—Nu goed, dan zal ’t geen loon, maar alleen een fooi zijn. Ik zal het aan uw
vader geven.—Ik wenkte Halef mij mijn brieventasch en mijn beurs te
geven, en verzocht den ouden man naderbij te komen. Toen hij vijftig
piasters in zijn gekromde vingers zag, was hij buiten zichzelf van vreugde,
en wilde mij het grootste deel van ’t geld terug geven.

—Ik wil geen piaster terug hebben!—zeide ik beslist.

—Dan weet ik niet, hoe ik u danken zal!—antwoordde hij. Moge het den
dokter gelukken, uw voet spoedig te genezen!

—Dat willen we hopen! Maar zeg eens, Küfedschi, hoe heet die beroemde
dokter?

—Zijn naam is Tschefatasch.

—O hemel, wanneer zijn kennis verband houdt met zijn naam, dan dank ik
voor zijn hulp!

Tschefatasch beduidt namelijk, Steen der martelaren!

—Gij behoeft niet bevreesd te zijn!—troostte mij de mandenmaker. Hij zal
u namelijk toch niet zijn naam, maar wel een pleister op den voet leggen.
En die kunst verstaat hij bij uitstek.

—Kom, wanneer gij dan met ons mee wilt gaan, laten we dan op weg gaan!

Hij stak wat eten bij zich om dat onderweg te verorberen, en wij braken op.
In een kwartier hadden wij de stad bereikt en onze gids bracht ons in een
eenvoudige maar zindelijke herberg, waarvan de eigenaar mij met veel
verontschuldigingen en plichtplegingen mededeelde, dat hij maar één klein
vertrekje, dat aan de gelagkamer grensde, te mijner beschikking had. Het
kwam in deze streken, maar zoo hoogst zelden voor, dat een reiziger een
afzonderlijk vertrek verlangde. Men kon dat in de geheele stad niet vinden,
en ook zijn kamertje moest eerst schoongemaakt en opgeknapt worden,
waarom hij mij verzocht in de gelagkamer te willen blijven.

Ik was daarmede zeer tevreden en steeg af. O wee! mijn voet was
opgezwollen. Ik kon er niet zonder hevige pijn op staan en moest me stevig
aan Osko vasthouden.

Toen wij de gelagkamer binnentraden was daar niemand. Ik zette mij
achterin in een hoek, dicht bij de deur die naar het voor mij bestemde
vertrekje leidde. Halef, Osko en Omar gingen naar buiten, om voor de
paarden te zorgen. Ik had er onderweg niet aan gedacht mijn vermomming
af te leggen. Bij een fanatieke bevolking zou dat zeer gevaarlijk zijn
geweest, hier echter had het niet veel te beduiden.

De mandenmaker bood aan, den dokter te gaan halen, wat ik gaarne
aannam. Hij was juist de deur uitgegaan toen een gast binnentrad.

Ik zat met den rug naar de deur en keerde mij half om, om naar den man te
zien. Het was niemand anders dan.... de Bokadschi Toma, de boodschapper
die ons aan de beide schavuiten had verraden.

—Nu, pas maar op dat de Hadschi je niet te zien krijgt, dacht ik en keerde
mij weer om, daar ik niets met hem te maken wilde hebben. Hij dacht er
echter niet zoo over. Misschien had hij zin in een praatje. Ik was de eenige

dien hij vond, en daarom bleef hij na eenig aarzelen op zij van mij staan en
vroeg:

—Zijt gij hier vreemd?

Ik deed alsof ik de vraag niet had gehoord.

—Zijt gij hier vreemd?—herhaalde hij luider.

—Ja,—antwoordde ik nu.

—Slaapt gij hier?

—Dat weet ik nog niet!

—Waar komt gij vandaan?

—Uit Stamboel!

—O, uit de hoofdstad, het afschijnsel van alle heerlijkheden der aarde! Gij
zijt wel een gelukkig mensch, zoo in de nabijheid van den Padischa te
wonen.

—Zijn nabijheid maakte alleen goede menschen gelukkig.

—Meent gij dat daarginds veel slechte menschen zijn?

—Evenals overal!

—Wat zijt gij dan?

—Een schrijver!

—Dus een geleerde. Met zulke menschen spreek ik gaarne!

—Maar ik niet met anderen.

—Allah! wat zijt gij terugstootend. Ik wilde u al vragen of het vergund was
bij u te gaan zitten!

—Vergund is het wel, maar het zal u niet aangenaam zijn.

—Waarom niet?

—Mijn gezicht bevalt niet aan iedereen.

—Dan zal ik eens zien of het mij bevalt.

Hij zette zich aan de tafel op de bank tegenover mij.

Het gezicht dat hij trok is niet te beschrijven. Ik had den tulband nog op het
hoofd en den bril nog op den neus; dat bracht hem in de war, ofschoon mijn
gezicht in het geheel niet veranderd was. Hij sperde zijn mond open, trok de
wenkbrauwen saam en zijn oogen rustten op mij met een uitdrukking, zoo
allervermakelijkst, dat ik moeite had om niet in lachen uit te barsten.

—Heer,—Effendi,—wie—zijt gij?—vroeg hij.

—Dat heb ik u reeds gezegd.

—Hebt gij de waarheid gezegd?

—Durft gij mij van liegen te verdenken?

—Neen, om Allah’s wil, neen, want ik weet dat—dat gij—Hij kon niet
verder komen van angst en twijfel.

—Wat is er dan? Wat weet gij van mij?

—Niets, niets! Heelemaal niets, dan dat gij een schrijver zijt en in Stamboel
woont.

—Wat praat ge dan voor dwaasheid?

—Dwaasheid? Ach Heer, maar dat is toch heelemaal geen wonder, want gij
schijnt degeen te zijn, waarvan ik denk dat hij degeen is, van wien—O
Allah, gij hebt groot gelijk. Ik ben heelemaal in de war, maar die gelijkenis
is dan ook al te groot.

—Op wien gelijk ik dan zoo?

—Op een dooden Effendi!

—Zoo, en wanneer is die gestorven?

—Vandaag... onderweg.

—Dat is zeer treurig, wanneer een geloovige onderweg komt te sterven.
Dan kunnen de zijnen in de ure des doods niet eens voor hem bidden.
Waaraan is hij gestorven?

—Hij is vermoord geworden!

—Verschrikkelijk! Hebt gij zijn lijk gezien?

—Neen, Heer!

—Dus heeft men u alleen verteld dat hij dood is?

—Zoo is het!

—En wie heeft hem vermoord?

—Dat weet men niet. Hij lag midden in het bosch, tusschen hier en
Ostromdscha.

—Ik ben door dat bosch gekomen. Hoe komt het dat ik dan niets van dien
moord heb vernomen? Heeft men hem willen berooven?

—Neen, het moet uit wraak zijn gebeurd!

—Misschien een bloedwraak?

—Een andere. Deze onvoorzichtige man heeft in Ostromdscha een
formeelen opstand in het leven geroepen, de menschen tegen elkander
opgestookt en ’s nachts zelfs de hut van een vromen man in brand gestoken.

—Dat is zeer zeker een misdaad, die Allah nooit zal vergeven!

—O, die man gelooft niet aan Allah. Het was een Giaur, een Christen die
varkensvleesch eet.

—Dan wacht hem de hel.

—Uit wraak heeft men op hem geloerd en hem vermoord.

—Was hij alleen?

—Neen, er waren er nog drie bij hem.

—En waar zijn die dan gebleven?

—Verdwenen! Men vermoedt dat zij eveneens zijn vermoord.

—En waar heeft men zijn lijk gelaten?

—Dat weet ik niet!

—Zonderling, en op dien ongelukkige gelijk ik?

—Gij lijkt sprekend op hem, zoowel wat de houding als gezicht betreft,
alleen is uw haar en baard veel korter en lichter!

—Dus bestaat er tusschen hem, den Giaur, en mij, den Scheriff, althans een
onderscheid waarover ik mij van harte verheug. Maar wie zijt gij eindelijk?

—Een Bokadschi uit Ostromdscha!

—Gij moet dus alles vrij nauwkeurig weten. Maar—hm, ik hoorde vandaag
onderweg, dat er twee Skipetaren zijn, die berucht zijn in den omtrek. Hebt
ge daar wel eens van gehoord?

—Ja, want wij boden hooren van alles!

—En kent gij ze?

—Neen, Heer! Hoe kan een eerlijk man roovers kennen? Wat is er met hem
aan de hand?

—Zij zijn van morgen gezien geworden in de nabijheid van Ostromdscha!

—Dan zij Allah deze streek genadig!

—Er was ook een Bokadschi bij hen. Ik meen dat hij Toma heet.

De bode sidderde van schrik; ik vroeg echter kalm:

—Kent gij dien misschien?

—Zeer goed. Hij is,—een kameraad van mij!

—Dan moogt ge hem wel waarschuwen, als gij hem ontmoet, want de
politie zoekt dien man.

—Allah, w’ Allah! en waarom dat?

—Omdat hij medeplichtig is aan den moord, want hij heeft dien Christen
verraden—aan de beide Aladschy’s, de moordenaars. Hij heeft hun den tijd
gezegd, waarop de vreemdelingen Ostromdscha wilden verlaten.

—Is——is dat waar? stotterde hij

—De vermoorde heeft het zelf gezegd.

—Kan een doode dan spreken?

—Hij is niet dood, hij is niet vermoord. Niemand weet zelfs dat hij
vermoord zou worden, dan gij alleen, Toma!

De bode sprong van schrik op.

—Gij kent mij dus?—riep hij ontsteld.

—Ja, wel zeker, en die dáár kennen u ook!

Ik zette den tulband en den bril af, en wees naar de deur waardoor Osko,
Omar en Halef juist binnen kwamen. De man stond een oogenblik als
versteend van schrik, want nu herkende hij mij.

—Ik moet weg! Spoedig weg. Ik heb nog zeer dringende zaken te doen.

Hij sprong naar de deur, maar Halef had hem al bij den kraag gepakt.

—Waarom wilt gij ons zoo spoedig verlaten, waarde vriend?—vroeg hij op
vriendelijken toon.

—Omdat ik nog zooveel te doen heb!

—Ik dacht dat gij alleen boodschappen meenaamt naar hier. Dus gij belast u
ook met opdrachten van hier naar Ostromdscha?

—Jawel! Maar houdt me nu niet langer op!

—Ge zoudt ook wel iets voor mij kunnen meenemen!

—Naar wien?

—Dat zal ik wel voor je opschrijven.

—Wat is het?

—Een groet, alleen een groet!

—Daarmede zal ik me gaarne belasten, maar laat me dan nu heengaan!

—Maar dat gaat niet. Ge moet toch wachten tot ik den groet heb
opgeschreven en het adres daaraan heb toegevoegd.

—Duurt het lang?

—Volstrekt niet. Ik maak bij zulke vriendschaps-betuigingen nooit heel veel
complimenten. Ik heb ook geen papier of inkt noodig, want ik schrijf op
onbereid perkament. Het bodenloon voeg ik er dadelijk bij. Het potlood heb
ik in den stal. Dus zult gij de moeite moeten nemen om met mij daarheen te
gaan, mijn waarde Toma. Kom!

De bode keek den kleinen man onderzoekend aan. Hij vertrouwde hem
blijkbaar niet best, maar Halef sprak zoo buitengewoon vriendelijk! Hij
volgde hem dus naar buiten, en Omar en Osko gingen glimlachend met hen
mede.

Ik kon van mijn plaats, door het open venster waarin geen ruiten waren,
nagenoeg de geheele binnenplaats overzien. Ik zag hen met hun vieren
daarover heen gaan, en achter een deur, waarschijnlijk de staldeur,
verdwijnen, die daarna werd gesloten.

Na eenige oogenblikken hoorde ik in de verte de geluiden, die men heden
ten dage alleen nog in China en Turkije te hooren krijgt, die
onbeschrijfelijke tonen, die worden voortgebracht, wanneer een zweep in
aanraking komt met de menschelijke huid.

Toen ging de deur weer open en de bode trad naar buiten. Zijn houding was
niet zeer imponeerend, zijn gang leek op dien van een oerang oetang, die
zonder stok op de beenen moet blijven, de knieën naar voren gebogen, de
borst kromgedrukt en het hoofd daarover heen hangend.

Hij was blijkbaar niet erg nieuwsgierig, welken indruk deze dramatische
uittocht maakte, want hij keek in ’t geheel niet om, maar ging stil zijns
weegs.

De drie wrekers kwamen dadelijk weer bij mij.

—Het noodlot heeft hem hierheen gevoerd!—zei Halef, terwijl hij zich over
zijn baard streek en tevreden glimlachte.—Wat zei de kerel wel, Sihdi, toen
hij u zag?

Ik vertelde het.

—Zoó’n brutale kerel! Nu mag hij de dertig groetenissen, die ik hem heb
opgedragen mee te nemen naar Ostromdscha, daar uitdeelen aan wien hij
wil.

—Verweerde hij zich niet?

—Hij had daar wel eenigen lust in, maar ik zeide hem heel vriendelijk en
deelnemend, dat hij, wanneer hij tegenspartelde, er vijftig kreeg; ging hij
gewillig op den grond liggen, dan kreeg hij er maar dertig. Hij was zoo wijs
het laatste te kiezen. Maar ik heb er voor gezorgd dat die dertig groetenissen
minstens evengoed in zijn geheugen zullen zijn geprent als vijftig. Zijt gij ’t
met mij eens, Effendi?

—Ditmaal, ja!

—Ik wilde dat het noodlot mij eens meer zoo gunstig was, als het zulke
schelmen betreft. Er zijn er nog verscheidene anderen, die ik ook nog wel
gaarne eens de keus tusschen dertig of vijftig zou willen laten. Ik wil hopen,
dat ik te gelegener tijd nog eens den een of ander ontmoet. Maar hoe is het
met uw voet, Sihdi?

—Niet al te best. Omar moet maar eens gaan zien of hier ergens in de stad
ook gips te krijgen is en dan ongeveer vijf liter daarvan meebrengen. Haal
gij in dien tijd een emmer met water waar ik mijn voet in kan zetten, en trek
dan mijn buis uit.

Nu kwam de mandenmaker terug, die mij mededeelde dat hij lang had
moeten zoeken vóór hij dokter “Martelsteen” had gevonden. Dit heerschap
had het erg druk, maar zou dadelijk komen.

Ik dankte hem voor zijn moeite, gaf hem nog wat tabak en liet hem toen
naar huis gaan.

Halef bracht me het water. Toen ik nu den gezwollen voet onderzocht,
bemerkte ik dat ik dien, hoewel gelukkig niet ernstig, had verstuikt. Ik had
het gewricht wel weer zelf op de rechte plaats kunnen brengen, maar wilde
er toch maar liever een dokter bij hebben. Een kleine misgreep kon me

misschien noodzaken langeren tijd hier te blijven. Ik zette intusschen mijn
voet in het koude water.

Eindelijk kwam de dokter. Maar ik had hem eerder voor een Chineeschen
brievenbesteller dan voor een Europeesch geneesheer gehouden.

Hij was klein van gestalte en tamelijk dik. Hij had wangen blozend als
appeltjes, zijn kleine eenigszins scheef liggende oogen, wezen er op, dat de
bakermat van zijn geslacht had gehangen aan den stang van een
Mongoolsche tent. Op zijn glad geschoren hoofd droeg hij, ver naar
achteren geschoven, zoodat zijn geheele voorhoofd bloot kwam, een oude
versleten Fez, die in plaats van een kwast met een bundel roode, blauwe en
gele sigarenbandjes was versierd. Zijn korte kaftan reikte hem slechts tot
aan de knieën en scheen uit één grooten zak te bestaan, want hij stond naar
alle kanten, van boven en van onderen, links en rechts, van voren en van
achteren, wijd uit. Deze bevatte de wandelende apotheek van den dokter.

Ten overvloede hing een tamelijk groote verbandmand aan riemen over zijn
schouder en bevatte zijn kostbare instrumenten.

Hij droeg dikke wollen kousen, met dubbele vilten zolen, en daaroverheen
pantoffels, die men veilig de zevenmijls pantoffels had kunnen noemen.

Toen hij binnen kwam, deed hij deze laatste uit en trad op zijn kousen op
mij toe.

Daar ik met mijn voet in ’t water zat, begreep hij natuurlijk dadelijk dat ik
degeen was die zijn hulp behoefde. Hij maakte een buiging en ik
beantwoordde zijn groet, zoo goed en kwaad als dat ging. Hij maakte de
mand los, zette die op den grond en vroeg:

—Spreekt gij gaarne veel?

—Neen!—antwoordde ik kortaf.

—Ik ook niet! Dus korte vragen en korte antwoorden. Dan zijn we spoedig
klaar!

Zooveel energie had ik bij den kleinen dikkert niet gezocht. Hij keek me
van onder tot boven aan, en begon toen:

—Gij zijt toch den man niet met een voet?

—Neen, met twee voeten.

—Wat! Alle twee gebroken?

Hij had mijn grap niet begrepen.

—Neen, een, den linker.

—Dubbel gebroken?

O wee! Hij sprak van een saamgestelde breuk! Waarom niet een
tiendeelige! Dat was echter zijn zaak. Hij kon moeilijk van mij verlangen
dat ik op de hoogte der verwonding wezen zou.

—Alleen verstuiking,—antwoordde ik.

—Steek uw tong uit!

Dat was nu nog mooier! Maar ik deed wat hij vroeg en stak mijn tong uit.
Hij bekeek en betastte dien, schoof hem naar links en naar rechts, en merkte
toen hoofschuddend op:

—Een gevaarlijke verstuiking!

—Neen, slechts een lichte!

—Stil! Ik zie het aan de tong. Wanneer is het gebeurd?

—Drie, hoogstens vier uur geleden!

—Dat is al veel te lang geleden! Daar kan heel licht bloedvergiftiging bij
komen!

Ik had hem bijna in zijn gezicht uitgelachen, maar ik bedwong me en
verwonderde er mij alleen over, dat het woord bloedvergiftiging, ook al in
het Turksch, burgerrecht verkregen had.

—Hebt gij pijn?—vroeg hij.

—O, dat is wel uit te houden.

—En eetlust?

—Een uitstekende, dat verzeker ik u.

—Goed, goed. Dan komt gij het wel te boven, maar laat nu uw voet zien.

Hij ging op zijn hurken zitten, maar daar hem dit niet heel gemakkelijk viel,
zette hij zich naast den emmer op den grond, en ik legde heel vertrouwelijk
mijn voet in zijn schoot.

Hij betastte dien eerst zacht, daarna al harder en harder met de
vingertoppen, knikte en vroeg mij:

—Schreeuwt gij gauw?

—Neen.

—Des te beter.

Een vlugge greep, een krachtige ruk, een licht knersen der botten—toen
keek hij mij glimlachend aan en vroeg:

—Nu, hoe was dat?

—Heerlijk.

—Nu, dan zijn wij klaar!

—Heelemaal?

—Neen, nu nog verbinden.

Als chirurg was hij zeer zeker een flink kereltje. Wie weet hoe een ander
mij zou hebben geplaagd en gemarteld, alleen om de zaak ernstiger te doen
schijnen en daardoor een grooter honorarium te kunnen bedingen.

—Waarmee verbinden?

—Met planken. Waar is hout?

—Daar houd ik niet van.

—Waarom niet?

—Dat deugt niet.

—Wat deugt niet, wilt ge soms planken met goud en briljanten?

—Neen, ik wil een gipsverband.

—Gips, gips. Ben je nu heelemaal gek, gips smeert men op muren, maar
niet op een been.

Dit was zijn zwakke zijde, maar ik was in Turkije.

—En met gips maakt men ook prachtige verbanden.

—Dat zou ik wel eens willen zien.

—Dat kan gebeuren, ik heb gips laten halen.

—En hoe zult gij dat aanleggen?

—Heb nu maar geduld, dan kunt gij het zien.

—En als ge nu geen gips kunt krijgen?

—Dan maak ik een verband uit klei.

—Klei!—riep hij uit. Nu wilt ge mij toch wat wijs maken.

—Volstrekt niet.

—Denk ook maar niet, dat dit u mogelijk zou zijn.

—Als ik maar wilde!—riep ik lachend uit.

—Wat denkt ge wel, ik ben een geleerde.

—Ik ook.

—Waarin hebt gij gestudeerd?

—In alles,—antwoordde ik kortaf.

—En ik zeker nog driemaal meer, ik ken het geheele Dispensatorium van
Sabur Ibu Saheli.

—En ik ken het geheele geneeskundige boek van Abd al Meschid uit het
hoofd.

—Ik ken het niet alleen uit het hoofd, maar het zit mij in vleesch en bloed.
Een verband van gips of klei! Gips is meel en klei is week en vloeibaar. Een
verband moet vast en stevig zijn.

—Maar gips en klei worden vast en stevig. Gij zult er verbaasd over staan;
trouwens een verband mag nog niet worden aangelegd, eerst moet ik natte
omslagen hebben, totdat de zwelling heeft opgehouden en de pijn minder is
geworden. Begrijpt gij?

—Allah, gij spreekt als een geneesheer!

—Dat weet ik wel, ik versta de kunst ook.

—Breng dan uw voet zelf weer in orde, als gij dien hebt verstuikt. Waarom
hebt gij mij dan laten roepen?

—Om u mijn tong te laten zien.

—Dan is een rundertong nog wel zoo groot en belangrijk. Maar bedenk
wel, dat mijn bezoek tien piasters kost. Gij zijt een vreemdeling en betaalt
dus dubbel. Begrepen?

—Hier hebt gij twintig piasters, maar doe mij nu het genoegen en kom niet
weer terug.

—Ik denk er niet aan. Ik heb aan deze eene keer meer dan genoeg!

Hij wierp het geld in een sleuf van zijn kaftan, hing de mand weer over den
schouder en ging naar de deur. Daar deed hij zijn pantoffels weer aan, en
wilde juist heengaan zonder groeten, toen Omar binnenkwam met een
emmer in de hand.

De dokter bleef stilstaan, keek naar den inhoud van den emmer en vroeg:

—Wat hebt gij daar?

—Altschy—gips.

—Dat is dus de gips, waarvan de planken gemaakt moeten worden? Wat
een dwaasheid, wat een onzin! Dat is toch de grootste nonsens, die men
bedenken kan! Zoo iets kan alleen in het brein van een gek opkomen!

Nog hield Omar de deur, in wier opening hij stond, open. Nu deed hij die
achter zich dicht, zoodat de dokter er niet uit kon, zette den emmer neer en
pakte den geneesheer bij de armen zeggende:

—Wel dikkert, wie zijt gij nu eigenlijk?

—Ik ben de dokter! Begrepen?

—Nu, ge zijt misschien een zeer bekwame kwakzalver. Maar wat hadt ge
nu eigenlijk te vertellen van dwaasheid, onzin en nonsens? Onze Effendi
verlangde die gips, en weet altijd opperbest wat hij doet. Duizend van die
kwasten als gij zijt, hebben niet zooveel verstand, in al hun leege hoofden

samen, als hij in één enkel haar! Wanneer gij hem zulke woorden durft
toevoegen, zoudt gij nog wel terecht kunnen komen, waar gij liever niet
wilt wezen! Men ziet dadelijk dat ge o, zoo dom zijt!

Dat werd den man der wetenschap toch te veel. Hij rukte zich los van Omar,
deed een paar passen achteruit, haalde diep adem, en barstte los, alsof zijn
longen met kruit waren geladen:

—Wat—, wat—moet ik je doen, met mijn muts je den mond stoppen?—
Daar dan, zoon van een aap, kleinkind en achterkleinkind van een baviaan!

Hij rukte zich de muts van het hoofd en wierp dien Omar in het gelaat.
Deze raapte hem op, greep met de andere hand den emmer en vulde de muts
met aangemengd gips.

—Daar heb je het bedeksel van je ongelukkige verstand weer terug!

Daar heb je het bedeksel van je ongelukkig verstand weer terug. (Bladz. 125).

En hij wierp hem het met gips gevulde hoofddeksel in het aangezicht, dat
rood was van toorn. De gips vloog uit de Fez, en in het volgend oogenblik
zag de dokter er uit, als een uit peperkoek gekneed kerstmannetje. De gips

was ook op zijn oogen terecht gekomen. Hij veegde en veegde, stampte met
de voeten, verloor zijn pantoffels en schreeuwde of hij vermoord werd, trok,
toen hij eindelijk weer kon zien, de riemen van zijn mand en wilde Omar
daarmede naar het hoofd gooien. Deze was daarop echter voorbereid en
ving de mand op. Daarbij ging het deksel open en de geheele inhoud:
tangen, scharen, pincetten, zwachtels, doozen en allerlei voorwerpen, rolden
op den grond, natuurlijk ook het voornaamste instrument dat een oostersch
geneesheer gebruikt, de klisteerspuit niet te vergeten.

De vlugge Arabier bukte handig en begon den dokter met al deze
voorwerpen te bombardeeren. Deze wist in zijn woede niet anders te doen
dan de wet der wedervergelding in praktijk te brengen. Hij nam eenige
dezer voorwerpen, die tegen zijn lichaam terecht waren gekomen, weer op
en wierp ze met geweld naar Omar terug, onder het uiten van allerlei
vloeken en scheldwoorden, waarin hij het bijzonder ver scheen te hebben
gebracht, maar die nagenoeg niet zijn weer te geven.

Gips droogt, zooals bekend is, zeer snel. Reeds na verloop van een paar
minuten was het een steenharde massa. Hier ging dit natuurlijk nog eens
zoo gauw, daar al het vocht in zijn kleeren trok. Toen zijn bovenkleeren
geheel wit waren geworden, staakte Omar het bombardement.

—Zie zoo! nu hebt ge genoeg gehad. Raap nu je rommeltje maar netjes bij
elkaar. De kuur is geëindigd. Sta maar op!

De dikke wilde van den stoel opstaan, maar zijn kleederen die geheel stijf
geworden waren, belemmerden hem daarbij. Dat was ook de reden waarom
ik niet tusschenbeiden was gekomen. De mogelijkheid om van gips een
verband te maken, was hem nu proefondervindelijk bewezen.

—Ik kan niet opstaan! Ik kan niet opstaan!—riep hij uit, zijn tien vingers,
wijd uitgespreidende.—Mijn kaftan is van glas! Mijn kaftan breekt!

Halef nam de fez bij de sigarenlintjes beet, en hield hem die voor.

—Kijk eens hoe mooi je hoofddeksel is geworden! Wat zegt ge daar nu van!

De Fez was bikkelhard geworden; ’t was grappig om te zien!

—Mijn muts! mijn muts!—schreeuwde de dikke. Ik heb die van jongs af
gedragen en nu wordt hij door zoo’n ongeluk van een mensch ontheiligd!
Geef hier!

Hij wilde er naar grijpen, maar toen hij zijn arm ophief brak de gips.

—Hebt gij ’t gezien? Hebt gij ’t gehoord. Mijn lichaam brokkelt af. Ik voel
dat ik ook innerlijk in stukken breek. Gij hebt mij tot een voorwerp van
afschuw en spot gemaakt. Ik ben een verloren man en gij kunt me wel
dadelijk laten brengen naar het kerkhof waar de cypressen over mij zullen
treuren! O Allah, Allah, Allah!

Zijn toorn was in weemoed overgegaan. Het verlies zijner sierlijkheid en
lenigheid van gestalte ging hem zeer ter harte. Reeds stonden allen op ’t
punt zijn weemoedige ontboezeming met een hartelijk gelach te
beantwoorden, toen ik met een handbeweging stilte gebood en hem
antwoordde:

—Jammer en treur niet, Hekim. Uw verdriet zal zich omzetten in vreugde,
wanneer gij beseft welk een gewichtige ontdekking gij hebt gedaan en
welke nuttige ondervinding gij hebt opgedaan!

—Ja, ik heb wel ondervinding opgedaan, maar voor mij van weinig
gewicht. Ik heb geleerd, dat men zich niet moet afgeven met menschen
zonder eenige beschaving!

—Meent gij dan misschien, Hekim, dat men die bij u vinden kan?

—Ja, want ik ben de man die kranken geneest en vermoeiden weer doet
opstaan. Dat is de ware beschaving.

—Gij zijt de man die van een patiënt durft zeggen, dat zijn tong niet zoo
groot en niet zoo belangrijk is als een rundertong. Wanneer gij u verbeeldt,
dat dit van beschaving getuigt, dan hebt gij ’t nog niet ver gebracht. Hoe ge

overigens uit mijn tong wilt zien, hoe ’t met de verstuiking van mijn voet is
gesteld, is en blijft me een raadsel.

—Dat zal u in uw leven wel meer zijn voorgekomen, dat gij iets niet kondet
begrijpen. Dat kan men wel aan u zien. Gij begrijpt natuurlijk ook niet, dat
gij mij in een toestand hebt gebracht die mijn eer en goeden naam
benadeelt.

—Neen, dat begrijp ik zeer zeker niet!

—Dan gaat uw wijsheid niet heel ver!

—En toch trekt gij den neus voor mij op en kijkt me aan met een gezicht, en
spreekt woorden, alsof gij de meest geleerde professor ter wereld zijt.

—Tegenover u ben ik ook professor geweest, want ik heb u practisch
onderricht in de verbandleer gegeven.

—Daar heb ik geen woord van gehoord!

—Ik sprak ook van practisch onderricht, en daar behoeft niet bij gesproken
te worden. Wat gij nu hebt geleerd, kan u maken tot den meest beroemden
van alle doktoren, die wonen in de landen die onder het beheer van den
Padischa staan!

—Wilt gij mij nu nog bespotten ook? Wanneer gij inderdaad zoo knap zijt
als gij beweert, geef mij dan liever goeden raad hoe ik weer uit die huid van
gips moet komen!

—Daarover zullen wij het later wel hebben. Gij hebt mij uitgelachen en
beweerd dat uit gips geen verband te maken was, en toch is dit het
allerbeste wat er bestaat. Gij liet mij niet aan het woord komen, en daarom
hebt gij nu uit ervaring moeten leeren. Pak uw kaftan beet. Die was eerst
zacht, en is nu zoo hard als een steen, zoo hard als een verband moet wezen
om aan een lichaamsdeel stevigheid te geven. Merkt gij nog niets?

Hij trok de wenkbrauwen samen en keek mij nadenkend aan.

Ik ging voort:

—Wanneer gij een gebroken been tusschen planken bindt, dan zullen deze
voor dat lichaamsdeel zeer lastig zijn, omdat zij niet den vorm van het been
aannemen, zich niet daar naar voegen. Zulk een verband deugt niet.

—Maar er bestaat geen ander verband. De grootste en voornaamste
doctoren in het land hebben zich er tevergeefs het hoofd over gebroken, om
een verband uit te denken dat stevig is en zich voegt naar den vorm van het
lichaam. Ik zelf heb een boek waarvan de titel is: Schifa kernik kyryklarin.
(Over de genezing van beenbreuken). Daarin staat te lezen dat men breuken
met planken kan behandelen.

—En wie heeft dat boek geschreven?

—De beroemde dokter Kari, Asfar Zulaphar!

—Nu, die heeft ongeveer twee honderd jaar geleden geleefd. ’t Is best
mogelijk dat men toen niet beter wist, maar nu zou men je uitlachen.

—Ja, maar ik lach er niet om!

—Daarom passen zijn redeneeringen en beschouwingen alleen voor dien
tijd en niet voor den tegenwoordigen. Er zijn nog meer andere verbanden.
Hebt gij de fez wel eens goed bekeken, die gij op uw hoofd hebt gehad?

—Hoe zou ik die niet hebben bekeken! Die kleine padde heeft hem mij
bitterlijk onder den neus geduwd.

—Vertel me dan eens, welken vorm hij heeft aangenomen?

—Dien van mijn hoofd!

—En wel volkomen; juist zoo gaat het met ieder ander lichaamsdeel.
Wanneer ik een arm, heb gebroken, laat ik dien eerst in ’t lid zetten, en
wikkel hem dan in dunne zwachtels. Deze bevochtig ik dan met gips, dat ik
in water heb opgelost, en zwachtel verder, telkens de verbandstof in het gips

doopende wanneer dit droog en hard is geworden. Zoo krijg ik een stevig
verband dat volkomen op den arm past!

—Ah—Oh—Aah!—riep hij uit en keek daarbij eerst mij en daarna Halef
aan, terwijl hij dezen toeriep:—Geef mij eens gauw mijn muts aan!

De Hadschi deed wat hij hem vroeg, en hield die voor hem, terwijl hij ze
naar alle kanten ronddraaide.

—Nog beter is het,—ging ik voort,—wanneer men de stof eerst in het
vochtige gips drenkt, en daarna om het lichaamsdeel windt. En opdat het,
droog geworden, het zieke lid geen pijn zou veroorzaken, legt men daar
eerst een laag watten op. Dan rust het lichaamsdeel in een zacht maar stevig
en nauwsluitend verband.

Hij keek me weer aan en riep toen plotseling uit:

—Allah! Allah! Nazich idschad bulma, azametti keschf! Allah! Allah! Welk
een heerlijke ontdekking, welk een prachtige uitvinding! Ik haast me, ik wil
het opschrijven!

Zonder zich te bekommeren om de stijfheid van zijn kaftan sprong hij op en
ging haastig naar de deur.

—Wacht eventjes! Neem meteen uw mand met instrumenten mee!—riep
Halef. En zet eerst je muts weer op.

De dokter bleef stilstaan. ’t Was kluchtig om hem te zien. De gips brak aan
alle kanten en brokkelde af. De kaftan bleef in de vouwen en plooien en ook
in den stand, waarin hij gebogen was bij het zitten van den geneesheer. Het
onderste achterdeel stak vooruit en hinderde hem in het loopen. Toen keerde
de kleine dikke man den Hadschi zijn rug toe, stak zijn armen achteruit en
zeide:

—Trek aan de mouwen! ik moet er uit!

Halef pakte hem beet en hield hem vast. De Aesculaap trok en trok, en
wrong zich eindelijk met zooveel geweld uit zijn gips-omhulsel los, dat hij
tegen de deur aan vloog; en daar hij die reeds had opengedaan, zoodat zij
alleen maar aan stond, kwam hij op de binnenplaats te recht.

—Tekrar gelirim, tekrar gelirim, schimdi tekrar gelirim! Ik kom terug, ik
kom terug, ik kom dadelijk terug!—riep hij terwijl hij haastig opstond en
wegliep.

Hij was van het verband in vuur geraakt en moest naar huis, om op te
schrijven wat ik hem had gezegd. Dat hij zijn pantoffels, zijn kaftan, de fez
en de mand met instrumenten had achtergelaten en nu blootshoofds over
straat liep, daarvan scheen hij zich niet veel aan te trekken. Hij was met hart
en ziel bij zijn beroep, maar had jammer genoeg, niet meer geleerd dan wat
anderen hem konden leeren die zelf niets wisten.

Nu moest het vertrek worden schoongemaakt. De stijve kaftan werd over
een paar stoelen gehangen en de instrumenten bij elkaar gezocht. Toen werd
mijn kamer voor mij gereed gemaakt. Osko had mij reeds lang weer water
gebracht, en ik bemerkte tot mijn groote vreugde dat de zwelling minderde.
Pijn had ik in ’t geheel niet meer. Later liet ik mij naar mijn kamer dragen
en neerleggen op het bed dat inmiddels voor mij in gereedheid was
gebracht. Ik maakte telkens frissche omslagen en was voornemens tegen
den avond een verband te leggen. Daarvoor moesten watten, gaas en een
nieuwe voorraad gips worden gehaald.

Toen ik ongeveer drie uur had gelegen, hoorde ik de stem van den dokter
aan de deur.

—Waar is de Effendi?

—Daar in die kleine kamer!—was Halefs antwoord.

—Dien me aan.

Halef deed de deur open en de dokter stapte naar binnen. Maar hoe!

Hij was gekleed als een bruidegom! Een blauw-zijden kaftan hing neer tot
op zijn voeten, die hij in fijne safraan lederen pantoffels had gestoken, en
op het hoofd droeg hij een blauw en wit gestreepten tulband waaraan een
granaten agraffe glinsterde. Hij zag er inderdaad feestelijk uit en had iets
plechtigs over zich. Bij de deur bleef hij staan, kruiste de armen over de
borst, maakte een diepe buiging en zeide:

—Effendim, japarim ziaret schúkúrüm ittibarún, mijn geëerde Effendi, ik
kom u mijn dank betuigen en de verzekering geven van mijn hoogachting!
Girisch bana ruchsat wer! Veroorloof mij binnen te komen.

Ik boog plechtig het hoofd en antwoordde:

—Jaklaschdyr, chosch sen.—Treed nader, gij zijt welkom!

Hij deed drie stappen, kuchte en begon:

—Effendim, uw hoofd is de bakermat van het verstand der menschen en uw
hersenen bevatten de kennis en wetenschap van alle volkeren. Uw geest is
scherp als de scherpte van een scheermes, uw oordeel is puntig als de naald
waarmede men booze zweren open maakt. Daarom is het uw kismet
geweest, de groote vraag tot oplossing te brengen, hoe men breuken,
verstuiking, verrekkingen en kneuzingen behandelen moet. Uw genie heeft
alle sferen der wetenschap doorloopen, heeft gevorscht op elk gebied, totdat
gij terecht zijt gekomen bij de zwavelzure kalk, die de onwetende Barbaren
met den naam gips bestempelen. Daar hebt gij water bij gedaan en het
daarna omgeroerd, waardoor men het op linnen kan uitstrijken, waarmede
men dan de gewrichten, botten en pijpen omwikkelt, om dezen de
stevigheid te geven die zij noodig hebben. Daardoor zult gij in den loop der
tijden millioenen armen en beenen voor verkromming en vergroeiïng
bewaren, en de professoren der toekomst zullen inzamelingen houden om
voor u een monument op te richten, waarop uw hoofd in steen zal zijn
uitgehouwen op uw gestalte. Op den steen zal uw naam in gouden letters
worden gegraveerd. Tot zoolang zal ik hem in mijn notitieboekje
opschrijven, en ik verzoek u mij dien naam te noemen.

Hij had deze woorden op plechtigen toon gesproken, alsof hij sprak uit
naam eener deputatie, die echter alleen uit zijn persoon bestond.

—Ik dank u!—antwoordde ik,—de waarheid echter gebiedt mij te
bekennen, dat ik het niet geweest ben, die deze groote uitvinding heb
gedaan. In mijn vaderland is zij overbekend, zoowel bij doktoren als bij
leeken.

Wanneer gij echter den naam van den uitvinder wilt weten, zal ik u dien
noemen. De geleerde man, aan wien zoovele menschen hun rechte
ledematen te danken hebben, heet Mathijsen en was een beroemd
heelkundige in het land dat Holland wordt genoemd. Ik heb uw dank niet
verdiend, maar het verheugt mij zeer, dat de uitvinding uw goedkeuring
wegdraagt, en ik hoop dat gij die veelvuldig in praktijk zult brengen!

—Dat ik vast besloten ben, die geneeswijze toe te passen, zal ik u bewijzen.
Maar den dank moogt gij niet afwijzen. Al zijt gij dan ook de uitvinder niet,
gij hebt die weldaad dan toch hier ingevoerd. Ik zal den dag van heden niet
vergeten, en heb tot mijn groote vreugde gezien dat mijn kaftan nog in
wezen is. Die zal nu mijn uithangbord wezen. Ik zal die voor de deur van
mijn huis ophangen, zoodat een ieder die het een of ander lichaamsdeel
heeft gebroken, zien kan, dat ik hem in zwavelzure kalk wikkel. Ik heb
reeds geprobeerd hoe die moet worden gemaakt, en verzoek u vriendelijk
mijn werk in oogenschouw te nemen, en mij uw oordeel te zeggen. Wilt gij
dat?

—Zeer gaarne!—antwoordde ik.

Hij ging naar het venster en klapte in de handen. De deur die naar de groote
kamer leidde, werd opengedaan en ik hoorde zware voetstappen.

—Hierheen!—beval hij.

Dadelijk daarop verschenen twee mannen die een groote tobbe droegen, die
tot aan den rand met vloeibare gips was gevuld. De een droeg buitendien
een voorraad watten, voldoende om tien personen in te wikkelen, terwijl de

andere een pak katoen in de hand hield. Zij zetten hun last neer en gingen
heen.

Toen er daardoor wat plaats was gekomen, kwamen twee mannen binnen
die een baar droegen. Daarop lag een man met grooten baard, die tot aan
den hals was toegedekt. Zij zetten de baar neer en gingen toen weder de
kamer uit.

—Hier zult gij nu het eerste verband zien, dat door mij werd aangelegd!—
begon de dokter. Ik heb me de noodige grondstoffen aangeschaft en dezen
arbeider laten komen om mij als model te dienen. Hij krijgt iederen dag tien
piasters en den kost. Veroorloof mij dat ik het laken wegneem en u den
patiënt toon.

Hij nam het laken weg, en toen ik het model zag, moest ik mij geweld
aandoen, om niet in lachen uit te barsten. De dikke had allerlei breuken en
kneuzingen bedacht en den armen man dienovereenkomstig met gips
verbonden. Maar hoe!

De schouders, de boven- en onderarmen, zelfs de heupen waren in gips-
zwachtels gewikkeld, die alle wel een handbreed dik waren. Ook de
borstkas was van zulk een pantser voorzien, zoodat een kogel er zeker niet
zou zijn doorgedrongen.

De man leek inderdaad een werkelijke patiënt, die den dood nabij was. Hij
kon zich niet bewegen, ja zelfs nauwelijks ademhalen. En dat alles voor een
gulden twintig per dag. Per dag! Dat was het vermakelijkste van de
geschiedenis. Hij moest dus dagenlang in die verbanden liggen en
waarvoor?

—Hoe lang wilt gij die proef dan laten duren?—vroeg ik.

—Zoolang als hij het kan uithouden. Ik wil de uitwerking bestudeeren die
de zwavelzure kalk op de verschillende lichaamsdeelen heeft.

—Op een gezonde? De eenige uitwerking die ’t op hem zal hebben, is dat
hij het niet meer kan uithouden. Wat is er met zijn borst gebeurd?

—Hij heeft vijf ribben gebroken, twee rechts en drie links.

—En met de schouders?

—De beide sleutelbeenderen zijn gebroken.

—En hoe staat het met de heupgewrichten?

—Die zijn beide uit de kom geschoten. Maar nu heeft hij nog iets: de
onderkaak is ontwricht en nu heeft hij de klem gekregen. Hoe men dát nu
met gips moet verbinden, is mij niet recht duidelijk en ik zou gaarne hebben
dat gij mij dit eens vóórdeelt!

—Maar Hekim, dat wordt immers nooit verbonden.

—Niet?... en waarom niet?

—Wanneer men de onderkaak weer op zijn plaats brengt, wijkt de klem van
zelf en is daar geen gipsverband meer bij noodig.

—Goed, dan zullen we aannemen dat zijn mond weer geheel in orde is.

—Maar wees nu zoo goed en maak ook zijn ribben vrij. De man snakt naar
lucht!

—Zooals ge wilt. Ik zal gereedschap gaan vragen bij den waard.

Ik was zeer benieuwd wat hij zou meebrengen. Bij zijn binnentreden was ik
juist bezig een verschen omslag om mijn voet te doen en ik keek eerst op,
toen ik hamerslagen hoorde.

—Om Godswil! Wat doet ge daar? Wat hebt ge daar in uw handen?

Ik kon dat namelijk niet zien, omdat hij met den rug naar mij toestond.

—Tshekidsch ile kalemkiarlyk! hamer en beitel!—antwoordde hij
doodbedaard.

—Dan zult ge hem de ribben inderdaad nog stuk slaan of hem den beitel in
de borst stooten.

—Ja, maar hoe moet men dan doen?

—Met een schaar, een mes, of een daartoe geschikte zaag, al naar de plaats,
waar het verband is aangebracht, en de dikte er van.

—Een beenderenzaag is in mijn mand, ik zal die gaan halen.

—Breng dan meteen mijn kleinen reisgenoot mede, die kan u helpen, want
ik ben er niet toe in staat!

Toen Halef binnenkwam, gaf ik hem eenige wenken en hij begon het
gipsverband los te maken, hoezeer de dokter daar ook tegen protesteerde.
Het was zwaar werk en het duurde geruimen tijd voor en aleer het model
van al zijn verbanden was bevrijd. Er moest licht bij worden aangestoken,
want de avond was inmiddels gevallen.

De arme kerel, bij wien, behalve de leelijke beenbreuken en kneuzingen, de
dokter ook nog mondklem had willen constateeren, had geen enkel woord
gesproken. Maar toen hij van het laatste verband was bevrijd, zeide hij tot
mij:

—Ik dank u, Heer!

Met één sprong was hij buiten.

—Halt!—riep de dikke hem na. Ik heb je nog noodig, want nu beginnen wij
weer van voren af aan!

Maar al zijn roepen was tevergeefs.

—Daar loopt hij me weg! Wat moet ik nu beginnen met al mijn mooie gips,
watten en zwachtels?

—Laat hem loopen!—antwoordde ik. Wat hadt gij dan gedacht? Met dien
voorraad gips kunt gij wel twee huizen bedekken. Ik kan er wel wat van

gebruiken, want ik geloof dat het nu tijd wordt om mij te verbinden!

—Uitstekend, Effendi! Uitstekend! Ik zal dadelijk beginnen!

—Langzaam, langzaam! En doe nu precies wat ik u zal zeggen.

De man was geheel in vuur en deed mij onder het aanleggen van het
verband, allerlei verhalen van kunststukken, die hij reeds had verricht. Toen
wij gereed waren, zeide hij:

—Ja, dat is heel wat anders. Ik zal meteen mijn proef-patiënt weer laten
komen, en hem morgen weer hier heen laten brengen!

—En wanneer wilt ge hem dan verbinden?

—Van avond nog!

—Allah! dan moet hij dus tot morgen zóó blijven liggen! Gij zult hem nog
vermoorden. Wanneer ge u op hem wilt oefenen, moogt gij niet al zijn
ledematen tegelijkertijd verbinden, maar slechts een tegelijk, en ook moet
ge ieder verband dadelijk weer afnemen wanneer het stijf geworden is. Dan
moet ge ook onthouden, dat men in de verbanden openingen kan snijden om
zich van den toestand van bijzondere plekken op de hoogte te stellen. Gij
hebt niemand die u daarin kan onderrichten en ook geen boek om in te
studeeren. Gij moet dus zelf nadenken en proeven nemen!

—Effendi! Blijf toch hier en onderricht mij. Alle Hekims uit den omtrek
zullen gaarne uw lessen volgen!

—Ja, en dan moesten wij als modellen dienen!—voegde Halef er aan toe.
Dat ontbreekt er nog aan! Gij hebt nu van middag genoeg geleerd, en moet
nu maar zien, u zelf verder te helpen!

—Wanneer gij er geen tijd voor hebt, moet ik van zelf wel van dat
onderwijs afzien. Het is waar, ik heb van middag veel geleerd en weet
eigenlijk niet hoe ik u mijn dankbaarheid zal toonen. Geld zoudt gij toch

niet aannemen. En daarom zal ik een aandenken geven, Effendi, dat u
inderdaad genoegen zal doen!

—En dat is?

—Verscheidene flesschen met spiritus en verschillende soorten lint- en
dauwwormen, waaraan ik zeer veel aardigheid heb. Maar ik gun ze u van
harte!

—Ik moet u daarvoor danken, want die flesschen zouden mij op reis veel te
lastig zijn.

—Dat spijt me, maar ik wil u toch toonen dat ik niet ondankbaar ben. Ik zal
u het liefste geven, wat ik bezit: een skelet. Ik heb de beenderen zelf
afgeschrapt, gekookt, gespoeld en gebleekt.

—Ook daarvoor moet ik u danken.

—Wilt gij mij beleedigen?

—Volstrekt niet, maar ge begrijpt toch wel dat ik op mijn paard geen skelet
kan meenemen.

—Dat is waar! Maar veroorloof me dan tenminste dat ik u hartelijk de hand
druk.

De Hekim was, als de meeste dikke menschen, in den grond een zeer
goedig manneke. Hij was zeer leergierig en dankbaar, en was sedert den
namiddag zeer veel veranderd. Hij was overgelukkig toen ik hem
uitnoodigde deel te nemen aan ons avondmaal, en toen hij daarna afscheid
van ons nam, scheidden wij als goede oude vrienden.

Zijn dragers hadden zoo lang moeten wachten, en sleepten nu hun lasten
weer mee. In plaats van het model lag nu de mand met instrumenten en de
stijve kaftan, die als uithangbord dienst moest doen, op de baar.

Het overige gedeelte van den avond brachten wij door, met te overleggen
wat wij den volgenden dag zouden beginnen. Ik was vast besloten om, in
weerwil van mijn voet, de reis voort te zetten want wij mochten den vier
mannen die wij vervolgden, niet zulk een belangrijken voorsprong geven
dat wij hun spoor konden verliezen.

Op het briefje, dat Hamb el Amasat had geschreven en dat mij te Edreneh in
handen gekomen was, stond te lezen:

—In pripeh beste la karanorman chan ali sa panajir menelikde—zeer
spoedig bericht in Karanorman-khan, maar na de jaarmarkt te Menelik.2

Menelik lag nu achter ons en wij waren den broeder van Hamb el Amasat
tot hiertoe gevolgd, zonder ook maar een flauw vermoeden te hebben waar
dit Karanorman eigenlijk lag. In ieder geval was deze plaats het doel van
zijn tocht en zouden wij hoogst waarschijnlijk beiden daar aantreffen. Zij
hadden iets zeer slechts in den zin, wat wij wilden voorkomen. Daarom
hadden wij dezen tocht ondernomen en wanneer wij hun een grooteren
voorsprong gaven, was het zeer waarschijnlijk dat wij ons doel niet zouden
bereiken. Daarom moesten wij beslist den volgenden dag verder gaan.

Halef beschouwde mij als patiënt en verlangde dat ik me zou ontzien. Osko
en Omar waren het echter volkomen met mij eens. De laatste liet zelfs de
spreuk der wrake der woestijn hooren:

—Ed dem b’ed dem! Bloed voor Bloed! Ik heb gezworen den dood mijns
vaders te wreken, en ik moet mijn woord houden. Wanneer gij morgen niet
meegaat, dan vertrek ik alleen. Ik heb geen rust voor ik den moordenaar
mijn mes in het hart heb gestooten!

Dat klonk woest en onmenschelijk. Als Christen hing ik aan de leer “Hebt
uwe vijanden lief!” maar toen ik mij het oogenblik herinnerde dat zijn
vader, onze gids, zoo jammerlijk was omgekomen, gevoelde ik toch dat die
dood moest worden gewroken. Of dit nu juist moest geschieden op de wijze
die Omar voorstelde, daarover was ik het op dat oogenblik nog niet met

mijzelf eens. In ieder geval was ik vast besloten, geen doodgewonen
barbaarschen moord te dulden.

Wanneer ik niet gewekt geworden was, had ik zeer zeker een gat in den dag
geslapen. De mandenmaker stond buiten en wenschte mij te spreken. Ik
ontving hem, vrijwel ontstemd door de stoornis, maar toen ik achter hem
zijn zwager, den waard zag binnenkomen, begreep ik dat er gewichtige
redenen voor moesten bestaan om mij uit den slaap te halen en zette ik een
vriendschappelijker gezicht.

—Heer,—zeide de waard. Ik dacht niet dat ik u zoo spoedig zou weerzien.
Neem mij niet kwalijk, dat wij u in uw rust komen storen, maar er staat veel
op het spel. Het geldt uw leven!

—Alweer! Maar we willen hopen dat het niet zoo ernstig is als gij u
voorstelt.

—Het zou zeer ernstig zijn, wanneer ik u niet had kunnen waarschuwen. De
beide Aladschy’s zijn hier bij mijn broeder geweest!

—Ah! wanneer?

—Bij het aanbreken van den dag!—antwoordde de mandenmaker tot wien
ik deze laatste vraag had gericht. Wij waren al vroeg wakker, want de
vreugde over uw geschenken hield ons uit den slaap. Zelfs de kinderen
waren reeds opgestaan. Ik was naar de rivier gegaan, om naar de netten te
zien, die ik gisteren avond nog had uitgezet. Toen ik terugkwam, hielden
juist twee ruiters voor de deur stil, waar zij met de kinderen spraken. Vader
lag nog te bed. Toen zij mij zagen aankomen, vroegen zij of hier gisteren
niet vier ruiters waren voorbij gekomen, waarvan een, een Scherif-tulband
droeg, en een gekleurden bril op had. Een der paarden was een zwarte
Arabische hengst.

—En wat hebt gij geantwoord?—vroeg ik in spanning.

—Wel, ik dacht dadelijk dat dit wel de Aladschy’s zouden zijn waarover gij
ons hadt gesproken, en verzweeg de waarheid.

—Hm! dat zal je wel slecht zijn bekomen.

—Begrijpt gij dat al?

—Uw kinderen hadden het zeker reeds verraden!

—Zoo is het. Zij sloegen mij met hun zweepen en dreigden mij te dooden,
als ik hun niet de waarheid zeide.

—Het is heel goed, dat gij hun de waarheid hebt verteld.

—Weet ge dan, dat ik dat heb gedaan?

—Ik merk het aan uw schuwen blik. Gij vreest dat ge iets verkeerds hebt
gedaan en hebt daardoor geen rustig geweten.

—Effendi, gij hebt het bij het rechte eind. Ik had me wel uit de voeten
kunnen maken, maar dan hadden zij dat zeer zeker op mijn vader en de
kinderen gewroken. En daar deze laatsten toch al hadden gebabbeld, zei ik
dat gij inderdaad voorbij waart gereden.

—Maar toch verder niets?

—Ik wilde dat alleen zeggen, maar zij hadden de kinderen reeds volkomen
uitgehoord en van hen vernomen dat gij uw laarzen geledigd en aan vader
geld gegeven had en dat ik u vandaag naar Taschköj zou brengen, waar ik
ook reeds met de booze mannen was geweest.

—Dan hebt gij ’t wel moeten bekennen!

—Ja, ik kon niet anders, en ik hoop dat u er niet boos om zult wezen.

—Ik kan er u niet om beknorren. Ik had voorzichtiger moeten zijn en er niet
over spreken in tegenwoordigheid der kinderen. Hadden de roovers
geweren?

—Ja, en zij zagen er uit alsof zij ’t hard hadden te verantwoorden gehad. De
een had een pleister op de bovenlip, en zijn neus had de kleur van een

blauwe pruim.

—Dat is Bybar geweest, dien ik met een houw de bovenlip had
opgescheurd. Maar hij droeg toch een baard?

—Dan heeft hij dien afgeknipt om een pleister op de scheur te kunnen
leggen; mijn broer zal dat wel weten. Hij sprak in het geheel niet. Zijn broer
deed het woord. Deze zat zoo slecht in den zadel alsof hij zijn ribben had
gebroken.

—Ik smakte hem tegen een boom en daarvan zal hij de gevolgen nog
voelen. Wat deden zij toen?

—Zij gaven mij nog een paar stompen, en reden toen in de richting van
Radowitsch weg.

—Dat geloof ik niet. Ik denk dat zij naar het bosch zijn gereden, waar gij
ons doorheen moet brengen. Zij zullen ons dáár willen overvallen. Zij
kennen ongetwijfeld den omtrek!

—Gij hebt goed geraden, Effendi. Ik dacht hetzelfde en ben hen daarom
achterna geslopen. Al heel gauw sloegen zij rechts af, de bergen in.

—En nu hebben zij zich daar verborgen en wachten ons op. Voor alles moet
ik weten, hoeveel en wat gij hun hebt verteld. Gij hebt dus bekend dat ik te
Radowitsch ben. Gij hebt misschien ook wel gesproken over mijn
gewonden voet die me waarschijnlijk zal noodzaken te Radowitsch te
blijven?

—Neen, geen woord!

—Dan verwachten zij ons heden. Hebben zij niet gevraagd, wanneer wij
voornemens waren te vertrekken?

—Ja, en ik zeide dat ik dat nog moest vernemen. Toen zwoeren zij, mij te
vermoorden en mijn hut af te branden, wanneer ik hen zou verraden.

Daarbij vertelden zij mij dat zij de Aladschy’s waren, van wie ik zeker wel
zou hebben gehoord en die hun bedreiging altijd uitvoerden.

—En toch komt gij het mij vertellen!

—Dat is mijn plicht en ook de dankbaarheid gebiedt het mij. Misschien
kunt gij het wel zoo inrichten, dat ik toch heb gezwegen!

—Dat gaat misschien gemakkelijk genoeg. Natuurlijk ben ik u dankbaar
voor uw waarschuwing, zonder welke ’t mij slecht had kunnen vergaan.

—Ja, Heer, gij zoudt verloren zijn geweest!—viel zijn broer hem in de rede.
Ik heb het met mijn eigen ooren gehoord.

—Ze zijn dus weer naar u toegekomen?

—Natuurlijk. Maar ik was er geenszins mede in mijn schik, want ik had
genoeg aan hun eerste bezoek.

—Dat was gisteren namiddag! Of hebt gij hen reeds vroeger gezien?

—Gehoord had ik wel van hen, maar ik had ze nog nooit gezien. Zij
kwamen ’s morgens bij mij en vroegen Raki, en gingen aan de tafel voor het
huis zitten, nadat zij de paarden naar achteren hadden gebracht.

—En vermoeddet gij wie zij waren?

—Ja hun paarden en hun reuzen-gestalten pasten volkomen bij de
beschrijving die men van hen had gegeven. Ik was zeer op hen gebeten,
omdat ik hen hield voor de dieven van mijn paard en mijn pakzadel.

—Gij weet dus reeds dat beide verdwenen waren?

—Natuurlijk, dat zag ik zoodra ik was opgestaan.

—En was het dan niet mogelijk dat uw paard was weggeloopen?

—O, dat was nog nooit gebeurd en dan had het zadel er toch moeten wezen.

—Dat is volkomen waar, het zadel loopt niet met het paard weg.

—Ik vertelde hun van den diefstal, en zij schenen te merken dat ik er hen
van verdacht, want ze werden boos tegen mij en dwongen mij eindelijk in
de kamer te blijven.

—En liet gij u dat maar welgevallen?

—Wat kon ik er tegen doen?

—De hulp van uw buren inroepen.

—Ik kon toch niet weg om die te halen, en zelfs indien dit mogelijk was
geweest, had ik het toch niet gedaan. Wanneer de Aladschy’s bij iemand
komen, doet men maar het beste hun te gehoorzamen, want wanneer men
ook al eenig oogenblikkelijk voordeel op hen behaalde, zouden zij dit later
toch wreken. Ik bleef dus rustig in de kamer. Ik mocht niet eens de kinderen
halen, wat gij later toch hebt gedaan, Effendi!

—Kwam er in dien tijd niemand bij u binnen?

—Gij dacht dat de komst van een gast hen misschien zou hebben verjaagd!

—Zijn zij dan bij uw komst vertrokken?

—Neen, daar hebt gij gelijk in!

—Er ging niemand voorbij, er kwam slechts een persoon en dat was——

—De Bakadschi Toma van Ostromdscha!—viel ik hem in de rede. Die wist
dat de Aladschy’s op hem wachtten. Buitendien waren zij den vorigen nacht
in de nabijheid geweest en wisten ook dat gij twee paarden bezat. Zij zijn de
eigenlijke oorzaak van den diefstal!

—Dat heb ik nu van mijn broeder gehoord.

—En bleef die Toma maar kort bij u?

—O neen, hij steeg van zijn muildier, ging bij hen zitten en vertoefde wel
een uur bij hen.

—En kondet gij niet hooren wat zij zeiden?

—Van de kamer uit niet, ik hield hen echter voor de dieven van mijn
paarden, en daar ik vermoedde dat zij erger in den zin hadden omdat ik de
kamer niet mocht verlaten, nam ik mij voor te luisteren. Gij zult wel hebben
gezien dat in mijn kamer een ladder staat, waarmede men op den zolder kan
komen waar het stroo ligt. Ik klom naar boven en vandaar uit kon ik
zachtjes door het luik op het uitstek komen. Ik hoorde ieder woord en
vernam wat in Ostromdscha was geschied. De bode vertelde dat uitvoerig,
en zeide dat gij tegen den middag zoudt opbreken en dus ongeveer twee uur
later langs mijn huis zoudt komen. Verder hoorde ik, dat hij reeds den
vorigen avond met hen had gesproken.

—Aha!—riep ik uit—nu begrijp ik hoe het mogelijk was, dat de Mubarek
de Aladschy’s zoo gauw vinden en tegen mij opzetten kon.

—Het schijnt dat hij hen reeds vóór uw aankomst had besteld om den een
of anderen gemeenen streek uit te voeren. Gij hebt hem daarin gestoord, en
daarom heeft hij van bun aanwezigheid gebruik willen maken om zich op u
te wreken.

—Wat hoordet gij nog meer?

—Dat de Mubarek met nog drie anderen was ontkomen, en dat gij sterven
moest. Hij duidde zelfs de plaats aan, waar gij zoudt worden overvallen,
namelijk niet ver van de scherpe bocht die de weg in het bosch maakt.

—Daar heeft in elk geval de strijd tusschen hen en mij plaats gehad!

—En gij hebt hen overwonnen, zooals mijn broer mij heeft verteld. Effendi,
Allah is met u geweest, anders hadt gij het onderspit moeten delven.

—Zeer zeker! Maar ga voort.

—De bode zeide hun, dat zij niet op hun geweren en pistolen moesten
rekenen, want dat gij kogelvrij waart. Toen lachten zij hem in zijn gezicht
uit. Toen hij hun echter precies vertelde wat er gebeurd was, werden zij
bedaarder en geloofden eindelijk dat gij inderdaad kogelvrij zijt!

—Nu, en wat denkt gij daarvan? vroeg ik.

—Effendi, er bestaat tweeërlei tooverij. Bij de een is de hulp van Allah
noodig, en bij de andere de hulp van den duivel. Gij hebt ook tooveren
geleerd, maar Allah helpt u.

Ik antwoordde hem:

—Meent gij inderdaad dat de Almachtige door enkele woorden, teekenen of
ceremonieën van een zijner zwakke schepsels, gedwongen zou kunnen
worden, hem ter wille te zijn?

—Hm! Neen, want dan was die mensch nog machtiger dan Allah zelf. Maar
gij doet mij schrikken! Toovert gij dan met behulp van den duivel?

—O neen, wij tooveren in het geheel niet, en kunnen niet meer dan andere
menschen.

—Maar gij zijt toch kogelvrij!

—Wij zouden wat blij zijn, als dat inderdaad het geval was. Maar jammer
genoeg, zou een kogel in onze huid, een even groot gat maken, als in die
van ieder mensch.

—Dat kan ik niet gelooven. Gij hebt immers de kogels met de hand
opgevangen.

—Dat leek maar zoo. Ik heb mezelf reeds verweten dat ik de menschen in
hun bijgeloof heb versterkt, maar misschien kan ik dat door u weer goed
maken. Wanneer gij weer te Ostromdscha komt, zult gij daar wel over ons
hooren spreken. Vertel de menschen hoe het gegaan is. Ik had gehoord, dat
wij zouden worden overvallen, of van uit een hinderlaag doodgeschoten, en

toen kwam ik op het denkbeeld, om de menschen in den waan te brengen
dat wij kogelvrij waren, omdat men dan hoogst waarschijnlijk niet op ons
schieten zou. Ik zal u vertellen hoe ik dat heb aangelegd.

En nu legde ik hem alles uit. Zijn gezicht werd al langer. Toen bekwam hij
langzamerhand van zijn verbazing, hoorde mij ten einde toe aan, en zeide
lachend:

—Het verheugt mij buitengewoon, Heer, dat gij mij die geschiedenis hebt
verteld. Ik zal te Ostromdscha een groote rol spelen, wanneer ik de
menschen uitlach en hun vertel, hoe de zaak in elkaar zit. Ik wilde dat ik het
hun kon laten zien.

—Dat kunt gij. Ik heb nog meer kogels, en wanneer gij mij belooft
voorzichtig te zijn en ze niet met andere te verwisselen, dan wil ik u die
geven.

—Ja, geef ze mij. Ik ben o zoo blij dat gij dit wilt doen. Maar weet gij, dat
ik nu nog meer eerbied voor u heb dan te voren.

—Waarom?

—Omdat het nog veel meer zegt, zich door wijsheid en slimheid ergens
doorheen te slaan dan door tooverij. En nu geloof ik ook dat de
goochelkunst uit niets anders dan zulke kunstgrepen bestaat. Gij hebt echter
uw doel bereikt, want de Aladschy’s besloten in ’t geheel niet op u te
schieten, maar u met bijlen en messen af te maken. De bode beschreef u zoo
nauwkeurig, dat geen vergissing haast mogelijk was en ging toen heen.
Geen kwartier later kwaamt gij.

—En wien meendet gij te zien?

—Een Scheriff. Ik kon niet vermoeden dat gij de vreemde Effendi waart,
die zou worden vermoord.

—En hebt gij ook ons gesprek beluisterd?

—Neen, want uw persoon leek mij niet van voldoende gewicht. Toen
kwaamt gij binnen en waart vriendelijk tegen mij en de kinderen. Gij
genaast zelfs mijn dochtertje van haar tandpijn. Ik wist wel is waar niet, wat
zij met u voorhadden, maar gij waart vriendelijk tegen ons geweest en
daarom waarschuwde ik u.

—Met gevaar voor u zelf.

—Dat was zoo groot niet. Ik waagde er alleen een paar zweepslagen aan.
Toen zij met u waren weggereden, maakte ik mij ongerust over u, want zij
hadden elkander zulke vreemde blikken toegeworpen. Daarom wenkte ik u
nog eens, toen gij op de brug omkeekt.

—Ik begreep dat gij mij tot voorzichtigheid wildet aanmanen. En wat deedt
gij daarna?

—Ik ging naar mijn buren, vertelde hun wat er was voorgevallen en riep
hen op, om met mij het bosch in te gaan en u uit de handen der roovers te
bevrijden en ook de vier vreemdelingen te redden, die zouden worden
overvallen.

—Maar daarvoor waren ze niet te vinden!—vervolgde ik zijn verhaal. Ze
waren natuurlijk bang voor de wraak der Aladschy’s en verscholen zich
veilig achter hun vier muren. Dat kan ik me voorstellen. De vrees is de
grootste vijandin dergenen die vreesachtig zijn. Ergens anders waren de
Aladschy’s nooit zoo ver gekomen; men zou hen heel gauw onschadelijk
hebben gemaakt.

—Meent gij, in uw vaderland?

—Ja zeker!

—Is daar dan iedereen een held?

—Neen, maar daar is het onmogelijk dat een Skipetaar de menschen
zooveel vrees aanjaagt. Wij hebben geen strengere maar wel veel zachtere
wetten dan gij, maar ze worden gehandhaafd. Daarom vreest ook niemand

de wraak van een mensch, want de politie is sterk genoeg om de zwakkeren
en goeden en eerlijken te beschermen. Maar wie beschermt u?

—Niemand, Heer. De vrees alleen. Wie het bijvoorbeeld zou wagen om
zich tegen de Aladschy’s te verzetten en hun bevelen niet uit voeren, zou
alles van hun toorn hebben te vreezen, en er is geen overheid die hem
daarvoor kan vrijwaren. Daarom moet het u niet verwonderen, dat mijn
buren niets met de zaak te doen wilden hebben.

—Maar gij zijt ook niet groot in getal!

—Ook dat, en buitendien is men vrij algemeen de meening toegedaan dat
twee van die Aladschy’s allicht tien man kunnen staan!

—Hm! Dan kan ik er wel twintig voor mijn rekening nemen, want ik ben
hun de baas af!

—Maar alleen met Allah’s hulp, Effendi. Die roovers zijn verschrikkelijk.
Toch nam ik mij voor, de vreemdelingen te waarschuwen. Daarom zette ik
mij op de bank voor mijn huis neer en wachtte hen op.

—Hebt ge ze gezien?

—Neen, mijn kinderen waren aan het kibbelen geraakt, zij huilden en ik
ging naar binnen om den strijd te beslechten. En in dien tijd moeten de
vreemdelingen voorbij gekomen zijn. Ik ben er slecht afgekomen, maar wat
mij uit hun gesprek bleek, deed me veel genoegen. Ik hoorde namelijk dat
de bewuste Scheriff hen had overwonnen!

—En gij vermoeddet dus niet dat de Scheriff de aanvoerder was dergenen
die zij wilden opwachten?

—Die gedachte is niet in mij opgekomen. Maar later, toen zij wat kalmer
waren geworden en bij de Raki zaten, haalde de een een briefje voor den
dag, dat zij lazen. Ik hoorde dat gij dat aan een boom hadt gestoken. Zij
konden er echter niet uit wijs worden en wisten alleen dat er drie ruiters
voorbij waren gekomen, die zich precies aan dit briefje hadden gehouden.

—En hielden zij die voor de verwachten?

—Neen, want de hoofdpersoon ontbrak immers. Zij meenden dat gij nog
voorbij moest komen. Ofschoon de bode hun had meegedeeld, dat gij
gewaarschuwd waart geworden, wilden zij het toch met u opnemen. Zij
waren zoo ontzettend woedend, dat zij al hun kalmte verloren hadden en
ook niet meer nadachten. Hun geweren waren gebroken. Zij hadden de
stukken bij zich. Ik heb die alle op mijn rug gevoeld. De kinderen begonnen
daarover te huilen en kregen ook schoppen en slagen. De een kon niet
rechtop staan, dien hadt gij tegen een boomstam gegooid. Hij kleedde zich
uit en ik moest hem zeker wel een paar uur den rug wrijven met raki en
boter. De andere bloedde voortdurend. Gij hadt hem van onderenop een por
gegeven en daarbij zijn bovenlip verwond, naar hij zeide met de duimen
van uw vuist. Zijn neus was bont en blauw en dik en gezwollen. Hij wreef
dien met raki. Later toen de twee anderen kwamen, knipte een hunner hem
den baard af en ging in het naburige bosch hars halen, en maakte daarvan,
met boter, een pleister die op de lip werd gelegd.

—De twee anderen kwamen? Wie waren dat?

—O, dat waren eerst een paar echte galgentronies. Die moest gij eens
gezien hebben. Zij hadden den vorigen nacht bij Ibarek in Dabila geslapen,
en—

—O, die ken ik. Het waren broeders. Hebt gij dat niet gemerkt?

—Ja, ik hoorde al heel gauw dat zij, evenals de Aladschy’s, broeders waren.
Zij kenden dezen en ook u!

—En wisten zij dat zij de Aladschy’s zouden aantreffen?

—Neen, de twee paren broeders waren zeer verwonderd over deze
toevallige ontmoeting, maar hun vreugde was toch nog grooter dan hun
verbazing, toen zij hoorden dat hetzelfde doel hen had hiergebracht, nl.
wraak te nemen op u!

—Dat geloof ik, dan zullen ze elkaar heel wat te vertellen hebben gehad!

—Veel, zeer veel, van Edreneh en Menelik, waar gij zoo vlug waart
ontkomen, ofschoon gij reeds dáár onschadelijk hadt moeten worden
gemaakt. Gij waart hen daarom dubbel gevaarlijk omdat gij van uit het
duivenslag3 het geheele gesprek hadt afgeluisterd. Want toen wist gij dat
degenen, die u vervolgden, in de ruïne van Ostromdscha waren te vinden.
En nog gevaarlijker was het, dat de broeder van den waard Ismilan u voor
de rechtmatige bezitters der Koptscha gehouden en daarom gezegd had dat
gij naar Sbiganzy gaan moest.

—Ja, dat is zeker heel dom van hem geweest. Maar het zal ons nu wel zeer
moeilijk vallen, zoo al niet onmogelijk zijn, om van dit voordeel gebruik te
maken.

—Dat is waar. Toen de Aladschy’s hoorden dat gij van de Derekulibe bij
Sbiganzy afwist, waren zij buiten zichzelf en zeiden dat dit, ’t kostte wat ’t
wilde, moest worden voorkomen, en besloten zij u hier op de openbaren
weg aan te vallen!

—Ze waren dus nog steeds van meening, dat wij nog niet voorbij gekomen
waren.

—Ja, ze waren zoo gaan zitten, dat er niemand voorbij kon komen, zonder
door hen te worden gezien. De beide anderen zouden hen daarbij
behulpzaam zijn. Ze waren nu vier tegen vier, en de beide Aladschy’s
verklaarden nu, zoo moedig te zijn, dat zij ’t tegen een geheel leger durfden
opnemen. Dat duurde echter slechts zoo lang tot Toma, de bode, uit
Radowitsch terug kwam.

—Die heeft hen dus van de staar gelicht!

—Zij riepen hem binnen. Toen hij hen zag, schreeuwde hij moord en brand
over het uitzicht van den een. Zij zeiden hem, dat de vier personen nog niet
waren voorbij gekomen; maar hij antwoordde, dat hij u reeds te Radowitsch
had gezien en de noodige zweepslagen had ontvangen. Groot was nu hun
verbazing. Zij begrepen hem en hij begreep hen niet. Eindelijk vroeg hij, of

zij dan geen Scheriff hadden gezien, die eveneens paard reed. Dat waart gij
geweest, want ge hadt u verkleed.

—Jammer dat ik daar niet bij geweest ben. Ik had die gezichten wel eens
willen zien!

—Ja Effendi, het was grappig, maar toch ook verschrikkelijk. Zulk vloeken
en razen had ik nog van mijn leven niet gehoord. Alles wat niet spijkervast
was in de kamer, werd stuk geslagen. Ze gingen te keer als van den duivel
bezetenen; zooiets was hun nog nooit overkomen. Zij hadden den Scheriff
een poets willen bakken en nu waren zij door hem bij den neus genomen.
Zij konden bijna niet tot bedaren komen en leken wel woedende stieren,
voor wie niets helpt dan de vlucht.

—Dat geloof ik graag. En wat deed de bode?

—Hij was doodsbenauwd. Hij zelf had u verteld dat gij vermoord waart
geworden, en zich daardoor verraden. Buitendien wist gij toch reeds dat hij
met de Aladschy’s heulde, en vreesde nu dat gij naar Ostromdscha zoudt
terugkeeren en hem bij het gerecht aanklagen.

—Wat dat betreft, kan hij gerust zijn. Ik zal hem aan zijn eigen kwaad
geweten overlaten.

—O, dat kwelt hem niet erg. Het veroorzaakt hem in ieder geval minder
pijn dan de zweepslagen die hij heeft ontvangen.

—Vertelde hij dat?

—Ja, en hij was woedend over den kleinen Hadschi. Het ergerde hem
bijzonder dat hij voor zich de dertig slagen had moeten kiezen, want ze
waren even goed aangekomen als anders honderd. Zijn kleeren kleefden op
zijn gewonden rug, en hij smeekte de Aladschy’s u toch te dooden, eendeels
uit wraak en anderdeels opdat gij hem niet zoudt kunnen aanklagen.

—En beloofden zij hem dat?

—Zij zwoeren ’t hem, en wilden dadelijk weg gaan naar Radowitsch, maar
hij zeide hun, dat gij voornemens waart daar te overnachten zoodat zij den
tijd hadden tot den volgenden morgen. Zij konden dus slapen en uitrusten,
om ’s morgens weer frisch te zijn. Daarbij maakte hij hen opmerkzaam, dat
zij bij mijn broer misschien wel meer te weten zouden kunnen komen, want
hij had toevallig te Radowitsch gehoord dat hij de vier vreemdelingen naar
de Locanda babi hamajuni had gebracht.

—Aan dit voorstel gaven zij natuurlijk gevolg?

—Ja. Ik vond dat vrij onaangenaam, want ik vond het vooruitzicht alles
behalve plezierig, dat zij bij mij zouden overnachten en ik zoolang een
gevangene zou zijn in mijn eigen huis. Zij vertrouwden mij niet en ik mocht
niet eens aan de deur komen. De Aladschy’s hadden den laatsten nacht niet
geslapen en zouden nu uitrusten, terwijl de beide anderen om beurten de
wacht zouden houden!

—En Toma de bode?

—Hij reed naar huis, maar is voornemens reeds morgen vroeg weer naar
Radowitsch te gaan, om te hooren of zij u hebben ingehaald en vermoord!

—En waar en bij wien, wil hij dat te weten komen?

—Dat weet ik niet. Zij noemden den naam, terwijl zij de hoofden bij elkaar
staken, zoo zachtjes dat ik dien niet kon verstaan. Toen de bode weg was
kochten de Aladschy’s den anderen hun geweren en munitie af. Gij hadt de
hunne gebroken en ook hun kruit meegenomen. Maar hoe woedend ze ook
op u waren, moesten ze er toch om lachen, dat gij hen hun geld had laten
behouden.

—Ik ben te eerlijk geweest, maar als ze weer in mijn handen vallen, dan zal
ik mij niet voor de tweede maal laten uitlachen. Maar wat wilden de beide
anderen doen. Die zijn vandaag toch niet mee gereden?

—Die gaan naar Menelik terug en hebben hun opdracht aan de Aladschy’s
overgedragen. Zij moeten namelijk aan een zekeren Barud el—el—el, och

hoe heet hij nu ook weer!

—Barud el Amasat!

—Ja, ja, zoo is ’t! Dezen moeten ze dan mededeelen dat zijn zoon gestorven
is: verder dat gij de Koptscha bij u hebt, en eindelijk dat het zeer wel
mogelijk is, dat gij bij een vleeschhouwer in Sbiganzy inlichtingen omtrent
de Derekulibe gaat inwinnen.

—Nu, misschien lukt het ons den bode voor te zijn.

—Effendi! Wees voorzichtig. Zij rijden ook naar Sbiganzy en kennen den
mooisten weg daarheen over Taschköj zeer goed. Wanneer gij hen voor wilt
komen, moet gij ook dezen weg inslaan en in het bosch om hen heen rijden.
Gij weet echter niet waar zij zijn. Integendeel, zij zullen op u loeren en u
overvallen.

—Daar zijn wij op voorbereid. Wanneer men het gevaar kent is het niet half
zoo groot. Wanneer ik mijn voet niet had verwond, zou ik ook dien weg
inslaan. Ik zou hun spoor volgen en steeds nauwkeurig weten waar ik aan
toe was. Maar daarom is het noodig dat ik af en toe afstijg en dat kan ik nu
niet. Om diezelfde reden mag ik het ook niet op een strijd laten aankomen.
In het bosch vecht men niet te paard, en te voet zou ik een allertreurigst
figuur maken. Wij moeten dus een anderen weg kiezen.

—Die echter ook veel langer is.

—Dat doet er niet toe.

—Gij zult hen niet vooruit komen, Effendi!

—Misschien toch wel. Wij zullen van hier naar Karbinzy rijden en van daar
misschien direct, misschien ook over Warzy, naar Sbiganzy, al naar
omstandigheden.

—Dat is echter een moeilijke weg, Heer!

—Eigenlijk niet. Wanneer wij van hier naar Istib en vandaar over
Karaorman naar Warzy rijden, hebben wij steeds een straatweg; maar daar
moeten wij een hoek maken, die tijd kost. Liever rijd ik dadelijk naar
Karbinzy, ofschoon dat een moeielijke rit zal wezen, want ik geloof niet dat
dit een gebaande weg is.

—Neen, alleen zoo af en toe,—bevestigde de mandenmaker,—maar als ik u
tot gids mag strekken, beloof ik u, u den weg zoo gemakkelijk mogelijk te
maken.

—Kent gij den omtrek hier?

—Zeer nauwkeurig. Ik zal u nu toch tot gids dienen, en dan is het mij
volkomen hetzelfde of wij naar Taschköj of naar Karbinzy gaan. De afstand
is vrijwel dezelfde. Ik kan het wel zoo inrichten dat wij den ongebaanden
weg kunnen mijden en meest over open vlakten gaan. ’t Zal echter wel
voortdurend bergop, bergaf gaan.

—Nu, dat is wel te doen!

—Wanneer wenscht gij te vertrekken, Effendi? Kan ik eerst nog weer naar
huis gaan?

—Ja maar binnen een half uur moet gij weer hier zijn. Kunt gij misschien
niet een paard leenen?

—O, de waard hier zal daartoe wel dadelijk bereid zijn!

—Nu, spreek dan maar met hem af. Ik betaal het.

—Gij kunt ook het mijne krijgen dat buiten staat,—zeide zijn broeder.

—Neen, dat hebt gij zelf noodig, want ’t is een heel eind van hier naar uw
huis.

—Ja, en ik weet ook niet of dat wel vlug zou gaan, want ’t is een oud beest.
Maar die schoften hebben mij mijn goed paard afgenomen. Ik zal dat wel

nooit meer zien, en ik heb ook geen geld genoeg om een ander te koopen,
ofschoon ik het hard noodig heb.

—Hoeveel was het waard? vroeg ik hem.

—Onder broeders, honderdvijftig piasters.

—Dan zal ik het van u koopen!

—Van mij koopen?—vroeg hij verwonderd. Effendi is dat u ernst?

—Waarom dan niet?

—Omdat ik het paard niet heb!

—Dat doet er niet toe! Ik zal het zelf wel halen!

—Waar dan?

—Bij de dieven. Wanneer ik hen achterhaal, zal ik hun meteen uw paard
afnemen.

—Maar als dat u nu eens niet gelukt!

—Dat is mijn zaak. Kort en goed, ik koop het van je, wanneer gij tenminste
bereid zijt den koop te sluiten.

—Met groot genoegen, want ik zal het dier toch nooit terug krijgen. Maar
Effendi, neem mij niet kwalijk, gij betaalt toch zeker eerst, als gij het paard
in uw bezit hebt.

—O neen! Wie weet hoe lang ik die schurken nog moet nazitten en waar ik
hen dan zal vinden. Hoe moest ik u dan het geld doen toekomen? Ik zal u
die tweehonderd piasters dadelijk geven.

—Honderd vijftig heb ik gezegd.

—Neen, tweehonderd!

—Dan hebt gij mij verkeerd verstaan!

—Dat is mijn schuld! Ik heb gemeend twee honderd piasters en heb
verklaard dat ik het daarvoor kocht. Wilt ge?

—En voor uw kinderen geef ik dan nog een fooi van vijftig piasters. Hier
hebt gij dus twee honderd vijftig piasters.

Dat was dus nauwelijks dertig gulden voor het beste paard van dien man.
Maar in gindsche streken betaalt men voor een gewoon slag paarden heel
andere prijzen als bij ons. Buiten heeft zelfs iedere arme man een paard,
want goedkoope, soms zelfs kostelooze weiden vindt men overal. Dat de
mandenmaker geen paard had, was wel een bewijs dat hij zeer, zeer arm
was.

In weerwil van de kleine som, bereidde ik daarmede den man groote
vreugde. Het verlies dat de brave man geleden had, was daarmede
ruimschoots vergoed en mij maakte het niet armer, want ik betaalde met het
geld dergenen die het paard hadden gestolen. Nu speet het mij, dat ik ook
het geld der beide Aladschy’s niet bij mij had gestoken. Ik had daarmede
brave en eerlijke menschen kunnen weldoen.

Wij ontbeten, en maakten ons toen gereed om te vertrekken. Daarbij bracht
mijn voet mij in groote verlegenheid. Wat zou ik aantrekken?

Juist toen ik hierover nadacht kwam de dokter binnen.

—Effendi!—zei hij,—ik kom u mijn morgenbezoek brengen en u vragen
hoe gij hebt gerust!

Hij was geheel gekleed, zooals den vorigen avond, en had een pakje in de
hand.

—Ik dank u!—antwoordde ik. Ik heb heerlijk gerust en ik hoop dat dit ook
met u het geval zal zijn geweest.

—Allah heeft dezen uw wensch niet vervuld, want ik heb den geheelen
nacht geen oogenblik geslapen. Ik had het hoofd zóó vol van zwavelzure
kalk, dat het mij onmogelijk was een oog dicht te doen en toen ik eindelijk
in slaap viel, droomde ik dat de zee van kalk en water was en de hemel van
katoen, en onophoudelijk in de zee werd gedoopt en dan om mij heen
geslagen. Dit vreeselijke verband begon mij eindelijk zoo te drukken, dat ik
geen adem meer kon halen. Ik gilde van angst en.... toen werd ik wakker.
Maar ik had mij zoo verzet tegen het verband leggen, dat ik uit mijn bed tot
midden op den vloer was gerold!

—Dan kunt ge u nu zoo ’n klein beetje voorstellen hoe het uw “model”,
gisteren te moede moest zijn geweest.

—Heel aangenaam zal hij het wel niet hebben gevonden, maar toch ligt hij
alweer een uur bij mij. Hij heeft den linkerenkel en twee vingers van de
rechterhand gebroken. Hij is prachtig verbonden en rookt tabak en drinkt
daarbij limonade en eet sinaasappels.

—En is hij geheel vrijwillig gekomen?

—Neen, ik heb hem zelf moeten halen!

—En hoe staat het met uw gipskaftan?

—Die hangt reeds, aan een ijzeren stang, voor mijn deur, en een massa
menschen staan er naar te kijken! Ik heb er een jongen bijgezet, die aan het
publiek moet uitleggen, wat die kaftan beduidt en dan mag iedereen vrij
binnen komen om het vinger- en enkelverband van mijn model te bekijken.
Het zal niet lang meer duren of ik ben een beroemd man, en dat heb ik aan
u te danken. Hoe gaat het met uw voet?

—Zeer goed.

—Dan beveel ik u, als lijfarts, de grootste, meest volkomen rust voor dit
lichaamsdeel aan. Men is buiten bezig paarden te zadelen! Gij zijt toch niet
voornemens te vertrekken?

—Dat ben ik van plan.

—Hm! dat is onvoorzichtig!

—Ik weet dat ik het kan wagen.

—Ja, gij waart reeds gisteren avond van plan, om heden uw reis voort te
zetten. Maar wat zult gij gedurende de reis om uw voet doen?

—Daar heb ik ook al over gedacht.

—En ik heb er den geheelen nacht over gedacht, en toen is mij iets goeds
ingevallen. Ik heb op het land een rijken patiënt, die door jicht wordt
geplaagd. Zijn voeten zijn gezwollen, en het steekt en trekt hem in al zijn
teenen. Ik heb hem, hier in de stad, een paar mooie zachte jichtlaarzen laten
maken, die ik aan hem wilde sturen. Ik kan gemakkelijk voor hem een paar
andere bestellen. Gij hebt de lintwormen en het skelet niet van mij willen
aannemen, en ik hoop dat gij mij nu niet met beschaamde kaken zult laten
staan, maar mij zult veroorloven, u deze laarzen als bewijs van mijn
hoogachting en dankbaarheid aan te bieden.

Hij maakte nu het pak open, en haalde de laarzen tevoorschijn, zij waren uit
stevige stof gemaakt, met flinke zolen en rondom met leer bezet.

—Doe mij het genoegen, Effendi, en pas de linkerlaars eens aan!—vroeg
hij.

Ik voldeed gaarne aan zijn verzoek. De laarzen pasten en ik zeide hem, dat
ik het geschenk gaarne zou aanvaarden. Hij was daarover zeer verheugd, en
bedankte mij recht hartelijk. Toen ik hem duidelijk wilde maken dat ik hem,
niet hij mij dank verschuldigd was, liep hij de deur uit, en wenschte mij,
vóór hij die sloot, een recht gelukkige reis.

Toen de mandenmaker weer terug kwam, zouden we opbreken, en ik vroeg
den waard naar het bedrag onzer rekening.

—Gij zijt mij niets meer schuldig, Effendi!—antwoordde hij.

—Maar wij moeten u toch betalen!

—Er is reeds betaald.

—Door wien?

—Door den Hekim. Gij hebt hem iets geleerd, waarmede hij zeer veel geld
zal verdienen. Hij laat u nogmaals alleronderdanigst groeten en wenscht u
gelukkige aankomst in uw vaderland!

—Sihdi!—fluisterde Halef mij toe—verzet u er niet tegen, maar neem het
aan. Die Hekim is een verstandiger en netter mensch dan ik dacht. Hij weet
de gastvrijheid op prijs te stellen, en in het boek des levens, zal hem
daarvoor een zachten dood worden toegedacht.

Met groote moeite kwam ik op de binnenplaats en werd daar te paard
geholpen. Eenmaal in den zadel gezeten, ging alles goed. Wij reden weg,
andermaal, zonder betaald te hebben.

In een nauwe straat, waar wij doorreden, zag ik een menigte menschen
staan. Uit het huis, waarvoor zij stilstonden, hing een wit voorwerp. Toen
wij dichterbij kwamen, herkende ik den kaftan, en daarboven de fez met de
sigarenlintjes. De Hekim had het dus niet alleen voor de grap gezegd. Daar
hing de kaftan inderdaad, een prachtig voorbeeld van Turksche reclame.

Mij kwam een en ander volstrekt niet belachelijk voor, en ook de menschen
die zich er omheen verdrongen, keken hoogst ernstig. Ik hield stil en
stuurde den mandenmaker naar binnen om te vragen of de heer des huizes
thuis was. Hij kwam met een ontkennend antwoord terug. De vrouw van
den dokter konden wij toch onmogelijk een afscheidsbezoek brengen.

Toen wij de nauwe straten met de talrijke kleine winkeltjes achter ons
hadden, sloegen wij de straat in, die naar Skopia voert. De afstand daarheen
is nagenoeg even groot als van Ostromdscha naar Radowitsch. Wij volgden
die straat echter maar voor een klein gedeelte. Zoolang wij op den straatweg
waren, ging het in galop. Toen sloeg onze gids rechts af, tusschen twee met

boomen begroeide hoogten die een dal vormden, waardoor een beekje
stroomde.

Dit dal liep al heel gauw tamelijk steil naar boven, en toen zagen wij al heel
gauw een kalen bergrug waar geen boom te bekennen was en die zich naar
het noorden uitstrekte. Dien reden wij in draf langs.

Wat zal ik van die streek zeggen? Men herinnert zich natuurlijk die plekjes
het best, waar men iets heeft ondervonden of beleefd, en dat was hier niet
het geval. De mandenmaker voerde ons door onbegroeide streken, die niet
de minste landelijke bekoorlijkheid hadden.

In Karbinzy, een dorp op den linkeroever der Bregalnitza, hielden wij halt,
en namen afscheid van hem. Hij kreeg een extra belooning, waarmede hij
zeer in zijn schik was. Daarna reden wij de rivier over, om te Warzy te
komen, dat op den rechteroever ligt. Door dit dorp loopt een reeds oudtijds
bekende en druk gebruikte rijweg, die de zuidelijk van Istib gelegen
hoofdplaatsen, met Karatowa Kostendil, Dubnitza, Radomir en eindelijk
met Sophia verbindt. Wij trokken nog over de kleine Sletowska, en
bevonden ons toen in het dorp Sbiganzy, voor het oogenblik het doel van
onzen rit.

Ongeveer ’s morgens om negen uur, naar onzen tijd gerekend, hadden wij
Radowitsch verlaten en te drie uur kwamen wij aan. Wanneer wij met
gewone snelheid hadden gereden, zouden wij het dorp niet voor den nacht
hebben bereikt.

1 Zie “De Karanirwan Khan in Albanië”.

2 Zie Karl May’s “In de Schuilhoeken van den Balkan”.
3 Zie Karl May’s “Schuilhoeken van den Balkan”.

Negende hoofdstuk.

In de rotsholte.
Het dorp Sbiganzy is geen onaanzienlijke plaats; het verdient echter meer
een marktvlek te heeten, omdat er een bazar is. Midden tusschen de
Bregalnitza en de Sletowska gelegen, is het land zeer waterrijk en
vruchtbaar. En van andere plaatsen, waar wij door waren gekomen,
onderscheidde zich Sbiganzy, door den bouw der huizen, die welvarendheid
der inwoners verried.

Natuurlijk lieten wij ons terstond een Khan aanwijzen. Deze bestond uit
vele gebouwen, die een zeer groote binnenplaats omsloten. De geheele
inrichting bewees dat de eigenaar een Bulgaar moest zijn.

En dat was ook zoo.

Hij ontving ons bijzonder vriendelijk, gaf mij de voornaamste titels, omdat
hij een paardenkenner was en mijn Rih bewonderde, en noodigde ons uit,
bij hem binnen te komen.

De man had twee vertrekken, een voor de gewone reizigers en een beter
voor de gasten die hij voor aanzienlijker hield en als zoodanig wilde
ontvangen.

Twee knechten moesten mij van ’t paard tillen en in het mooie vertrek
binnen dragen, waar, tot mijn verwondering, een ligstoel stond, waarop een
lange breede zachte matras lag. Men had dit meubel bijna een canapé
kunnen noemen.

Toen hij zag met wat verwondering ik naar dat meubel, waar men mij op
lag, keek, zeide hij, met zelfvoldoening glimlachende:

—Gij verwondert u, Heer, deze sofa hier te vinden? Ze is in Sophia
gemaakt en op een wagen hier gebracht. Gij zult een Rahat Otturmak
(woordelijk: rust der ledematen) gewoon zijn, waarop men met kruiselings

over elkaar geslagen beenen zit, want ik zie dat gij een Muzelman en
Hadschi zijt, maar ik ben een Christen en mag met uitgestrekte beenen
zitten. Daar de uwe gezwollen zijn, zult gij dezen ligstoel zeer gemakkelijk
vinden.

—Ik ben deze manier van zitten van mijn jeugd af gewoon,—luidde mijn
antwoord. Ik ben geen Muzelman.

—En gij draagt het Hamaïl, het teeken der Mekka-bezoekers!

—Is dat verboden?

—Ja, zeer streng.

—Door wien?

—Door de Khalifen.

—Christen zijnde, heb ik met hen niets te maken. Ik heb er ook niets tegen,
wanneer een Muzelman onzen Bijbel mocht dragen.

—Wanneer gij een Christen zijt en van jongsaf gewoon aan een sofa, dan
hoort gij wel ver van hier thuis?

—Ik ben uit Alemania.

—O, dat ken ik heel goed!

—Werkelijk? Dat verheugt mij zeer.

—Ja, het ligt naast Baweria (Beieren), waar de Wolga is, en naast
Iswitschera (Zwitserland), waar de Tuna (Donau) in den Ak Deniz Adalary
(Middellandschen archipel) mondt.

—Ik hoor met genoegen, dat gij de grenzen van mijn vaderland kent.
Menschen, die zoo op de hoogte zijn, vindt men hier niet veel.

—Omdat zij niets willen leeren en te dom zijn om iets op te merken,—
antwoordde hij met innig welbehagen. Maar ik houd oogen en ooren open
en wat ik eenmaal weet, dat houd ik in mijn hoofd. Ik weet nog meer, nog
veel meer van uw vaderland.

—Van iemand zoo als gij, verwondert mij dat niet.

—Uw Sultan heet Gillem musafer (Willem de overwinnaar), maar toch ook
Gillem baryschdyrydschy (Willem de vredevorst). Zijn grootvizier is
Ismark bilasatschly (Bismark zonder haar), en uw geweren heeten Jakma
ijneleri (zundnagels). Uw hoofdstad is Munik, waar het beste Arpa suju
(bier) gebrouwen wordt, waarvan gij bij mij drinken kunt, zooveel gij maar
wilt.

—Arpa suju hebt gij?—viel ik in. Dat brouwt gij zelf?

Ik begreep, dat mijn goede Beier hier geweest zou zijn, om voor zijn
bierrecept vrije vertering te krijgen.

—Ja,—antwoordde hij. Ik maak het zelf, en het wordt veel gedronken,
vooral in den zomer.

—En waar maakt gij het uit?

—Heer, dat moet gij mij niet vragen.

—Waarom niet?

—Het is een groot geheim.

—O, in Baweria kent ieder kind dat geheim. Ik ken allerlei bier-geheimen
en weet, hoe men donker en lichtkleurig bier maakt, het zware en het
dunne, ook het heldere, dat men Ak arpa (eiwitbier) noemt.

—Heer, dan zijt gij een nog veel knapper brouwer, dan de man, die het mij
heeft geleerd.

—Van waar was die man?